Кіріспе

Шри-Ланкалық крикетші

Ертедегі крикет

Коломбода туған Фарвиз Махаруф сегіз жасында крикет ойнауды бастады. Ол он екі жасқа дейін футбол және тач-регбимен де айналысты. Коломбодағы Уэсли колледжінде оқыған Махаруф бастапқыда қақпашы-соққышы болды, ал 13 жасқа дейінгі жаста ғана тұрақты түрде доп тастаумен айналыса бастады. Бір ойында бес ойыншы тұмауға шалдығып, қатыса алмағандықтан, Махаруф доп тастауға шақырылды. Ол алты қақпа алды, оның ішінде хет-трик жасады, содан кейін жылдам доп тастауға көбірек назар аударды. 2003 жылдың желтоқсан айында және 2004 жылдың қаңтарында 19 жасында Махаруф Үндістан А және Пәкістан А командаларымен үштік турнирде Шри-Ланка А командасымен бірге Үндістанға сапар шекті. Ол турнирде 11.77 орташа есеппен тоғыз қақпа алды, бұл турнирдегі ең жақсы көрсеткіш болды; Махаруф турнирдің финалында «Ойынның үздік ойыншысы» атанды, осы ойында Шри-Ланка А жеңіске жетті. Бір айдан кейін Махаруф 19 жасқа дейінгі әлем чемпионатында Шри-Ланканың 19 жасқа дейінгі құрамасының капитаны болып тағайындалды. Ол бұрын мектеп командалары мен ұлттық жастар құрамасын басқарғандықтан, команда басқару тәжірибесіне ие болды. Ол 2004 жылдың 17 тамызында Блумфилд крикет және атлетика клубы үшін 2004 жылғы SLC Twenty20 турнирінде T20 форматындағы ойынында дебют жасады.

Отандық мансап

2008 жылы Үндістан премьер-лигасының (IPL) алғашқы маусымы өтті. Махаруфты «Дели Дердевиллз» клубы 225 мың долларға сатып алды. Ол турнирде 16.60 орташа есеппен 15 қақпа алды, бұл оны бәсекеде ең көп қақпа алған ойыншылардың арасында тоғызыншы орынға қойды. 2008 жылы IPL-де ойнаған кезде Махаруф Австралия құрамасының шабуылшысы Гленн Макгратпен бірге ойнады. Махаруфтың сөзіне сүйенсек, Макграт оған допты берудегі әртүрліліктерге көмектесіп, «үлкен өзгеріс» жасады. 2008 жылғы өнер көрсеткені үшін ол ESPNcricinfo IPL XI құрамына енді. 2011 жылдың 17 наурызында Махаруфтың бүкіл ағылшын крикет маусымына Ланкашир графтығының крикет клубына қосылатыны жарияланды. Ол Шри-Ланканың тесттік құрамасына қайта оралу мақсатымен Ланкаширге қосылды. 20 сәуірде ол клуб сапындағы алғашқы матчында жарақат алған капитан Глен Чепплдің орнын басты. Сегізінші нөмірде ойнаған Махаруф жүздік соғып, екі қақпа алды. Ланкашир бұл матчты иннингпен және 20 ұпаймен жеңіп алды. Ланкашир сапындағы алғашқы сыныптық матчында жүздік соққан ойыншылардың арасында ол жетінші болды. Екінші тесттен кейін Махаруф Ланкашир құрамасына қайта оралды. Маусым соңында ол белдесі ауырғандықтан округтік чемпионатта ойнаудан қалыс қалды. Бірнеше күннен кейін ол Ланкаширдің Дербиширге қарсы 10 қақпамен жеңіске жеткен матчында Мартин Гуптиллді қақпадан шығарып, 50-ші T20 қақпасын алды. Осының арқасында Дербишир форматтағы ең төменгі көрсеткішін тіркеді. Махаруф Шри-Ланка премьер-лигасының алғашқы маусымына қатысу үшін маусым ортасында кететін болды және тамыз айында Ланкаширге оралуды жоспарлады, бірақ турнир 2012 жылға дейін шегерілді. Маусымның соңғы матчында Ланкашир 1950 жылдан бері алғаш рет округтік чемпионатты жеңіп алды, осы титулды бөлісіп жеңді. Шри-Ланкаға оралғаннан кейін Махаруф 2011–12 жылғы Премьер шектеулі ойындар турнирінде ең көп ұпай жинаған ойыншы атанды. Оның «Нондескриптс» командасы бес жылдан кейін алғаш рет А лигасының чемпионы болды және Махаруф турнирдің үздік ойыншысы атанды. Финалда Махаруф 52 ұпай жинап, Сахитра Сенанаяке қақпасынан шығарды, соның арқасында тізімдік матчтарда 200-ші қақпасын алды. «Нондескриптс» командасындағы жарқын өнерінің нәтижесінде ол 2011–12 жылғы Үндістан мен Австралияға қарсы өткен Комонвелл Банк сериясына бір күндік құрамаға шақырылды. Ол 2017 жылы Непалда өткен Эверест премьер-лигасында «Катманду Кингз XI» командасының капитаны болды.

Дебют жылдары

2004 жылдың сәуір және мамыр айларында Махаруф Зимбабвеге 5 бір күндік және 2 тестілік матчке барған Шри-Ланка құрамасының құрамында болды. Махаруфтың өзінен басқа екі ойыншы серияның үшінші матчында бір күндік ойында тұңғыш рет өнер көрсетті, ал үш шри-ланкалық негізгі ойыншы демалыс алды. Ол Зимбабвенің 35 ұпайға құлауына үш қадам жасай отырып көмектесті, бұл бір күндік матчтар тарихындағы ең төменгі көрсеткіш. Серияның соңғы екі матчында Махаруф тағы бір қадам жасап, серияны 16.60 орташа есеппен бес қадаммен аяқтады. Осы турда Махаруфтың тестілік матчтағы дебюті өтті. Екі матчта ол бір иннингсте 40 ұпай жинап, 40-тан аспайтын орташа есеппен төрт қадам жасады. 2005 жылдың шілде және тамыз айларында Шри-Ланкада Үндістан мұнай кубогы өткізілді, онда жандар, Үндістан және Вест-Индия командалары бақ сынасты. Турнир алдында Шри-Ланканың тәжірибелі тігісшісі Шаминда Ваас жарақат алып, Махаруф Дилхара Локухеттигемен бірге ойынды ашуға жауапкер болды. Махаруф бір күндік матчтар тарихындағы ең үнемді боулинг көрсетті, Вест-Индияға қарсы он оверде тоғыз рун ғана жіберіп, «Ойынның ең үздік ойыншысы» атағын жеңіп алды.

Топта тұрақты

Бангладеш екі тесттік және үш бір күндік матчқа сол жылдың тамыз және қыркүйек айларында келгенде, Махаруф Шри-Ланка құрамасына ілікпеді, бірақ бұл аға ойыншыларға кейбір матчтарда демалуға мүмкіндік берді. Ол екі тест матчының ешқайсысында ойнамаса да, екі бір күндік матчта 9.00 орташамен алты қақпа алды, нәтижесінде Тиллакаратне Дилшанмен бірдей серияның үздік қақпа алушысы атанды. Шри-Ланканың сол кездегі бапшысы Том Муди Махаруфтың добын жоғары бағалап, «Махаруф Indian Oil сериясында өте жақсы ойнады және [Бангладешке қарсы] болашақта одан да құнды ойыншы болатынын көрсетті» деді. 2005 жылдың қазан-желтоқсан айларында Шри-Ланка Үндістанға үш тесттік және жеті бір күндік матчқа сапар шекті, онда Махаруф құрамға енгізілді. Ол жеті бір күндік матчтың алтауында ойнап, 39.33 орташамен алты қақпа алды және бес иннингте 60 ұпай жинады. Шри-Ланка серияны ұтылып, сол кездегі капитан Кумар Сангаккара бұл тәжірибені Махаруф үшін «оқу сапары» деп сипаттап, оның кейде жақсы добы салғанын атап өтті. Сапарда Махаруф бір ғана тест матчында ойнады, 77 ұпайға үш қақпа алды және бар болғаны алты ұпай жинады. 2006 жылғы Чемпиондар кубогының іріктеу кезеңінде ол турнир тарихындағы ең жақсы добы талдауын (6/14) көрсетті, бұл барлық бір күндік матчтардағы тоғызыншы ең жақсы көрсеткіш. Бұл матчта ол қорғаудағы чемпиондар Вест-Индияға қарсы ойнады және Махаруфтың бір күндік матчтағы алғашқы бес қақпасы болды. Махаруф 2006 жылдың қараша айында Блумфилд сапынан Рагамға қарсы өткен матшта алғашқы бірінші сыныптық бес қақпалы шайқасын өткізді, бұл матч тең түсті. 73 ұпайға 7 қақпа алған ол, бірінші сыныптық крикетте бұрынғы үздік көрсеткіші 4/12-ні жаңартты. Махаруф 2007 жылғы әлем чемпионатында Бермудаға қарсы 4/23 көрсеткішімен жеңіске жетіп, әлем чемпионатында дебюттік матчында 4 қақпа алған алғашқы шри-ланкалық болды. 2007 жылдың 7 қазанында Махаруф 75-ші бір күндік матчында 100-ші қақпасын алды; сол кезде ол Муттия Муралитаранды бір матчпен озып, ең жылдам 100 қақпа алған шри-ланкалық ойыншы атанды. Алайда, бұл рекордты кейіннен жылдам добышы Ласит Малинга 2010 жылы 68 матчта 100 қақпа алып, жаңартты. 2008 жылғы алғашқы IPL турнирінен кейін Махаруф 2008 жылғы Азия кубогына дайындық үшін Шри-Ланка құрамасына қосылды, бірақ ішкі жарақат салдарынан қатыса алмады. 2008 жылғы өнері үшін ол ICC-нің бір күндік әлемдік XI құрамына енді.

Қалыпқа оралу

2010 жылғы 22 маусымда Махаруф Азия кубогында Үндістанға қарсы бір күндік халықаралық матчта алғашқы хет-тригін жасады. Кубоктың Үндістанға қарсы финалдық матчы оның 2012 жылдың басына дейінгі соңғы ойыны болды. Сол жылдың қаңтар айында 2011 жылғы IPL аукционы өтті, Махаруф қолжетімді болғанымен, ешбір команда онымен келісімшарт жасаспады. Шри-Ланка мамыр айында Англияға турнеге шықты. Құрамаға іріктелген бес ойыншы Шри-Ланканың бірінші жаттығу матчынан гөрі IPL-де ойнауды жөн көрді, нәтижесінде олар келгенге дейін Махаруф резервтік ойыншы ретінде шақырылды. Алғашқыда бір тур матчына шақырылған Махаруф, тігіс тастаушылар Дилхара Фернандо мен Нуван Прадип жарақат алғаннан кейін тест құрамасына қосылды. Бірінші екі тест матчында ойнаған Махаруф, Шри-Ланка құрамасының бір күндік матчтарға қатысу тізімінен шығарылды. Команданың бапкері Стюарт Лоу: «Ол әлемді дүркілдеткен жоқ, бірақ ол көп қателік те жасаған жоқ. Қазіргі уақытта оған сәттілік келмейді» деді. Оның соңғы бір күндік матчы 2010 жылғы маусымда өткен Азия кубогының финалы болды.

Қайту

Махаруф 4 жылдық халықаралық аренадағы қатысудан кейін 2016 жылы Англия мен Ирландияға қарсы турнеге бір күндік құрамаға қосылды. 2008 жылдан бері алғаш рет, ол 2016 жылдың 5 шілдесінде Англияға қарсы T20 форматындағы ойынға қатысты, бұл матчқа дейін Шри-Ланка құрамасы үшін 72 T20 ойынын өткізіп жіберген болатын.

Құрметтер

Castrol Asian Cricket Awards 2008 жылы маусым айында алғаш рет өтті, және Махаруф ең үздік Азия бір күндік форматтағы боулері деп танылды. 2009 жылдың қаңтар-наурыз айларында үш бір күндік және екі тест матчына шақырылған Махаруф жамбас жарақатын алды және тест матчтарынан шығарылды.

Ойын стилі

Батуға келгенде, Махаруф өзін "техникалық ойыншы емес, күшпен соққы беретін ойыншы" деп сипаттады. Кумар Сангаккара пікірінше, оның "халықаралық деңгейде тамаша No. 7 батушы болуға қабілеті мен соққы беру техникасы бар". Махаруфтың дұрыс бату техникасы бар және ол түрлі жағдайларға бейімделе алады. Ол көбінесе ойын соңында жылдам ұпай жинауға қабілетті ойыншы ретінде танымал, бірақ ол шыдамдылық танытып, ұзақ батуға да дайын, әсіресе жоғарғы батушылар қатары құлдыраған жағдайда. Тест матчтарында кемінде 2000 доп тастаған Шри-Ланка ойыншылары арасында Махаруфтың әр 117.6 допқа бір қақпа алу көрсеткіші Асока де Силвадан (291.0) және Арджуна Ранатунгадан (148.3) кейін үшінші нашар көрсеткіш болып табылады. Махаруф тест матчтарында қарсыластардың бірінші ойынында жақсы нәтиже көрсеткен, мұндай жағдайда 25 қақпасының 20-сын алған, қақпа алу жиілігі 107.7-ге жетеді, ал екінші ойында 157.2-ге дейін артады.