Кіріспе
Аргентинадағы коммуникациялар пошта, телефон, интернет, радио, теледидар және газет қызметтерінің шолуын ұсынады.
Communications in Argentina gives an overview of the postal, telephone, Internet, radio, television, and newspaper services available in Argentina.
Пошталық
Ұлттық пошта қызметі Correo Argentino 1854 жылы құрылды, 1997 жылы жекешелендірілді, ал 2003 жылы ішінара қайта ұлттықтандырылды. Провинциялардың атаулары үшін стандартты аббревиатуралар жоқ; бірақ провинция атауы міндетті емес және пошталық индексі дұрыс болса, әдетте қажет емес. Пошталық индекс форматы 1998 жылы қала ішіндегі нақты орналасу туралы қосымша ақпаратты қамту үшін кеңейтілді; қазір ол провинцияны анықтайтын әріпті, төрт таңбалы нөмірді және содан кейін тағы үш әріпті пайдаланады (қаланың әртүрлі аудандары үшін сәл өзгеше нөмірлер қолданылады, бұл бұрын тек Буэнос-Айресте ғана жасалатын еді). Толық мәліметтер үшін Аргентинаның пошталық индексін қараңыз.
Телефон
Желі бастапқыда негізінен ITT компаниясымен дамытылды және 1948 жылы жүйенің мемлекеттік меншікке өтуінен және ENTel мемлекеттік кәсіпорнының құрылуынан кейін өсті. Оның шектеулеріне қарамастан, ENTel аргентиналықтарға Латын Америкасындағы телефон қызметіне ең кең қол жеткізуді қамтамасыз етті. ENTel компаниясы 1990 жылы жекешелендірілгеннен кейін жаңа нөмірлеу жоспары енгізілді және желілер саны үй шаруашылықтарының көп бөлігін қамтуға дейін өсті. Дегенмен, үй шаруашылықтарының айтарлықтай бөлігінде әлі де стационарлық телефон желісі жоқ. 2003 жылы экономикалық жағдай жақсарғаннан бері ұялы телефон нарығының өсуі елеулі болды, жаңа клиенттер салыстырмалы түрде арзан ұялы телефонды үй шаруашылығына орнатылған стационарлық телефонға қарағанда артық көреді. 2010 жылдың қаңтарына қарай елде 9,2 миллион жер желісі, 50 миллион ұялы телефон және 143 000 қоғамдық телефон тіркелді. Желі ішкі телефон байланысын микротолқынды радиорелей және 40 жер станциясы бар жерсеріктік жүйе арқылы қамтамасыз етеді. Ол ай сайын шамамен 1,3 миллиард жергілікті, 400 миллион қалааралық және 24 миллион халықаралық қоңырауды өткізеді. Investigaciones Económicas Sectoriales (IES) жүргізген жеке зерттеу, 2006 жылдың қаңтар-қазан айларын қамтыды және 2005 жылдың осы кезеңімен салыстырғанда 51,2% өсімді көрсетті. 2007 жылдың желтоқсанына қарай бұл бірліктердің саны (40 миллион) Аргентинаның жалпы халқынан асып кетті. Телефондардың көп бөлігі (шамамен 90%) Бразилия мен Мексикадан импортталады. Осы құрылғылар арқылы ай сайын жасалатын қоңыраулардың саны (4,6 миллиардтан астам) стационарлық телефон арқылы жасалатын қоңыраулар санын екі еседен астам басып озады, ал тағы 6 миллиард мәтіндік хабарлама жіберіледі. 2008 жылдың тамызында тіркелген домендік атаулардың саны шамамен 1,7 миллионды құрады, ал 2009 жылы интернет-хосттардың саны 6 025 000 болды. Аргентинада ай сайын төленетін интернет-қосылымдардан (бірнеше тегін минутпен немесе шексіз трафикпен) басқа, телефон компанияларымен коммерциялық келісімдер жасасқан бірнеше интернет-провайдерлер бар, олар пайдаланушыға байланыс үшін ай сайынғы белгілі бір мөлшерде төлем алуға мүмкіндік береді, бірақ ай сайынғы тұрақты төлем қажет емес. 2011 жылы Аргентинада шамамен 12 миллион дербес компьютер тіркелді. 2011 жылы тұрғын және бизнес-интернет желілерінің саны шамамен 5,7 миллионды құрады, оның ішінде шамамен 5,5 миллионы кеңжолақты қосылымдар, негізінен ADSL. 2005 жылдан бері диал-ап интернет қолданушыларының саны кеңжолақты интернетке қол жеткізудің артықшылығына байланысты күрт төмендеді. Бұл қызмет 2005 жылдың соңында 800 000-нан аз желіден (500 000-нан астам диал-ап қосылымдарымен салыстырғанда) 2007 жылдың желтоқсанына дейін 2,6 миллионға, ал 2010 жылдың соңына дейін 5 миллионнан астамға дейін өсті (олардың 82% -ы тұрғын үй желілері, ал 81% -ы кемінде 512 кбит/с жылдамдықпен қосылған). 2008-2009 жылдары сымсыз және спутниктік желілер едәуір кеңейіп, 2011 жылдың наурызында 1,5 миллионнан асты. Arnet компаниясы 2004 жылы жасаған мәлімдемесінен кейін білікті мамандар арасында жоғалтқан беделін баяу қалпына келтіріп келеді.
Цензура
Аргентина OpenNet бастамасы бойынша жеке жіктелмейді, бірақ Латын Америкасы аймақтық шолуына қосылған. Интернет мазмұнын реттеу, көбінесе Солтүстік Америка мен Еуропадағыдай, бала порнографиясының таралуына қарсы күресу және балалардың жасына сай келмейтін материалдарға қол жеткізуін шектеу сияқты мәселелер мен стратегияларға бағытталған. Аргентинада интернет қолдану артуымен бірге, қаралау, жек көрушілік сөздер, авторлық құқық және жеке өмірге қатысты мәселелер де көбейіп келеді. 2000 жылы Аргентинаның апелляциялық соты, Yahoo! сайтында нацилік естелік заттарын сату Аргентинаның кемсітушілікке қарсы заңын (No. 23.592) бұзды деген төменгі сот шешімін күштен шығарды, сонымен бірге интернеттен тыс сөз бостандығына осындай шектеулер қоюдың қабылдаусыз екенін атап өтті. Аргентинаның кемсітушілікке қарсы заңына сәйкес, қылмыста нәсілшілдік болса, жаза ауыртылады. 2010 жылы апелляциялық сот, Google және Yahoo компаниялары аргентиналық әртіс туралы іздеу нәтижелерінде жыныстық мазмұнды веб-сайттарды көрсеткені үшін қаралауға кінәлі деп тапқан төменгі сот шешімін жоққа шығарды. Апелляциялық соттың шешіміне сәйкес, компаниялар заңсыз мазмұн туралы хабардар болған және оны жоюда немқұрайлылық танытқан жағдайда ғана жауапкершілікке тартылуы мүмкін. 2011 жылдың тамызында сот барлық интернет-провайдерлерге Аргентинадағы сыбайлас жемқорлықты ашыққа шығаратын құжаттарды жинап, жариялайтын LeakyMails сайтына қол жеткізуді тоқтатуды бұйырды. Кейбір интернет-провайдерлер жауап ретінде Google Blogger сервисінде орналасқан бір миллионнан астам блогқа сілтеме беретін 216.239.32.2 IP-адресін бұғаттады, бұл олардың барлығына қол жеткізуді қиындатты. 2012 жылдың қарашасында CNC (lang es) Аргентина үкіметі ұсынған нетбуктердің жүктеу құрылғысын ашу туралы ақпаратты қамтитын веб-сайттарды бұғаттауды бұйырды. Бұл әрекеттердің Аргентинадағы заңдылығы әлі де даулы. 2014 жылдың шілдесінде CNC (lang es) CAPIF (lang es) шағымына байланысты The Pirate Bay сайтына қол жеткізуді тоқтатуды бұйырды. CAPIF – Аргентинаның музыка индустриясының өкілі және Халықаралық фонографиялық индустрия федерациясының (IFPI) мүшесі. CNC – Аргентина үкіметінің сымсыз құрылғыларды сертификаттау және радио, теледидар, сым, спутник, кабель және пошта байланысын реттеу үшін құрылған агенттігі. Бұғаттауға жауап ретінде CAPIF сайтының онлайн нұсқасы хакерлік шабуылға ұшырап, Pirate Bay прокси-серверіне айналды. 2017 жылдан бастап, бұрын бұғатталған барлық веб-сайттар қоғамдық сын мен қызығушылықтың жоқтығына байланысты бұғаттаудан алынды.
Радио
Аргентинада радио хабарларын тарату Америка Құрама Штаттарындағы радиодан бұрын басталды, және 1920 жылғы 27 тамызда Рихард Вагнердің "Парсифалы" туындысы Энрике Сузини басқаруымен Буэнос-Айрестегі Театро Колизеода медицина студенттері тобы ("шатырдағы ақылсыздар") арқылы эфирге шықты. Қалада бар болғаны жиырмаға жуық үйде ғана қабылдағыш құралдары болды. Әлемдегі алғашқы радиостанция 1922 жылға дейін, "Радио Культура" эфирге шыққанға дейін елдегі жалғыз станция болды; 1925 жылға қарай Буэнос-Айресте он екі, ал басқа қалаларда он станция жұмыс істеді. 1930 жылдар Аргентина радиосының "алтын ғасыры" болды, оған тікелей эфирдегі түрлі бағдарламалар, жаңалықтар, теленовеллалар және спорттық жарыстар кірді. 1947-1953 жылдар аралығында президент Хуан Перон ұлттықтандырған бұл құрал тарихи тұрғыдан мемлекеттік және жеке сектор операторларының бірігіп жұмыс істеуі арқылы таратылды, ал қазіргі уақытта ең жоғары рейтингілі станциялардың көпшілігі бірнеше медиа конгломераттарына тиесілі. Интернет радиосы алғаш рет 2001 жылы Аргентинада таратылды, және 2009 жылға қарай бүкіл ел бойынша 61 станция оны таратуда болды. Қазіргі уақытта Аргентинада 260 АМ және 1150 FM радиостанциясы бар. Радио Аргентинада маңызды құрал болып қала береді. FM форматтарында музыка мен жастар бағдарламалары басым, ал АМ радиосы негізінен жаңалықтар, пікірталастар және спорттық хабарларды таратады. Әуесқой радио елде кеңінен таралған.
Цензура
Федералды радио хабарларын тарату комитеті (COMFER) әскери билік кезінде қабылданған кейбір телерадио хабарларын тарату ережелерін қолдануды жалғастырып келеді. Мұндай ережелердің бірі – "тұрақты жеке меншік желілерін құруға тыйым салу" – 2008 жылы Radio Continental радиосының FM радио лицензиясын алуға пайдаланылды. Сыншылар тиісті заңның таңдамалы түрде қолданылғанын көрсетіп, COMFER-ді үкіметке сын айтуды тоқтатуға тырысып бағады. 2018 жылғы сот ісінде Radio 10 арнасының жүргізушісі Бэби Эчекопар "Эль-Ангел" бағдарламасындағы пікірлері үшін жазаланды. Прокурорлар Эчекопардың сексистік деп есептелетін сегіз беттік сөздерін жинап, "толеранттылықты дамытуға" бағытталған бағдарлама кестесін жасады. Ауыр жазадан қашу үшін Эчекопар бағдарламасына 20 гендерлік сарапшыны шақырып, олардың әрқайсысы 10 минуттан үзіліссіз сөйлеуге, ал одан кейін ешқандай сынға ұшырамауға келісті.
Теледидар
Аргентинаның теледидар индустриясы ірі әрі алуан түрлі, Латын Америкасы бойынша кеңінен танымал, ал оның туындылары әлемді шарлайды. Көптеген жергілікті бағдарламалар басқа елдердің телеарналарында көрсетіледі, ал кейбіреулерінің құқықтары шетелдік өндірушілермен өз нарықтарында бейімдеу үшін сатып алынады. Аргентинада бес ірі телеарна бар. Барлық облыстық орталықтар мен ірі қалаларда кемінде бір жергілікті станция бар. Аргентиналықтар Латын Америкасында кабельдік және спутниктік теледидарға ең көп қол жеткізеді, бұл көрсеткіш Солтүстік Америкадағы деңгейге жақын. Көптеген кабельдік желілер Аргентинадан жұмыс істейді және испан тілінде сөйлейтін әлемге қызмет көрсетеді, олардың ішінде Utilísima Satelital, TyC Sports, Fox Sports en Español (АҚШ және Мексикамен бірге), MTV Argentina, Cosmopolitan TV және жаңалықтар желісі Todo Noticias бар. Аргентинада теледидар хабарларын тарату 1951 жылы мемлекеттік 7-арнаның ашылуымен басталды (кейін жекешелендірілді). Бұл технология сол кезде АҚШ-тың телерадиокомпаниялары қызғанышпен сақтап қалған еді, және бұл негізінен еврей-аргентиналық инженер және радио саласының пионері Хайме Янкелевичтің еңбегінің нәтижесі болды. Дегенмен, түсті теледидар хабарларын тарату 1978 жылдан кейін ғана кеңінен қолжетімді болды, осы кезде үкімет Argentina Televisora Color (ATC) телеарнасын іске қосты, ол қазір 7-арна (Аргентинаның басты мемлекеттік телеарнасы) деп аталады. 1965 жылы Юнин қаласында алғашқы КТВ (кабельдік теледидар) таратушысы ашылғаннан бері үздіксіз өсіп келе жатқан кабельдік теледидардың таралу деңгейі қазір әлемде үшінші орында тұр, ол кемінде 78% үй шаруашылықтарына жетеді. 1980 жылғы БАҚ заңынан бастап меншік құрылымы күрт шоғырланған радио және теледидар хабарларын тарату президент Кристина Киршнер ұсынған және 2009 жылдың 11 қарашасында қол қойылған жаңа заңмен реттеледі. Бұл жаңа саясат әр меншік иесіне медиа лицензиялар санын шектейді және олардың үлкен бөлігін мемлекетке және ҮЕҰ-ға (Үкіметтік емес ұйымдарға) бөледі, осылайша Clarín Group (Аргентинадағы ең ірі медиа конгломераты) және басқа медиа компаниялардың, мысалы консервативті La Nación сияқты компаниялардың ықпалын азайтады. Қазіргі уақытта Аргентинада 42 теледидар станциясы және 12,5 миллион теледидар жиынтығы бар.
Газеттер
Баспасөз индустриясы жоғары деңгейде дамыған және үкіметтен тәуелсіз, екі жүзден астам газет бар. Басты ұлттық газеттер Буэнос-Айресте жарық көреді, оның ішінде Латын Америкасында ең көп таралған және испан тілінде сөйлейтін әлемде екінші орында тұратын Clarín газеті бар. Ұлттық деңгейде таралған басқа газеттер: La Nación (оңшыл-орталық, 1870 жылдан бері шығарылады), Página/12 (солшыл), Ámbito Financiero (бизнеске консервативті), Olé (спорттық) және Crónica (халыққа бағытталған). Екі шетел тіліндегі газет салыстырмалы түрде жоғары таралымға ие: неміс тіліндегі Argentinisches Tageblatt және 1876 жылдан бері шығарылатын Buenos Aires Herald. Ірі аймақтық газеттерге La Voz del Interior (Кордова), Río Negro (General Roca), Los Andes (Мендоса), La Capital (Росарио), El Tribuno (Сальта) және La Gaceta (Тукуман) кіреді. Ең көп таралған жаңалықтар журналы – Noticias. Аргентинаның баспа индустриясы, Atlántida, Eudeba және Emecé сияқты көптеген баспалармен бірге, Испания мен Мексиканың баспаларымен қатар испан тілінде сөйлейтін әлемдегі ең маңыздыларының бірі саналады және Латын Америкасындағы ең ірі кітап дүкендер желісі, El Ateneo-ны қамтиды.