Кіріспе

Американдық көркем гимнастка Эми Юэн Йи Чоу (; 1978 жылдың 15 мамырында туған) – 1996 және 2000 жылғы жазғы Олимпиада ойындарында қатысқан американдық бұрынғы көркем гимнастка. Ол Олимпиадалық гимнастикада АҚШ-тың алғашқы командалық алтын медалін жеңіп алған "Ұлы жетілік" құрамының мүшесі ретінде ең жақсы танымал. Сондай-ақ ол гимнастикадан Олимпиада медалін жеңген алғашқы азиялық американдық әйел.

Ерте өмір

Чоу Нельсон мен Сюзан Чоудың қызы, олар тиісінше Гуанчжоудан және Гонконгтан АҚШ-қа көшіп келген. Чоу 1981 жылы 3 жасында гимнастикамен айналыса бастады. Оның анасы оны балерина етіп тәрбиелеуді армандап, балет мектебіне беруге тырысты, бірақ ешқайсысы осынша кішкентай баланы қабылдамады. Содан кейін ол Эмиді Калифорния штатының Кемпбелл қаласындағы Вест-Вэлли гимнастика мектебіне жаздырды, онда ол 5 жасында Марк Янг пен Дайан Амос басшылығымен үдемелді бағдарламаға қатысты. Оның кіші әкесі Кевин де гимнаст болған.

1989-1993 жылдар

11 жасында Чоу мектебіндегі алғашқы элиталық деңгейге жеткен гимнастка болды. Ол 1990 жылы елі бойынша жарыстарға қатыса бастады.

1994 1995 жылдар

Чоудың алғашқы халықаралық жарысы 1994 жылы Германияның Дортмунд қаласында өткен әлем чемпионаты болды. Іріктеу кезеңінде нашар өнер көрсеткеннен кейін (секіруде екі рет құлап, бір салмақты арқалықта үш рет қате жасады), ол командалық финалда жақсы өнер көрсетіп, АҚШ құрамасына күміс медаль жеңуге көмектесті. Келесі жылы Чоу 1995 жылғы Панамерикан ойындарында алтын медальді жеңіп алған американдық команданың құрамында болды, онда ол сондай-ақ секіруде алтын, тепе-теңдес сынықта күміс және көпқырлы сайыста қола медаль жеңіп алды. Ол 1995 жылғы әлем чемпионатына АҚШ құрамасына іліккенімен, жарысқа бірнеше күн қалғанда ауырған білегінің себебінен қатысудан бас тартуға мәжбүр болды.

1996 жыл

Чуа негізінен 1996 жылғы жазғы Олимпиада ойындарындағы өнерімен танымал, онда ол командамен бірге алтын медальді, ал тең емес штангада күміс медальді жеңіп алды. Олимпиадалық іріктеу кезінде ол арқалықтан құлап, аппараттың жиегіне бетін сүртіп алды, бірақ ауырсынына қарамастан, өзінің бағдарламасын аяқтады және Аманда Борден, Доминик Доусс, Шаннон Миллер, Доминик Мосеану, Джейси Фелпс және Керри Стругпен бірге Олимпиада құрамына енді. Бұл команда "Керемет жетілік" деп аталды. Олимпиададағы командалық жарыста Чуа тең емес штанга мен секіруде өнер көрсетті. Штанга бойынша финалда ол өте қиын жаттығуды жақсы орындап, 9.837 ұпай жинады. Ол тәжірибелі Доуестен оқсып, қытайлық Би Вэньцзинмен күміс медаль үшін тең бөлісті, бірақ комментаторлар Чуа медальды бөлісуге тиіс болмағанын айтты, себебі Би жасаған көзге көрінетін қателік төрешілер тарапынан ескерілмеді. Олимпиададан кейін Чуа және оның командаластары көптеген көрсетулерде өнер көрсетті, соның ішінде Джон Хэнкок туры аясында.

2000 жыл

2000 жылғы Олимпиада ойындарына қатысу ниетімен гимнастикаға қайта оралған Чоу Марк Янгпен хабарласып, оны өзіне жаттықтыруды сұрады. Ол зейнеткерлікке шыққан болса да, келісім берді. Чоу Стэнфорд университетінде биология мамандығы бойынша білім алып, қатар медициналық зерттеулермен айналысып, қатаң жаттығу режимін ұстады, бірақ соңында жаттығу үшін оқудан үзіліс жасады. "Тамаша жетілік" құрамасының жеті мүшесінің бесеуі – Чоу, Доуес, Миллер, Мосеану және Фелпс 2000 жылғы Олимпиада құрамасына ілігуге тырысты. Нәтижесінде, Чоу мен Доуес, Джейми Дантшер, Кристен Малони, Элис Рей және Таша Швикерт құрамаға ілікті. Чоу Олимпиадалық іріктеу жарысында көп сайыста екінші орын алып, өте жақсы формада екенін көрсетті. Бела Кароли оны 2000 жылғы құраманың үш жетекшісінің бірі деп атады, ал қалған екеуі – Рей мен Малони болды. Құрама Олимпиадада төртінші орынды иеленді, ал Чоу жеке көп сайыста он төртінші орын алды. Он жыл өткен соң, 2010 жылдың 28 сәуірінде Чоу мен оның командаластары қола медальмен марапатталды, себебі бастапқы қола медаль иегерлері – Қытай құрамасы, команда мүшесі Донг Фан Сяоның жасын жалған көрсеткені анықталды. Донгтың нәтижелері күшін жойды, ал Халықаралық Олимпиада комитеті Қытай құрамасын медальдан айырды. Чоу 2000 жылы американдық құрама төртінші орынға ие болғанына қарамастан, қытай гимнасттарына ашынып отырғанын айтты, себебі олар да медаль үшін бірдей еңбек еткен.

Белгілі біліктілігі

Чоудың екі гимнастикалық шеберлігі оның атымен аталады: "Чоу/Хоркина" (стальдер 1½ пируэт) және "Чоу II" (стальдерден Шапошниковаға). Оның әр құралдағы өте қиын деңгейі мен күрделі элементтерді көрінетін оңайлықпен орындау қабілеті үшін гимнастика қауымдастығында оны "Трикстер" деп лақап атады. Ол "ашық" жеңіл атлетика жарыстарында тәуелсіз спортшы ретінде қатысты. 1996 жылғы Олимпиададан кейін ақшалай сыйлық алғандықтан, колледж студент-спортшысы болуға құқығы болмады.

Олимпиададан кейінгі кезең

Чоу Стэнфорд университетінде оқып, 2002 жылы биология ғылымдарының бакалавры дәрежесін алды. Ол 2007 жылы Стэнфорд медицина мектебін бітіріп, Лусил Паккард балалар ауруханасында педиатрия бойынша ординатурасын аяқтады. Ол дәрігер және хирург ретінде лицензия алған. Ол 2010 жылдың 10 шілдесінде Калифорния штатының Саратога қаласында ортопед-хирург Джейсон Хоға тұрмысқа шықты. 2010 жылдың маусымында Лусил Паккардта ординатурасын аяқтағаннан кейін ол Солтүстік Калифорнияда жалпы педиатр ретінде жеке практика ашты, онда ол күйеуі мен екі ұлы, Тимми мен Мэттимен бірге тұрады.

Марапаттар мен мойындау

Чуа АҚШ-тың гимнастика даңқы залына екі рет енгізілді: 1998 жылы 1996 жылғы Олимпиада құрамасының мүшесі ретінде, ал 2005 жылы жеке тұлға ретінде. 2004 жылы ол Сан-Хосе спорт даңқы залына енгізілді. 2003 жылдың көктемінде Чуа «Жаңа американдықтарға арналған Пол және Дейзи Сорос стипендиясын» алды. Ол сондай-ақ «Тамаша шетелдік қытай» сыйлығының иегері атанды. 2008 жылы ол «Ұлы жетілікпен» бірге командалық санатта АҚШ Олимпиадасының даңқ залына енгізілді. Команда өз сыйлығын Чикагода басқа да олимпиада чемпиондарымен бірге алды.