Кіріспе
Қолмен ұсталатын ойын консолі
Atari Lynx – 1989 жылдың қыркүйегінде Солтүстік Америкада және 1990 жылы Еуропа мен Жапонияда Atari Corporation компаниясы шығарған 16 биттік төртінші буын қолмен ұсталатын ойын консолі. Бұл – түсті сұйық кристалды дисплейі бар алғашқы қолмен ұсталатын ойын консолі болды. 4 МГц жиілікті 65C02 8 биттік процессорымен және арнайы 16 биттік blitter-мен жабдықталған Lynx, екі ай бұрын шыққан Nintendo-ның монохромды Game Boy-ынан артық мүмкіндіктерге ие болды. Ол сондай-ақ Sega Game Gear және NEC TurboExpress консольдерімен бәсекелесті, олар келесі жылы шығарылды. Жүйе Amiga жеке компьютерлерінің екі бұрынғы дизайнерімен Epyx компаниясында әзірленді. Жоба бастапқыда "Handy Game" немесе жай ғана "Handy" деп аталды. 1991 жылы Atari Lynx-ті Lynx II деп аталатын кішірек модельмен алмастырды. Atari 1995 жылы өндірісті тоқтатуға дейін Lynx үшін барлығы 73 ойын шығарды.
Тарих
Lynx жүйесі бастапқыда Epyx компаниясы Handy Game ретінде әзірлеген. 1986 жылы Amiga-ның екі бұрынғы дизайны – RJ Mical және Dave Needle-ге, Amiga-ның бұрынғы басқарушысы Dave Morse портативті ойын жүйесін жасауды тапсырды. Морс сол кезде Epyx-те жұмыс істеді, бұл ойын бағдарламалық құралдарын шығаратын және соңғы кезде бірнеше танымал ойындары болған компания. Морс ұлынан портативті ойын жүйесін жасап бере алатынын сұрағаннан кейін, Микал мен Needle-мен идеяны талқылау үшін кездесу ұйымдастырылды. Морс Микал мен Needle-ді көндіріп, Epyx-те дизайн тобының мүшелері ретінде жұмысқа алды. Epyx Handy жүйесін алғаш рет 1989 жылғы қаңтарда өткен қысқы Тұтынушы Электроникасы Көрмесінде (CES) көрсетті. Қаржылық қиындықтарға тап болған Epyx серіктес іздеді. Nintendo, Sega және басқа компаниялар бас тартты, бірақ Atari және Epyx ақырында Atari өндіріс пен маркетингті, ал Epyx бағдарламалық құралды дамытуды өз міндетіне алды. Жыл соңына қарай Epyx банкротқа ұшырады, сондықтан жобаның барлық құқығы Atari-ге өтті. Lynx бағдарламалық құралын жасау үшін Atari және басқа компаниялар Atari-дің басты бәсекелесі – Commodore-дан Amiga сатып алуға мәжбүр болды. Handy ойындарды картридж форматында іске қосу үшін жасалған, ал ойын деректері ROM-нан RAM-ға көшірілуі керек болды. Осының салдарынан RAM көлемі шектеулі болды және әр ойынды бастапқы жүктеу уақыты ұзақ болды. Кассеталық таспа интерфейсінің іздері сақталған, оны таспадан оқу үшін бағдарламалауға болады. Lynx әзірлеушілері "таспаға және кейбір аппараттық мекенжайларға сілтемелер әлі де бар" деп атап өтті, ал жаңартылған Epyx нұсқаулығында таспаны қолдау үшін пайдаланылуы мүмкін мүмкіндіктер сипатталған. 2009 жылғы Микалмен жасалған сұхбатта ойынның таспадан жүктелгені туралы ертедегі хабарлардың рас еместігін айтты және "Біз қатты дискі туралы да ойластырғанбыз" деп түсіндірді. Желілік жүйе бастапқыда инфрақызыл байланыс арқылы жұмыс істеуге арналған және RedEye деп аталды. Бірақ Питер Энгельбриттің айтуынша, инфрақызыл сәуле ойыншылар сәуленің арқынан өткенде оңай бұзылатындықтан, соңғы нұсқасында кабельдік желілік жүйеге ауыстырылды. Энгельбрит алғашқы сегіз ойыншыға арналған кооперативтік ойынды және Lynx үшін жалғыз сегіз ойыншыға арналған ойынды – "Тоддтың Слайм әлеміндегі оқиғалары" ойынын жасады. Associated Press хабарлауынша, 1990 жылы АҚШ-та шамамен 500 000 дана сатылды. 1991 жылдың соңында Atari-дің сату көлемі 800 000-ға жуық болғаны туралы хабарланды, бұл Atari-дің күтілген көрсеткішіне сәйкес келді. 1995 жылға дейін Game Gear-мен бірге жалпы сатылым көлемі 7 миллионнан аспады, себебі оның артықшылықтары – жоғары беріктігі, бағасы, батареяның ұзақтығы және ойын кітапханасы, әсіресе Tetris ойынының жиынтығы болды. Консольдер сияқты, ойын картриджінің дизайны да консоль шығарылғаннан кейін бірінші жыл ішінде өзгерді. Бірінші буын картридждері жалпақ және сақтауды жеңілдету үшін бір-бірінің үстіне қоюға арналған. Бірақ бұл дизайнды консольден алу қиын болды, сондықтан екінші дизайн жасалды. Бұл стиль "тілшелі" немесе "қырлы" деп аталды, оған консольден алуды жеңілдету үшін төменгі жағына екі кішкентай тілше қосылды. Бастапқы жалпақ стильді картридждерді жаңа картридждердің үстіне қоюға болады, бірақ жаңа картридждерді бір-біріне оңай қоюға болмайды, сондай-ақ оларды сақтау да қиын болды. Сондықтан үшінші стиль – "қисайған жиек" стилі жасалды, және консоль өмір бойында шығарылған барлық ресми және үшінші тарап картридждері осы стильді пайдаланды (немесе қайта шығарылды). 1991 жылдың мамыр айында Sega түсті экраны бар Game Gear портативті ойын құрылғысын шығарды және сол жылдың 30 шілдесінде JTS, Inc. компаниясымен біріктірілді.
Қабылдау
Lynx 1990 жылы Dragon журналында мақала жарияланды, онда оған 5 жұлдыз берілді. Мақалада Lynx "Game Boy-ды көне заманға жіберді" делінген, сондай-ақ құрылғыдағы нысандардың масштабталу мүмкіндігі, ComLynx кабелі арқылы көп ойыншылы режим және шығарылған ойындардың күшті жиынтығы жоғары бағаланды.
Мұра
Telegames 1990-шы жылдардың аяғында бірнеше ойын шығарды, соның ішінде 1997 жылы Raiden ойынының порты және Fat Bobby атты платформалық ойын, ал 1999 жылы Hyperdrome деп аталатын әрекет спорты ойыны. 1998 жылдың 13 наурызында, Lynx өндірілінен тоқтатылғаннан кейін шамамен үш жыл өткен соң, JTS Corporation Atari активтерінің барлығын Hasbro Interactive компаниясына 5 миллион долларға сатты. 1999 жылдың 14 мамырында Hasbro, 2001 жылы Hasbro Interactive компаниясын Infogrames компаниясына сатқанға дейін осы құқықтарды сақтап келді, Jaguar платформасына қатысты барлық құқықтарды жалпыға қолжетімді ету арқылы, кез келген адамның Hasbro-ның араласуынсыз бағдарламалық жасақтама шығаруына мүмкіндік берді. Интернеттегі теориялар Lynx құқықтары Jaguar құқықтарымен бір уақытта көпшілікке ашылған болуы мүмкін дейді, бірақ бұл күмәнді. Дегенмен, өндірілі тоқтатылғаннан бері Lynx, Jaguar сияқты, T Tris (сақтау функциясы бар алғашқы Lynx ойыны), Alpine Games және Zaku сияқты көптеген табысты үйде жасалған ойындарды жасаған жанкүйерлер қауымдастығынан қолдау алып келеді. 2008 жылы Atari компаниясы 59-шы жылдық Технология және Инженерлік Emmy сыйлығымен марапатталды, осы сыйлық Lynx арқылы қолданылатын ойынды дамытудағы алғашқы қадамдары үшін берілді. 2022 жылы Atari 50 жинағында танымал Lynx ойындары да болды, бұл классикалық Lynx бағдарламалық жасақтамасының Atari компаниясымен ресми түрде қайта шығарылғанын білдірді.