Кіріспе
Кржижевскивиль немесе қысқаша K ville – Дьюк университетіндегі маңызды баскетбол ойындары алдында пайда болатын құбылыс. Ең қарапайым түсіндірмесі бойынша, бұл белгіленген алаңдағы ойынға қатысуға ниеттенген бакалавр студенттердің кезек тізімі. Оны көбінесе билет алу кезекі деп жаңылыстырады. Бірақ студенттерге билет берілмейді; студенттер әр ойынға басталуға бір жарым сағат бұрын кезек бойынша кіргізіледі. Кржижевскивиль бұрынғы бас жаттықтырушы Майк Кржижевскинің құрметіне аталған, оны көбінесе «Coach K» деп атайды, ол 1980 жылдан 2022 жылға дейін Дьюк командасын жаттықтырып, университет баскетбол бағдарламасын елдегі ең үздіктердің біріне айналдырды. Ол Кржижевскивильде тұратын студенттерге кейде пицца алып келгені және «Камерон Крейзиз» жанкүйерлерімен ойын алдында ашық форматта «командалық жиналыстар» өткізгені белгілі. Магистратура және кәсіби білім алушы студенттер Кржижевскивильге қатыспайды, себебі Дьюк университетінің магистратура және кәсіби білім алушы студенттер кеңесі әр жылғы қыркүйек айында жеке демалыс күндері лагерь ұйымдастырып, содан кейін шектеулі сандағы магистратура және кәсіби білім алушы студенттерге маусымдық билеттерді лотерея арқылы таратады.
Krzyzewskiville, or K ville for short, is a phenomenon that occurs before major men's basketball games at Duke University. In simplest terms, it is the line for undergraduate students wishing to gain access to the designated tenting games. It is often mistakenly referred to as a ticket line. However, there are no student tickets; students are admitted from the line an hour and a half before each game. Krzyzewskiville is named for former head coach Mike Krzyzewski, often called "Coach K", the much loved coach who coached Duke from 1980 to 2022, and helped make Duke's basketball program one of the best in the nation. He was known to buy pizza for the K ville residents from time to time and held open forum "team meetings" with the Cameron Crazies before games against their arch rival, the North Carolina Tar Heels. Graduate and professional students do not participate in Krzyzewskiville, as Duke's Graduate and Professional Student Council operates a separate weekend long campout each September followed by a lottery for a small number of graduate and professional student season tickets.
Бірінші К-қала
Ойын алдында сағаттап кезекке тұру (әсіресе жыл сайынғы Солтүстік Каролина университетімен өтетін ойынға) әдеттегі жағдай болған. Бірақ кейде студенттердің тобы орындықтарын алдыңғы қатардан алу үшін ұйықтайтын қаптарын алып, ойыннан бір күн бұрын кезекте ұйықтап жататын. 1986 жылы Мирекорт таңдаулы тұрғын үй тобының аға курсының студенті және бұрынғы тұрғыны Кимберли Рид бұл тәжірибені бір қадам алға жылжытып, Мирекорттағы достарымен бірге UNC ойынына одан да ертерек кезекке тұрып, шатырларда ұйықтауға бекінді. Жеңіс аптасына бейсенбі күні келген он шақты досы төрт-бес шатыр тігіп, Камерон ішкі стадионының сыртында түнеуге дайындалды. Оларды басқа студенттер тез байқады, ал ойын басталған кезде Дьюк пен ұзақ жылдардан бері қарсыласы UNC арасындағы күресті көру үшін кезекте 70-75 шатыр тұрды. NBC жаңалықтары оларды кешкі жаңалықтарға шығарды, сондай-ақ олар USA Today газетінің бірінші бетінде жарияланды. Олардың құлшынысы 85:72 есебімен Дьюктің жеңісімен сыйланды, ал K-Ville-де шатыр тігу Дьюк университетінің дәстүріне айналды.
К-қалалық ережелер
Бір маусымдағы шатыр ойындарының санын Дьюк студенттік үкіметінің желілік бақылау комитеті анықтайды. Үлкен ойындарда, мысалы, ACC Big 10 сынағында кейде шатырларға рұқсат беріледі, бірақ UNC ойынына қатысты ережелер тек сол ойынға ғана қолданылады. Ойынға үш-сегіз апта қалғанда (Дьюктегі UNC ойыны ақпанда немесе наурызда болатынына байланысты) студенттер Камерон ішкі стадионының сыртында шатырлар тігіп, онда тұра бастайды. Бір шатыр тобында он екі адамға дейін болуы мүмкін. Дьюк студенттік үкіметінің қағидаларына сәйкес, шатырда белгілі бір уақыт интервалымен тексерулер жүргізілгенде, белгілі бір студенттер саны болуы керек. Шатырлау маусымы үш кезеңге бөлінеді. Маусымның бірінші үштен бір бөлігінде, қаңтар айының басынан бастап, 12 адамдық шатырларда күндіз 2 адам, ал түнде 10 адам болуы тиіс. Келесі үштен бір бөлігінде шатырда күндіз 1 адам, ал түнде 6 адам болуы керек. Ойынға дейінгі соңғы үштен бір бөлігінде шатырда күндіз 1 адам, ал түнде 2 адам ғана болуы керек. Ойынға дейін соңғы екі демалыс күні немесе ойынға дейінгі демалыс күні жеке тексеру күндері болып табылады, олардың ішінде он екі шатыр мүшесінің әрқайсысы екі түнге бөлінген 5 жеке тексерудің 3-іне қатысуы керек. Егер шатыр екі тексеруден қалып қойса, ол кезектің соңына жылжытылады (орын болған жағдайда). Егер K ville толық сыйымдылыққа (100 шатыр) жетсе және екінші рет қалып қою кезінде күту тізімі болса, шатыр толығымен алынып тасталады. Ауа райы нашар болған жағдайда, температура 32 градустан төмен түскенде, 2 дюймнан астам қар жауса немесе желдің жылдамдығы 35 миль/сағатқа жеткенде "кешірім" жасалады (яғни, шатырлаушылар K'ville-ден кетуге болады). Шатырлар орнату алдында бақылаушылармен (K ville ережелерін қадағалап, орындауға жауапты студенттермен) тіркелуі керек. Үш түрлі тіркеу бар: қара тіркеу – бұл ең ұзақ және ең қарқынды нұсқа, онда бұрын нақты шатырларды пайдалануға тыйым салынған. Бұрынғы қара тіркеу кезінде 12 шатырлаушының барлығы K ville-де ұйықтаған. Алайда, қазіргі уақытта маусым бойында алдын ала дайындалған шатырлар қажет, және шатырда 10 адам ғана ұйықтауы керек. Қара тіркеу топтары қатысу іс-шараларына және олардың кезектілігін анықтайтын викториналарға қатысады. Қара тіркеудің басынан кейін, бірақ түнде шатырда 10 адам болуы талап етілген кезде басталатын шатыр "қоқыс қара шатыр" деп аталады. Көк тіркеу – бұл келесі кезең, онда шатыр ойынға дейін шамамен екі апта бұрын кез келген уақытта тіркелуі мүмкін; осыдан кейін ақ тіркеу күшіне енеді, ол әлдеқайда күрделі. Көк тіркеудің бірінші күні басталмаған шатыр әдетте "қоқыс көк шатыр" деп аталады. Көк тіркеу үшін шатыр тобына желілік бақылаушыларға тек аттарын беру және шатырлауды бастау жеткілікті. Алайда, ақ тіркеу үшін студенттер құпия орындарға жүгіруге қатысуы керек, онда олар веб-сайтта және әлеуметтік желілерде белгілі бір уақытта жарияланған кампустағы орындарда кезекші бақылаушылармен кездеседі; бұл жарияланғаннан кейін орындарға асығыс жүгіруге әкеледі. Орындар жұмбақ түрінде беріледі, бұл оларды анықтауды қиындатады, тіпті олар жарияланғаннан кейін де. Көптеген шатырлау топтары студенттерді кампус бойынша орналастырады және орындар онлайн режимінде жарияланғаннан кейін қай мүшелерге жақын екенін анықтайды. Қара және көк тіркеушілер алмайтын қалған 30 орынға әдетте жүздеген шатыр өкілдері ақ тіркеу орындарына келеді, және орындар бірнеше минут ішінде толады. Құпия орындарға жүгіруді аяқтаған 31-ден 60-қа дейінгі топтар флекс шатырларына ие болады, онда олар ақ тіркеу ережелерін орындауы керек, бірақ билеттерге кепілдік берілмейді. Флекс шатырларына дейін 48 сағат бұрын кезек құрылған. Ол жұптардан тұратын, әр жұптың бір мүшесі әрдайым кезекте болуы керек еді. Кезекке тұрғандарға ойынға кіруге кепілдік берілмеді; кейде 24 сағаттан астам күткендер кіре алмады. Кезекте күтудің қиындығы мен белгісіздігі студенттерді алаңдатты, бұл 2018 жылғы UNC ойыны алдында тудырған жағдайға әкелді. Флекс шатырлары 2019 жылы басталды. K ville Дьюкте әлеуметтік оқиға болып табылады, өйткені көптеген студенттер кем дегенде бір рет қатысады. Дьюк Wi-Fi қызметін және Ethernet порттарын шамдарға орнатты, студенттер мектеп жұмысынан қалып қоймай, шатырлауға қатыса алады, бірақ интернет өте сенімді емес екені белгілі. Студенттер суық ауа райының да оларға жұмыс істеуге кедергі келтіретінін айтады. K ville-де жылытқыштарға рұқсат жоқ; студенттер ұйықтайтын қаптарды пайдаланып және тиісті киімдерді киіп жылуды сақтауы керек.
Робертсонның ғалымдары
2006 жылдың желтоқсанында Дьюк студенттік үкіметі UNC-ден келген Робертсон стипендиаттарына (бір семестр бойы Дьюкке оқуға келетіндерге) UNC-ға қарсы ойынға шатыр тігуге тыйым салды, бірақ олар әлі де тікелей кезектен өтіп кіре алады. Кейбіреулер бұл Робертсон стипендиясы бағдарламасын бұзу деп санайды, себебі бағдарламада "олар Дьюк және UNC Chapel Hill университеттерінде толық студенттік құқықтарға ие" делінген. Бұл құқықтарға курстарға қатысу, оқытушылармен және зерттеулермен жұмыс істеу, сондай-ақ өнер, мәдениет және спорттық шараларға қатысу кіреді. Сол шатыр тігу маусымында Робертсон стипендиаттары Дьюк университетінің толық уақытты студенттерімен бірге шатыр тігіп, ойынға кіру үшін Дьюк университетінің студенттік билеттерін пайдаланды. Бірақ студенттер секторына кіргеннен кейін Робертсон стипендиаттары киген Дьюк киімдерін шешіп, UNC символикасын көрсетті. Осындай жағдайдың қайталануын болдырмау үшін 2006 жылдан бастап UNC-ден келген Робертсон стипендиаттарына К-виллде шатыр тігуге тыйым салынды.
K-Ville-дің танымалдылығы
2017 жылдың қаңтар айында 150-ден астам шатыр тобы қара және көк түсті шатырларға тіркелді, бұл 70 шатырдың лимитін асып кетті. Бұл К-вилл тарихында қара және көк түсті шатырларға арналған 70 шатыр лимитінің алғаш рет бұзылуы болды. Желі мониторлары ағымдағы ерлер баскетбол маусымына негізделген алдын ала білімді тексеру жасады, осы арқылы шатыр құруға рұқсат етілетін 70 бақытты шатырды іріктеуге мүмкіндік берді. Шатыр құрудың басталу күні сынақ кезеңін ескере отырып, 11 қаңтардан (сәрсенбі) 12 қаңтарға (бейсенбі) ықпалды болды. Егер шатыр тобы үздік 70-дікке кірмесе, олар өздерінің ұпайларына сәйкес күту тізіміне қосылады. Егер алғашқы 70 шатырдың бірі бос болса немесе орнынан жылға жылса, күту тізіміндегі келесі топ көтеріліп, көк шатырға ие болады. 2021-22 маусымында COVID-19 пандемиясының салдарынан шатыр құру мерзімі қысқартылды; дегенмен, Дьюк университетінің бакалавриатының үштен бірі жуық студенті Камеронде ағымдағы Дьюк командасы туралы (ойыншылар статистикасы, үй жануарларының есімдері және әлеуметтік желідегі жазбалары) білімді тексеруге қатысып, бәсекелесті. Үздік 70 ұпай жинаған топтарға (әрқайсысында 12 шатыр құрушы) 23 қаңтардан бастап К-виллде орын берілді. Бұл жетпіс шатырда түнде кемінде алты адам, күндіз кемінде екі адам болуы керек еді, 13 ақпанға дейін, «құпия орынға» іздеуден кейін тағы 30 шатыр К-виллге қосылды. 25 ақпанда «P-тексерулер» (жеке тексерулер) өтті, онда барлық шатыр құрушылар түн бойы үш шатыр тексеруіне қатысу үшін К-виллде болуы керек болды. P-тексерулер – бұл үлкен әлеуметтік оқиға, онда тікелей музыка, тамақ фудтрактары, ойындар және кештер ұйымдастырылады. 2024 жылы бір шатырда тіпті мариачи тобы да өнер көрсетті. P-тексеруден өткен шатыр құрушылар 5 наурыздағы ЮНС-ке қарсы ойынды тамашалауға мүмкіндік алады. Шатыр құру Дьюк университетіндегі студенттік өмірдің ажырамас бөлігіне айналды, сондықтан К-виллдегі ең танымал шатырлардың көпшілігі жыл сайын студенттік топтар арасында беріліп тұрады. Көптеген шатырлар ат қойылып, әсем безендіріледі, олардың кейбіреулері 2015/2016 жылдары университет жариялаған «K Ville Kribs» атты бейнешолу сериясында көрсетілген. «Das Boot» деп аталған К-виллдегі ең көне шатыр 2013 жылдан бері Кжижевскивильдегі ең танымал шатырлардың бірі болып табылады.
K-Ville-дегі ойыншылардың қатысуы
Соңғы бірнеше жылда Duke ерлер баскетбол командасының қазіргі ойыншылары К-Виллдегі шатыршылармен көбірек байланысқа түсіп, оларды бағалай бастады. 2013-14 маусымда Джабари Паркер "Жабари Барс" деп аталатын үй жасаған десерттер дайындап, шатыршыларға таратты, ал Андре Докинс басқа бір күні шатыршыларға жеміс-жидектер берді. 2014-15 маусымда Маршалл Пламли К-Виллдегі ең әйгілі шатырларды көрсетіп, "K Ville Kribs" деп аталған мини-видео сериясында шатырлардағы адамдармен сұхбаттасты. Duke ерлер баскетбол командасындағы соңғы жылында (2016–17 жж.) Эмиль Джефферсон (қазір команданың көмекші жаттықтырушысы) қазіргі шатыршылар арасында жарты алаңдық турнир ұйымдастырды, онда жеңімпаз шатыр тобы маусымның соңғы ойынында (Дьюк пен Флорида мемлекеттік университеті) алаңға бірінші болып шығу мүмкіндігіне ие болды.