Кіріспе
Кейбір спорт түрлерінде алдау тактикасы
A hidden ball trick is a play in which a player deceives the opposing team about the location of the ball. Hidden ball tricks are most commonly observed in baseball, where the defence deceives the runner about the location of the ball, to tag out the runner. In goal based sports (e. g., American football and lacrosse), the offence deceives the defence about the location of the ball, in an attempt to get the defence running the wrong way, such as in a fumblerooski.
Жасырын доптық тәсіл – бұл ойыншының қарсыластарды доптың қайда екені туралы жаңылыстыру арқылы ойнайтын әдісі. Жасырын доптық тәсілдер көбінесе бейсболда кездеседі, онда қорғаушы жүгірушіні доптың орналасқан жері туралы алдап, оны белгілеп қояды. Голға негізделген спорт түрлерінде (мысалы, американдық футбол және лакросс) шабуылшылар қорғаушыларды доптың орналасқан жері туралы жаңылыстырып, оларды қате бағытқа бұруға тырысады, мысалы, фумблероскиде.
A hidden ball trick is a play in which a player deceives the opposing team about the location of the ball. Hidden ball tricks are most commonly observed in baseball, where the defence deceives the runner about the location of the ball, to tag out the runner. In goal based sports (e. g., American football and lacrosse), the offence deceives the defence about the location of the ball, in an attempt to get the defence running the wrong way, such as in a fumblerooski.
Бейсбол және софтбол
Бейсбол және софтбол спортында жасырын доп амалы көбінесе допшының қолдану арқылы немесе назарды аудару арқылы базадан жүгірушіні доптың қайда екендігіне шатастыруын қамтиды, бұл допшыға жүгіруші сезбейтіндей белгі қоюға мүмкіндік береді. Осы амалдың бірнеше түрі бар, бірақ олардың көпшілігі допшының жүгіруші білмейтіндей допты ұстап, жүгірушінің базадан бір қадам атқанда күтіп, содан кейін оны жылдам белгілеуін қамтиды. Амалдың сәтті болуы үшін допшы (көбінесе ішкі қорғаушы) доп ойында болған кезде оны алуы керек, ал жүгіруші допшының допты ұстағанын білмеуі керек немесе ойын аяқталды деп ойлауы керек. Допшылар көбінесе допты көзден таса ету үшін, оны қолғаптарында ұстап, питчерге немесе басқа қорғаушыға лақтыратын сияқты қимылдар жасайды. Егер жүгіруші назар аудармаса және ең жақын допшыда доп жоқ деп ойласа, ол базадан шығып, белгіленуі мүмкін. Ұқсас тактика – сәтті болмаған белгі қоюдан кейін жүгірушіге жылдам қайта белгі қою, оның қолы немесе аяғы сырғанағаннан кейін базамен байланысын жоғалтқан болуы мүмкін деген үмітпен, бірақ уақыт жарияланбағанша. Көп жағдайда, «балқ» ережесі питчерге жасырын доп амалын орындауға тыйым салады. Қайта ойнау үшін, бұрыс доптан кейін, соққы алған ойыншыдан немесе уақыт тоқтағаннан кейін, питчер өз орнына келгенше күту керек, сондықтан ішкі қорғаушылар осы уақытты допты алу үшін пайдалана алмайды.
Мысалдар
Түрлі нұсқалары болғанымен, жоғары лига бейсболында осы ойынды қолдану сирек кездеседі. Кейбір деректерге сәйкес, жасырын доптық тәсіл 100 жылдан астам уақыт бойы жоғары лига бейсболында 300 реттен аз қолданылған. Кофлиннің жасырын доптық тәсілінің алғашқы және сәтті мысалы 1901 жылдың 24 қыркүйегінде «Детройт Тайгерс» командасына қарсы өткен ойында тіркелген. Ойынның замандас сипаттамасынан көрінеді: допты ішкі алаңға қайтарғанда, доп біздің шебер үшінші базалық ойыншыға лақтырылды, ол дереу бірнеше әрекет жасады, оның қолы жаттықтырушылардың көзінен жылдам қозғалды, допты қолының астына тығып, ештеңе болмағандай орнына қайтты. Каррик қоршауда тұрды, ол допты лақтыруға дайын болғандай, ал Кронин отырғыштан сәл түсті, бірақ оны ұстауға жеткілікті болды, содан кейін ол көрермендердің ұшқан-құлаштары мен наразылықтары арасында орындыққа қайтып келді. Ол 3 қыркүйекте де солай істеді, бірінші таймда Джордж Стоунды ұстады. 1907 жылғы әлем чемпионатының екінші ойынында Куглин Джимми Слэгльді жасырын доптық тәсілмен ұстады, бұл әлем чемпионаты тарихындағы жалғыз оқиға. Ойын Германия Шеферден Кофлинге өтті. Бұрынғы екінші базалық ойыншы Марти Барретт та бұл тәсілді бірнеше рет сәтті орындады. Бұл екі рет жұмыс істеді. Бұрынғы үшінші базалық ойыншы Майк Лоуэлл да екі рет осы тәсілді қолданды, әр жолы аутфилдтен доп лақтырылғаннан кейін. Лоуэллдің табысының кілті – актерлік шеберлік, дұрыс орналасу және күту: ештеңе болмағандай қимылдау, қаптан алыс тұрып, бірақ одан тым алыс емес, және үшінші базада тұрған ойыншы бірнеше қадам жасағанша кем дегенде 10 секунд күту. 30 сәуірде Кливленд Индиандарына қарсы өткен ойында Камм сирек кездесетін үштік ойынға қатысты, онда жасырын доптық тәсіл қолданылды. Индиандардың бірінші және екінші базасында ойыншылар болды, Карл Линд шортстопқа соққанда. Екінші базада болған Джонни Ходап гол соғуға тырысты, бірақ үшінші және үй базасы арасындағы шайқаста қалып қойды. Чарли Жеймисон үшінші базаға өтті. Камм допты алып, екі ойыншыны да белгіледі, содан кейін төреші Ходапты ойыннан шығарды. Кейін Камм допты қолының астына тығып, Джеймисоннің базадан шығуын күтті. Ол солай істегенде, Камм оны белгілеп, үштік ойынды аяқтады. 8 маусымда «Бостон Ред Сокс» командасының шортстопы Хулио Луго «Аризона Даймондбэкс» командасының ойыншысы Альберто Калласпоны ұстады. Алайда, үшінші базаның ойыншысы Лоуэлл, Лугоның командаласы, бұл шын мәнінде жасырын доптық тәсіл емес деп мәлімдеді, өйткені көп жұмыс питчер жасаған «тәсілді сатуға» кеткен. Луго Калласпоны ұстамас бұрын, Лоуэлл соңғы рет сәтті жасырын допты ұстағанын мәлімдеді және сол позицияны сегіз жыл бойы сақтап қалды. Лоуэллдің оқиғасы 10 тамызда болды, ол «Флорида Марлинс» командасымен бірге «Аризона Даймондбэкс» командасының Луис Терреросын ұстады, ал питчер Тодд Джонс төбеде болды. Лоуэлл Монреаль Экспозінің Брайан Шнайдерін де ұстады. 2013 жылдың 12 шілдесінде Сан-Диего Падрес командасының шортстопы Эверт Кабрера Сан-Франциско Гиганттарының үшінші базалық ойыншысы Пабло Сандовалды жасырын доптық тәсілмен ұстауға тырысты. Шон О'Салливан шайбаға кіргенде, Сандовал оның көшін бастады, Кабрера допты ұстап тұрып, Сандовалды белгіледі. Алайда, Сандовал екінші базалық төреші Лаз Диастан (Laz Díaz) өзінің қос есесінен кейін бірден уақыт сұрады және оған уақыт берілді. О'Салливан бейсбол шайқасында өзінің орнын ешқашан қабылдамағандықтан, төрешілер ешқашан «Ойнаңыз» деп шақырмаған және Кабрераның Сандовалды белгілеуі заңды емес еді. Судьялардың фэнтезилік лигасы осы себепті жасырын доп трюгін ешқашан базаны соққыдан, үйіндіге барудан немесе «уақыт» деп аталатын басқа оқиғалардан кейін орындауға болмайды: допты қайта ойнату үшін, питчер резеңкеге тиіс, ал питчер допсыз резеңкеге тисе, ол 8.05 ережесі бойынша бұзушылық болып саналады. 2013 жылдың 10 тамызында Лос-Анджелес Доджерске қарсы 5-0 есебімен жеңілген Тампа Бей командасының үшінші базалық ойыншысы Эван Лонгория төртінші айналымда Хуан Урибеге осы тәсілді қолданды. Базалар толтырылып, аут жоқ болған кезде, А. Дж. Эллис орта алаңға ұшып келді, Андре Этиер гол соқты, Урибе үшінші орынға, ал Скип Шумакер екінші орынға түсті. Тампаның бірінші базалық ойыншысы (және бұрынғы Доджер) Джеймс Лони ортаңғы алаңның ойыншысы Уил Майерстің тауға салған соққысын кесіп алды, шортстоп Юнел Эскобарға бұрылды, ол үшінші базалық ойыншы Лонгорияға бұрылды. Лонгория тек қана шаршап, бар артында тұрды және бірнеше секунд бойы лас жерді тепкілеп, өз мүмкіндігін пайдаланғанға дейін. «Мен оны бақылап отырдым, бірақ оны тоқтату үшін не істеу керектігін білмедім», – деді питчер Зак Гринке, ол келесі кезекте тұрды. «Мен Урибеге айқындағым келмеді, себебі ол оны [базадан] шығарып тастауы мүмкін. Мен не істеу керектігін білмедім. Ол бір секундқа ғана аяғын көтерді, ал Лонгория оған дайын болды». Урибе салмағын ауыстырып, үшінші базадан аяғын көтергенде, Лонгория артынан шығып, Урибенің тізесіне белгі салды. Лонгория төреші Энджел Эрнандеске қарады, ол Урибені 8-3-6-5 еселік ойынмен шығарды. Ойыннан кейін командаластары Урибеге базаға жабыстырылған бейсбол аяқ киімін сыйлады. 2013 жылдың 19 қыркүйегінде Колорадо Рокиз командасының бірінші базалық ойыншысы Тодд Хелтон Курс Филд стадионындағы күн ойынында Сент-Луис Кардиналс командасының Мэтт Карпентерді бірінші таймның соңғы ойынында ұстады. Хелтон, бұрынғы күндері 17 маусымдық карьерасын аяқтағанын хабарлаған, питчер Рой Освальтқа жасалған пик-офф әрекетінен кейін Карпентерді белгіледі. Карпентер бірінші базаға қарай жылдам сырғанағаннан кейін қолын шаңдап жатқанда, 1B төрешісі Билл Миллерге қарай аяғын жылжытты. Кардиналс командасының бірінші базалық жаттықтырушысы Крис Малони Хелтон Карпентерді ұстамас бұрын көмектесе алмады. «Мен осыны 17 маусым бойы жасағым келді. Енді мен оны тізімімнен шығара аламын», – деді 40 жастағы Хелтон, сол кезде Денвердегі ең ескі әрекетті кәсіби спортшы еді. Рокиз командасы 15 таймдық ойында 7-6 есебімен жеңіске жетті, бұл Курс Филд тарихындағы екінші ең ұзақ ойын болды. Кіші лигаларда 1987 жылдың 31 тамызында Уильямспорт Биллс командасының қақпашысы Дэйв Бреснахан Шығыс лигасындағы Ридинг Филлис командасына қарсы ерекше жасырын доптық тәсіл жасады. Үшінші базада ойыншы болғанда, Бреснахан қақпашылық қолғаптарын ауыстырып, ішіне қабықтанған картоп салынған қолғапты киді. Лақтыру келгенде, Бреснахан ақ картопты үшінші база жолына лақтырып, ойыншыны үйге қашуға итерді. Содан кейін Бреснахан допты ұстап, ойыншыны белгіледі. Төреші Бреснаханның алдауы үшін ойыншыға үй базасын берді. Бреснахан осы оқиғадан кейін Биллс командасынан босатылды, бірақ Биллс жанкүйерлері осы ойынды ұнатып, команда Бреснаханның нөмірін зейнеткерлікке шығарды.
On July 12, 2013, San Diego Padres shortstop Everth Cabrera attempted to execute the hidden ball trick on San Francisco Giants third baseman Pablo Sandoval after Sandoval hit a double. As pitcher Sean O'Sullivan walked onto the mound and Sandoval took his lead, Cabrera, while holding the ball, tagged Sandoval. However, Sandoval had requested and was granted time by second base umpire Laz Díaz immediately after his double. Because O'Sullivan never assumed his position on the pitcher's plate with the baseball, the umpires appropriately never called "Play" and Cabrera's tag of Sandoval was therefore not legal. The Umpire Ejection Fantasy League explains this is why a hidden ball trick may never be executed after a base hit, mound visit, or other events in which "time" is called: to put the ball back into play, the pitcher must engage the rubber and if the pitcher engages the rubber without the ball, it is a balk under Rule 8.05(i). On August 10, 2013, in a Tampa Bay loss to the Los Angeles Dodgers, 5–0, Evan Longoria, Tampa Bay Rays's third baseman pulled the trick in the fourth inning on Juan Uribe. With the bases loaded and no outs, A. J. Ellis flew out to the center field, with Andre Ethier tagging to score, Uribe tagging to third and Skip Schumaker tagging to second. Tampa first baseman (and former Dodger) James Loney cut off center fielder Wil Myers' throw at the mound, flipped to shortstop Yunel Escobar, who flipped to third baseman Longoria standing several feet behind third base, out of Uribe's line of sight. Longoria just stood behind the bar looking bored and kicking the dirt for several seconds before he got his chance. "I was watching it, and I didn't know what to do to stop it", said pitcher Zack Greinke, who was on deck. "I didn't want to yell at Uribe, because I might get him off [the bag]. I didn't know what to do. He just lifted his foot for a tenth of a second and Longoria was ready for it. As Uribe shifted his weight and took his foot off the third base bag, Longoria sneaked from behind and slapped Uribe's thigh with a tag. Longoria looked over his shoulder at umpire Angel Hernández, who called Uribe out for an 8 3 6 5 double play. In an after the game stunt from his teammates, Uribe was presented with a baseball shoe taped to a base. On September 19, 2013, Colorado Rockies first baseman Todd Helton caught Matt Carpenter of the St. Louis Cardinals for the final out of the first inning in a day game at Coors Field. Helton, who days earlier had announced his retirement after 17 seasons with the Rockies, tagged Carpenter after faking a throwback to pitcher Roy Oswalt following a pickoff attempt. Carpenter was dusting his hands after a head first slide when he stepped off the backside of the first base towards 1B umpire Bill Miller. Cardinal's first base coach Chris Maloney was unable to help Carpenter before Helton got him with a poking tag. "I've been wanting to do that for 17 seasons. Now I can cross that off my bucket list", said the 40 year old Helton, who at the time was the oldest active professional athlete in Denver. The Rockies went on to win 7 6 in a 15 inning game that was the second longest in Coors Field history. In the minor leagues, on August 31, 1987, catcher Dave Bresnahan of the Williamsport Bills pulled an unusual hidden ball trick against the Reading Phillies in the Eastern League. With a runner on third base, Bresnahan switched catcher's mitts and put on a glove in which he had secreted a peeled potato. When the pitch came in, Bresnahan fired the white potato down the third base line, enticing the runner to sprint home. Bresnahan then tagged the runner with the baseball which he kept in his mitt. The umpire awarded the runner home plate for Bresnahan's deception. Bresnahan was subsequently released from the Bills for the incident, but the fans of the Bills loved the play and the team eventually retired Bresnahan's number.
Мақсатқа негізделген спорт түрлері
Мақсатқа бағытталған спорт түрлерінде (мысалы, американдық футбол және лакросс), шабуылшылар қорғанысты доптың қай жерде екендігі туралы жаңылыстырып, оларды қарама-қарсы бағытта қозғалуға мәжбүр етуге тырысады.
Американдық футбол
Жасырын доптық трюк американдық футболда алдау ойыны деп саналады. Мұндай ойындардың әртүрлі орындалу түрлері бар, соның ішінде "Азаттық мүсіні" және "Фамблероуски" ойындары. 1895 жылдың 9 қарашасында Джон Хейсман ойыншы Рейнольдс Тихенорды пайдалана отырып, Вандэрбильтке 6:9 есебімен ұтылған кезде Аберннің жалғыз голын соқты. Ойын кезінде доп жартылай қорғаушыға жіберілді, ол оны квотербектің жейдесінің астына тығып, ол өз кезегінде тачдаунға жетті. Бұл сондай-ақ оңтүстіктегі алғашқы голмен шешілген ойын болды. Кейін Хейсман бұл трюкті Поп Уорнердің Джорджия командасына қарсы қолданды. Уорнер бұл трюкті үйреніп, 1897 жылы Корнеллде Пенсильвания штатына қарсы қолданды. Ол 1903 жылы Карлайлде Гарвардқа қарсы оны тағы қолданды, бұл оған ұлттық назар аударды. Жасырын доптық трюк 1930 жылдары Маркс ағайындылары "Ат қауырсыны" фильмінде және "Үш марионетка" комедиялық фильмінде ("Үш кішкентай шошқа терісі") пародиялады. Сондай-ақ, ол 1970 жылғы "M*A*S*H" фильміндегі футбол ойынының соңғы сәттерінде қолданылды.
Басқа мақсатқа негізделген спорт түрлері
Регби мен лакросс спортында жасырын пас беру трюктерін қолдануға болады.