Кіріспе
Алис Мона Бест (3 қаңтар 1924 – 9 қыркүйек 1988) – британдық музыка клубының иесі, ең белгілісі Ливерпульдегі The Casbah Coffee Club клубының иесі, ол 1950-1960 жылдар аралығында рок-н-ролл музыкасымен аты шыққан орын болды. The Casbah-та өнер көрсеткен топтардың арасында The Beatles тобы да болды, оның ұлы Пит Бест (24 қараша 1941 жылы туған) сол кезде барабаншы болып жұмыс істеген. Мона Бесттің тағы екі ұлы болды: Джон Рори (29 қаңтар 1945 жылы туған) және Винсент "Роаг" Бест (21 шілде 1962 жылы туған). Кейіннен Роагтың әкесі Beatles тобының өкілі, музыкалық атқарушы Нил Аспиналл екені расталды, бірақ ол Роагтың туу куәлігінде әке ретінде тіркелмеген. Үндістанда туғаннан кейін Ливерпульге көшіп келген Мона Бест 1957 жылы құмар ойында жеңіп алған ақшаға үй сатып алды. Кейін ол үйінің жертөлесінде The Casbah Coffee Club ашты. Бұл клуб тек оның ұлдары мен достары үшін арналған, мүшелікке негіделген клуб ретінде жоспарланған. Клубты көбінесе The Casbah Club немесе The Casbah деп атады. 2006 жылы бұл мүлік ІІ санаттағы мұра нысаны деп танылды. Мона Бест 1988 жылдың 9 қыркүйегінде Ливерпульдегі ауруханада жүрек талмасынан және белгісіз созылған аурудан көз жұмды.
Alice Mona Best (née Shaw; 3 January 1924 – 9 September 1988) was a British music club proprietor, best known as the owner of The Casbah Coffee Club, a club in Liverpool which served as a venue for rock and roll music during the late 1950s and 1960s. Among the bands to play at The Casbah was the Beatles, for whom her son Pete Best (b. 24 November 1941) was a drummer at the time. Mona Best also had two other sons, John Rory (b. 29 January 1945), and Vincent "Roag" Best (b. 21 July 1962). It was later confirmed that Roag's father was Beatles' associate, music executive Neil Aspinall, although he was not registered as the father on Roag's birth certificate. After moving to Liverpool from India, where she was born, Best used gambling winnings to buy a house in 1957. She later opened The Casbah Coffee Club in the cellar of the house. It was planned as a members only club for her sons and their friends. The club was often referred to as The Casbah Club, or The Casbah. In 2006, the property was accorded a Grade II heritage listing. Best died on 9 September 1988 in a Liverpool hospital after a heart attack coupled with an unspecified "long illness".
Үндістандағы ерте өмір
Бест 1924 жылғы 3 қаңтарда Делиде, Британдық Үндістанда, ағылшын ата-анасы Томас (ирланд полкінің майоры) және Мэри Шоу отбасында дүниеге келді. Ол төрт баланың ең кішісі болды: Брайан, Патрик және Айлин. 17 жасында оның тұңғыш ұлы Рэндольф Питер Сканланд (кейін Бест тегін алды) 1941 жылғы 24 қарашада Мадраста дүниеге келді. Питтің биологиялық әкесі теңіз инженері Дональд Питер Сканланд болды, ол кейін Екінші дүниежүзілік соғыста қаза тапты. Мона қызыл крестпен оқып жатқанда Джонни Бестпен танысты, ол Ливерпульдегі спортты ұйымдастырушылар отбасынан шыққан және бір кезде Ливерпуль стадионының иесі және басқарушысы болған. Олар танысқан кезде Бест Үндістанда дене шынықтыру оқытушысы болып қызмет ететін офицер және Ұлыбритания армиясының орта салмақтағы бокс чемпионы болды. 1944 жылғы 7 наурызда Бомбей қаласындағы Сент-Томас соборында үйленгеннен кейін Бесттердің бір баласы болды: Джон Рори Бест (1945 жылғы 29 қаңтарда туған). Бір жылдан соң отбасы төрт апта бойы "Джорджик" кемесімен Ливерпульге сапар жасады, онда бұрын Генерал сэр Уильям Слимнің Оңтүстік-Шығыс Азиядағы әскерлерінің құрамында болған жеке және отбасылық шенділер тасымалданды. Кеме 25 желтоқсанда Ливерпульге жетті.
Ливерпульге көшіп бару
Бест отбасының бір бөлігі болу Монаға Мерсисайдте құрмет көрсетілді, соның ішінде сол кездегі танымал спортшылармен кездесуге және мейрамханада үстел немесе театрға орын брондағанда артықшылық алуға мүмкіндік берді. Бесттер қысқа уақытқа Батыс Дербидегі Бесттер отбасының үлкен үйіне, Эллерсли деп аталатын үйге көшіп келді, бірақ Мона Джоннидің қарындасы Эднамен келіспеді, ол ағасының әйеліне ренжіді. Содан кейін отбасы Ливерпульдегі Кейс-стриттегі шағын пәтерге (Ма Эджертонның пабының үстінде) көшті, бірақ Мона Үндістандағыдай үлкен үй іздеді, аймақта көптеп кездесетін кішкентай жартылай жеке үйлердің орнына. Принцесс-Драйвтегі үш бөлмелі үйге көшкеннен кейін Мона ата-анасын Үндістаннан шақырып, Ливерпульде бірге тұруға көндірді. 1948 жылы 17 Куинскорт-роудқа көшкеннен кейін Рори 1954 жылы Хайман-Гриндегі 8-үй сатылымда екенін көрді, ол үлкен Виктория стиліндегі үй еді және анасына осы туралы айтты. 8 Хайман-Грин бұрын Батыс Дерби консервативтік клубына тиесілі болған, және Ливерпульдегі көптеген басқа үйлерден ерекшеленді, өйткені (1860 жыл шамасында салынған) үй жолдан артқа қарай орналасқан, 15 жатын бөлмесі және бір акр жері болды. Мона барлық әшекейлерін кепілге қойып, түскен ақшаны 1954 жылғы Эпсом Дербидегі (Лестер Пигготтың мінген "Ешқашан өлмеймін" атты) аутсайдерге салып, осы үйді алуға қол жеткізді, ол 33:1 коэффициентімен жеңіске жетті. Барлық бөлмелер қара жасыл немесе қоңыр түспен боялған, ал бақша толығымен өсіп кеткен. Мона қонақ бөлмені шығыс стилінде безендірді, бұл оның Үндістандағы балалық шағын көрсетті. Бұрын күйеуін Формби маяғы, Сент-Хеленстегі жел тегірмені және Саутпорттағы дөңгелек үй сияқты басқа үйлерге қызықтыруға тырысқан, бірақ Джон оларды ұнатпады және бас тартты. 1961-1962 жылдары Нил Аспиналл Питпен жақын дос болып, кейін Бесттердің үйінде бөлме жалдады. Аспиналл Монамен романтикалық қарым-қатынасқа түсті және осы кезеңде Монадан бала туды: Винсент "Роаг" Бест. Роаг 1962 жылдың 21 шілдесінде дүниеге келді, ал үш аптадан кейін, 1962 жылдың 16 тамызында Питті The Beatles тобынан шығарды. Роагтың туу туралы куәлігі 1962 жылдың 31 тамызында тіркелді, онда оның есімі "Винсент Роуг [sic] Бест" деп көрсетілген және Джон Бест оның әкесі деп жазылған. Мона мен Джонни 1950 жылдардың соңында немесе 1960 жылдардың басында ажырасып кеткен.
Касба кофе клубы
Мона клуб идеясын Лондонның Сохо ауданындағы The 2i's Coffee Bar туралы телехабарды көргеннен кейін ойлап тапты, онда бірнеше әншілер танымал болған. 1959 жылғы 29 тамызда жастар жиналатын және сол кездегі танымал музыканы тыңдайтын "Касбах кофе клубын" – өзінің жертөлесінде – ашты. Мона "жаман элементтерді шығарып тастау" үшін мүшелікке жыл сайын жарты крона алды және сол кезде басқа ешбір клубта болмаған эспрессо машинасынан сусындар, шағын тағамдар, торттар мен кофе ұсынды. Қазіргі заманғы поп-жазбалар кішкентай Dansette пластинка плеерде ойнатылды, ол оларды динамик арқылы күшейтті. Мона ашылу кешінде Джордж Харрисон гитарамен Лес Стюарт квартетімен келісімге келді, бірақ Стюарт пен Кен Браун арасындағы жанжалдан кейін олар келісімді бұзды. Стюарт Браунның репетицияны өткізіп алғанын қанағаттандырмады, себебі Браун Монаға клубты безендіруге көмектесіп жатқан. 300 мүшелік билет сатылғандықтан, Харрисон "Кварримен" деп аталатын тобында екі досы бар екенін айтты, олар оның орнына ойнайтын болады. Джон Леннон, Пол Маккартни, Стюарт Сатклифф және Харрисон клубқа келісімді ұйымдастыру үшін барды, Мона оған келісті, бірақ алдымен клубты бояуды аяқтауы керек екенін айтты. Төртәүі де қылқалам алып, Монаға әлі күнге дейін сақталған жәндіктер, айдаһарлар, көкжиектер, жұлдыздар және қоңыздармен қабырғаларды бояуға көмектесті. Леннонның көзі нашар болғандықтан, жылтыр бояуды эмульсиялық бояу деп жаңылыстырды, ол қараңғы, ылғалды жертөледе ұзақ кепті. Синтия Пауэлл, кейін Леннонның әйелі, қабырғаға Леннонның силуэтін салды, ол да әлі де сақталған. Ашылу концертіне шамамен 300 жергілікті жасөспірім келді, бірақ жертөледе кондиционер болмағандықтан және адамдар билегендіктен, температура көтеріліп, тыныс алу қиын болды. Көшейткіш болмағандықтан, Леннон Монаны Гарри деген жас гитарашыны "Кварримен" алдында қысқа сет ойнату үшін жалдауға көндірді, бірақ бұл олардың 40 ватттық күшейткішін пайдалануы үшін ғана болды. Бірінші түннің сәттілігінен кейін Мона "Кваррименге" тұрақты орын берді және топтың барлық мүшесіне түніне 3 фунт төледі (бұл қазіргі ақшамен шамамен £ тең). Әр сенбі сайын көшеде кезек пайда болатын, бұл Мона үшін қаржылық тұрғыдан жақсы болды, өйткені ол жылдық мүшелік ақысынан өзге бір шиллинг кіретім ақы алды. Пит Колледждік грамматикалық мектепте оқып жүргенде, музыкалық топ құруды шешті, сондықтан Мона оған Блэклер музыка дүкенінен барабан жиынтығын сатып алды, ал Бест өзінің "Black Jacks" тобын құрды. Чейз Ньюби, сондай-ақ Браун да топқа қосылды, бірақ Браун "Кваррименнен" кеткеннен кейін ғана. Браунның топтан кетуіне себеп – ол "Касбах" клубында "Кваррименнің" резиденциясының жетінші сенбісінде тұмаумен келді, сондықтан Мона оны жоғары қабаттағы Бесттердің тұрғын бөлмесіне демалуға жіберді. Мона оларға ақы төлеген кезде топтың қалған мүшелерімен үлкен жанжал туды, өйткені олар Браунның ақшасын үшеуі арасында бөлісуді қалады, себебі Браун ойнаған жоқ. Мона бас тартты, сондықтан "Кварримен" ашуланып, резиденциясын тоқтатып, клубтан шығып кетті. "Remo Four" тобынан Колин Манли де клубта ойнауға шақырылды, бұл сол кезде жас әуесқой топтардың ойнауы мүмкін болған жалғыз орын еді. Кейіннен "Searchers" және "Gerry and the Pacemakers" сияқты басқа топтар да клубта өнер көрсетті. "Black Jacks" "Касбахта" тұрақты топқа айналды, бірақ "Кварримен" кейде сол жерде ойнайтын және жиі келіп тұратын. Осы "Касбах" клубында Леннон мен Маккартни Сатклифті Höfner President бас гитарасын сатып алуға және "Кваррименге" қосылуға көндірді. Мүшелер тізімі кейіннен мыңнан асып кеткенімен, Мона 1962 жылғы 24 маусымда клубты жапты, ал "The Beatles" – соңғы ойнаған топ болды. 2006 жылы Бесттердің бұрынғы көмір қоймасына Англия мұрасымен ІІ дәрежелі мәдени ескерткіш мәртебесі берілді. Қазір ол Ливерпульдегі туристік орын ретінде ашылды, Леннон мен Маккартнидің бұрынғы үйлерімен бірге.
Mona had booked the Les Stewart Quartet to play the opening night with George Harrison on guitar, but they cancelled the booking after Stewart and Ken Brown had a quarrel. Stewart was angry that Brown had missed a rehearsal, because Brown was helping Mona to decorate the club. As 300 membership cards had already been sold, Harrison said that he had two friends in a band called the Quarrymen, who would play instead. John Lennon, Paul McCartney, Stuart Sutcliffe and Harrison went to the club to arrange the booking, to which Mona agreed, but she said she needed to finish painting the club first. All four took up brushes and helped Mona to finish painting the walls with spiders, dragons, rainbows, stars, and a beetle, which still survive. Lennon was short sighted, mistaking gloss for emulsion paint, which took a long time to dry in the dark, damp cellar. Cynthia Powell, later Lennon’s wife, painted a silhouette of Lennon on the wall, which is also still intact. The opening night concert was attended by about 300 local teenagers, but as the cellar had no air conditioning, and people were dancing, the temperature rose until it became hard to breathe. As there was no amplification, Lennon later persuaded Mona to hire a young amateur guitar player called Harry to play a short set before the Quarrymen, but this was only so they could use his 40 Watt amplifier. After the success of the first night, Mona gave the Quarrymen a residency, and paid the whole group £3 a night (equivalent to £ in ) Every Saturday thereafter, queues lengthened onto the street, which was financially good for Mona, as she charged one shilling admission on top of the annual membership fee. Pete was studying at the Collegiate Grammar School when he decided he wanted to be in a music group, so Mona bought him a drum kit from Blackler's music store and Best formed his own band, the Black Jacks. Chas Newby joined the group, as did Brown, but only after he had left the Quarrymen. The reason for Brown's exit from the group was that he turned up on the seventh Saturday night of the Quarrymen residency at The Casbah with the flu, so Mona ordered him upstairs to the Best's living room to rest. This caused a massive quarrel with the rest of the group when Mona came to pay them, as they wanted Brown's money to be shared amongst the three of them, since Brown had not played. Mona refused, and so the Quarrymen angrily cancelled their residency and stormed out. Colin Manley, from the Remo Four, was also given a booking to play in the club, which was the only venue that young amateur bands could play at the time. Other groups like the Searchers and Gerry and the Pacemakers later played in the club. The Black Jacks became the resident group at The Casbah, although the Quarrymen occasionally played there again and often visited. It was in The Casbah Club that Lennon and McCartney convinced Sutcliffe to buy a Höfner president bass guitar and join the Quarrymen. Although the membership list later spiralled to over a thousand, Mona closed the club on 24 June 1962, with the Beatles as the last group to perform. In 2006, the Best's ex coal cellar was awarded Grade II listed building status by English Heritage. It has now been opened as a tourist attraction in Liverpool, along with Lennon's and McCartney’s previous homes.
" Битлз " тобы
Пит «Битлз» тобының мүшесі болған кезде, Мона бірнеше рет топтың иесі Рей Макфоллмен сөйлесіп, «The Cavern» клубында түскі ас уақытында тұрақты орын алуға тырысты, бірақ оларға бас тартылды, себебі сол кезде «The Cavern» тек джаз музыкасын қолдайтын. Бірақ бұл жағдай көп ұзамай өзгерді, өйткені рок джаздан гөрі көбірек пайда әкелді. Брайан Эпштейн кейіннен топты басқаруды ұсынды, және Монадан кеңес сұрады. Оның топқа қатысты өз жоспарлары болғанымен, ол Эпштейннің уақыт өте келе олар үшін жақсы болатынына көз жеткізді. «Битлз» Эпштейнмен басқару шартына қол қойғаннан кейін, Мона оларға деген бақылауын толыққанды жібермеді, себебі олар агенттерге қоңырау шалу үшін оның телефонын пайдаланды және концерттер арасында оның тұрғын бөлмесінде жиі түнеді. Ол Эпштейннің брондау сапасы және оларды басқаруы туралы шағымданып, оны сынай берді, нәтижесінде Эпштейн оның есімін атамай, әрқашан «сол әйел» деп қана атады. Бір музыканттың айтуынша, егер Мона сейсенбі күнін жексенбі деп айтса, оған келісуге мәжбүр боласың. 1960 жылы қарашада Бест, Маккартни және Харрисон Гамбургтен депортацияланғаннан кейін, Мона топтың жабдықтарын қайтару үшін Гамбургке көптеген телефон қоңыраулары жасады, және соңында оған қол жеткізді. Мона 1961 жылы «Granada Television» телеарнасына хат жазып, топқа «People And Places» бағдарламасына қатысу мүмкіндігін ұсынуға тырысты, бірақ олар болашақта олармен байланысатынын жазған жауап хат алды. Питті 1962 жылдың 16 тамызында «Битлз» тобынан шығарылғаннан кейін, Монаның сөзін биограф Хантер Дэвис былай келтірді:
Кейінгі жылдар
1967 жылы "Битлз" тобы "Сержант Пеппердің жалғыз жүректер клубы" альбомының мұқабасы үшін суретке түсуге келгенде, Леннон Монадан оның әкесінің Үндістанда алған соғыс медальдарын фотосессияға кию үшін беріп жіберуін сұрады. Питтің "Битлз" тобынан шығарылуына әлі де ашулы болса да, Мона келісті, және медальдар, сондай-ақ мұқабадағы "БИТЛЗ" гүлді әріптерінің 'L' әріпінде орналасқан Cash Box жүлдесі қайтарылды. Мона енді ешқандай клуб ашпады, немесе басқа кәсіппен айналыспады, бірақ ол үйінде ақылы қонақтарды қабылдады, оны төсекке жатқан анасымен және күйеуі Джонниден ажырасқаннан кейін ұлдарымен бөлісті. Мона ұзақ сырқаттан кейін 1988 жылдың 9 қыркүйегінде жүрек талмасынан қайтыс болды.