Кіріспе

Филадельфия аймағындағы бес мектеп арасындағы колледж ерлер баскетбол дербиі, осы мектептер ойнайтын колледж баскетбол турнирі.

"Үлкен 5" – Филадельфиядағы (Пенсильвания) алты колледждің спорттық бағдарламаларының бейресми бірлестігі. Бұл конференция емес, NCAA I дивизионындағы баскетбол мектептерінің тобы, олар қаланың студенттік чемпионаты үшін бәсекелеседі. "Үлкен 5" бастапқыда Пенсильвания университеті, Ла-Салл университеті, Сент-Джозеф университеті, Темпл университеті және Вилланова университетінен тұрды. 2023–24 маусымының басында "Үлкен 5" құрамына Дрексел университеті қосылды. Дрексел, Ла-Сал, Пенн, Сент-Джозеф және Темпл Филадельфия қаласында орналасқан, ал Вилланова жақын маңдағы Мейн-Лайн маңындағы қалашықта орналасқан. Алты мектептің үшеуі (Ла-Сал, Сент-Джозеф және Вилланова) католик, ал Темпл – "Үлкен 5" құрамындағы жалғыз мемлекеттік университет. "Үлкен 5" мектептері елдегі ең ескі және ең табысты ерлер баскетбол бағдарламаларын ұсынады. Алты команданың үшеуі – Темпл (6-орын), Вилланова (18-орын) және Пенн (22-орын) – барлық уақыттағы I дивизион баскетбол жеңістері бойынша алғашқы 50-лікке кіреді. 1977 жылдан 2022 жылға дейін кем дегенде бір "Үлкен 5" командасы NCAA турниріне қатысты. Жыл сайын Герб Гуд баскетбол клубы "All Big 5" командаларын, сондай-ақ жылдың жаттықтырушысын анықтайды, ал "Үлкен 5" жарысындағы ең үздік ойыншы Роберт В. Гиззи кубогымен марапатталады. "Үлкен бестіктің" кредосы: "Олар "Үлкен бестікті" жеңгенге кубок берілмейді дейді. Олар, әлдеқашан Филадельфиядан емес."

Үлкен бес (1955-2022)

Биг 5 1955 жылы құрылды, Ла Саль 1954 жылы NCAA баскетбол турнирінде жеңіске жеткеннен бір жыл өткен соң. Бұл топ Филадельфияның баскетбол талантын көрсетті және тарихи тұрғысынан ойындар өткен Пенсильвания университетінің кампусындағы Палестраны күтіп ұстауға көмектесті. Ойындар көбінесе екі немесе үш ойыннан тұратын блоктар түрінде ұйымдастырылды. Барлық университеттер Палестраны күтіп ұстауға кеткен шығындар Пэнн университетіне өтелгеннен кейін билеттерден және сатудан түскен табысты тең бөлісуге келісті. Бұл шара қала ішіндегі университеттер арасындағы бәсекелестікті, оның тарихы үш немесе одан да көп онжылдықтарға жетеді, одан әрі жандандырды. Биг 5 өркендеген кезеңінде АҚШ-тың солтүстік-шығысындағы көптеген ірі колледждер тәуелсіз командалар болып саналды. Биг Ист және Атлантик 10 конференциялары солтүстік-шығыстың көп бөлігін қамтыған сайын (Вилланова Биг Истке, ал Темпл, Сент-Джозеф және Ла Саль Атлантик 10-ға қосылды, ал Пэнн Айви Лигасының мүшесі болды), және колледж баскетболы теледидарға және оның кең ауқымды ұлттық аудиторияға үндеу қажеттілігіне бағытталған сайын, Биг 5-тің жергілікті ерекшелігі кемшілікке айналды. Раунд-робин турнирі 1991 жылы аяқталды. Дегенмен, 1999 жылы Биг 5 раунд-робин турнирі қайта жаңғыртылып, 2022-23 маусымына дейін жалғасты. Турнирдің өркендеген кезеңінен бері бірнеше өзгерістер болды: университеттер енді ойындардан түскен табысты тең бөліспейді, сондай-ақ Ла Саль, Темпл, Сент-Джозеф және Вилланова турнирдегі өз үй ойындары үшін әрқашан Палестраны пайдаланбайды. Биг 5 ішінде қарқынды бәсекелестік бар, ең танымалдары – Вилланова мен Сент-Джозеф арасындағы «Қасиетті соғыс» деп аталатын дерби. Сент-Джозеф пен Темпл арасындағы бәсекелестік 2000-жылдардың басында, әсіресе 2005 жылы болған «Goon Gate» оқиғасынан кейін күшейді. Бұл оқиғада бұрынғы Темпл жаттықтырушысы Джон Чейни Джон Брайантты қасақана бұзу үшін ойыншыны жіберді, нәтижесінде Брайанттың қолы сынды. Ла Саль Сент-Джозефті өзінің ең басты қарсыласы деп есептейді.

Басқа қолданыстар

Филадельфия спорт командаларының қауымдастығымен көбінесе танымал болғанымен, Үлкен 5-тің студенттері студенттік үкіметтердің жиі өткізілетін мәжілістерін де ұйымдастырады. Бұл үкіметтер Ла Салл, Пенсильвания университеті, Темпл, Сент-Джозеф және Дрекселден құралған. Дрексел Үлкен 5-ке қабылдау алдында, мәжілістер негізінен Филадельфия мәселелеріне қатысты болғандықтан, Вилланованың орнына сол мектеп өкілдік еткен. Вилланова – Үлкен 5 колледждерінің қала ішінде орналаспаған жалғыз біреуі.