Кіріспе

Консольдер мен компьютерлік жүйелер үшін эмуляциялық бағдарламалық қамтамасыз ету

Multi Emulator Super System (MESS) – MAME ядросына негізделген әртүрлі консольдер мен компьютерлік жүйелер үшін эмулятор. Бұл бағдарлама бұрын дербес жұмыс істеген (кейіннен тоқтатылған), бірақ қазір MAME-ге енгізілген (қазіргі таңда белсенді дамытылуда). MESS портативті және консольдік ойын жүйелерін, компьютерлік платформаларды және калькуляторларды эмуляциялайды. Жобаның мақсаты – жоғары дәлдік пен қолдануға ыңғайлылық, сондықтан ол әрбір жүйе үшін ең жылдам эмулятор бола бермейді. Оның дәлдігі үйде жасалған ойынды дамытуға да мүмкіндік береді. 2015 жылдың сәуір айына дейін MESS 994 уникалды жүйені, 2106 жүйелік вариацияны қолдады. Дегенмен, MESS-тегі барлық жүйелер толыққанды жұмыс істемейді; кейбіреулері жұмыс істемейтін немесе әзірлену сатысында деп белгіленген. MESS алғаш рет 1998 жылы жарық көрді және содан бері үздіксіз дамытылып келеді. MAME және MESS бір кезде жеке қолданбалар болған, бірақ кейіннен бірлесіп, ортақ бастапқы кодтан әзірленіп, шығарылды. MAMEDEV мүшесі Дэвид Хейвуд MAME және MESS функционалдық мүмкіндіктерінің көп бөлігін біріктірген UME (Universal Machine Emulator) бағдарламасын жасап, таратып келді. 2015 жылдың 27 мамырында MESS ресми түрде MAME-ке енгізіліп, MAME құрамына кірді.

Лицензия

MESS MAME лицензиясы бойынша таратылды, бұл екілік файлдар мен бастапқы кодты өзгертілген немесе өзгертілмеген күйде қайта таратуға рұқсат берді, бірақ MESS-ті сатуға немесе оны коммерциялық мақсатта пайдалануға тыйым салды. Лицензия басқа copyleft лицензиялары сияқты, MESS немесе одан туындаған жұмыстар таратылғанда лицензияда қарастырылған құқықтар мен міндеттердің сақталуын талап етеді. MESS лицензиясынан өзге, MESS командасы мына талаптарды қойды: "MESS тек түпнұсқа архивтерде ғана таратылуы керек. Өзгертілген нұсқаны таратуға, архивке файлдарды қосуға немесе алып тастауға рұқсат жоқ. Веб-сайтыңызды жарнамалау үшін бір мәтін файлын қосуға рұқсат беріледі, егер сіздің сайтыңыз эмуляция саласына түпнұсқа материал қосса ғана". MAME лицензиясы бастапқы кодты бастапқы көзден өзгертілген MESS нұсқаларымен бірге беруді талап етеді, ал MESS-тің құқықтық бетінде бинарлық файлдарды таратқанда "сіз бастапқы кодты да таратуыңыз керек. Егер мұны істей алмасаңыз, бастапқы кодты алуға болатын жерге сілтеме беруіңіз керек" делінген. MESS екілік және бастапқы код түрінде қолжетімді болғанымен, коммерциялық пайдалануға қойылған шектеулер оны Free Software Foundation-ның еркін бағдарламалық қамтамасыз ету анықтамасынан тыс қалдырады. Сол сияқты, MESS Open Source Definition критерийлеріне сәйкес ашық бастапқы кодты бағдарламалық қамтамасыз ету ретінде қарастырылмайды.

Қиындықтар

Жалпы, эмуляция тек CPU және RAM сияқты шикі аппараттық логиканы, сондай-ақ тон генераторлары немесе бейне спрайттары сияқты арнайы DSP-лерді қамтиды. MESS эмуляторы эмуляцияланатын компьютерден ROM чиптерінде сақталған бағдарламалық кодты қамтымайды, себебі бұл авторлық құқықпен қорғалған бағдарламалық қамтамасыз ету болуы мүмкін. ROM деректерін эмуляцияланатын аппараттан тікелей алу өте қиын, техникалық тұрғысынан күрделі, қымбат және тіпті құрылғыны зақымдауы мүмкін, себебі бұл интегралды схемалардың чиптерін олар орнатылған құрылғының басымды тақтасынан кесіп алуды немесе ажыратуды қажет етуі мүмкін. Ажыратылған чип USB немесе басқа компьютердің тізбекті портына қосылған чип оқу құрылғысына орналастырылады, оқу құрылғысындағы пин ұялары чиптің қаптамасының пішініне сәйкес келеді, осы арқылы ROM деректерін файлға жадтан шығару жүзеге асырылады. Чипті ажырату оны қайта орнатудан әлдеқайда оңай, әсіресе өте кішкентай беттік монтаж технологиясы чиптері үшін, және ROM деректерін оқу үшін алынғаннан кейін эмуляцияланатын құрылғы қалпына келтірілмейтіндей зақымдануы мүмкін. Дегенмен, егер жұмыс істейтін жүйе болса, ROM деректерін таспаға, дискіге және т.б. көшіру және дерек файлын қажетті компьютерге беру әлдеқайда оңай болуы мүмкін.

Қолданылуы

2013 жылы Интернет-архив JSMESS (MESS эмуляторының JavaScript нұсқасы) арқылы браузерде ойнауға болатын таңдалған ойындарды ұсына бастады, мысалы, Atari 2600 ойыны «E. T. the Extra Terrestrial».