Кіріспе
Румын көркем гимнасткасы Каталина Понор (; 1987 жылғы 20 тамызда туған) – Румынияның бұрынғы көркем гимнасткасы, ол үш Олимпиадада: 2004, 2012 және 2016 жылдары қатысты. 2004 жылы Афиныде өткен жазғы Олимпиада ойындарында ол тепе-теңдік тақтасында, еденде және Румыния құрамасының құрамында үш алтын медаль жеңіп алды. 2012 жылы Лондонда өткен жазғы Олимпиада ойындарында ол еденде күміс медаль және Румыния құрамасының құрамында қола медаль, сондай-ақ бірнеше әлем чемпионаттары мен Еуропа чемпионаттарының медальдарын жеңіп алды. 2017 жылғы Көркем гимнастика әлем чемпионатынан кейін Монреальде гимнастикадан зейнеткерлікке шығу ниетін білдірді. Мансабында ол 23 Олимпиада, әлем және Еуропа медальдарын жеңіп алды, олардың жартысынан астамы (12) алтын медальдар болды. 2022 жылы ол Халықаралық гимнастиканың Даңқ залына енгізілді.
Cătălina Ponor (; born 20 August 1987) is a Romanian former artistic gymnast who competed at three Olympiads: 2004, 2012, and 2016. She won three gold medals at the 2004 Summer Olympics in Athens on balance beam, floor and as part of the Romanian team. She also earned a silver medal on floor and bronze medal as part of the Romanian team at the 2012 Summer Olympics in London, as well as multiple World Championship and European Championship medals. She announced her plans to retire from gymnastics after the 2017 Artistic Gymnastics World Championships, in Montreal. During her career, she won 23 Olympic, World and European medals. More than half of them (12) were gold medals. She was inducted into the International Gymnastics Hall of Fame in 2022.
Ерте өмір
Понор Констанца қаласында дүниеге келді және төрт жасында гимнастикамен айналыса бастады. 2002 жылы Румыния ұлттық құрамасының бапкерлері Октавиан Беллу мен Мариана Битанг оны Констанцада жаттығу кезінде байқап, ұлттық құрамаға қосылуға шақырды.
20032004 жылдар
Понор өзінің халықаралық дебютін 2003 жылы Калифорния штатының Анахайм қаласында өткен Әлемдік көркем гимнастика чемпионатында жасады, онда Румыния құрамасы екінші орынды жеңіп алды. Жекелей сында ол тепе-теңдік арқауынан 9.587 ұпай алып күміс медаль, ал еденнен 9.700 ұпай алып күміс медаль жеңіп алды. Қараша айында ол Германияның Штутгарт қаласында өткен көркем гимнастика әлем кубогында өнер көрсетіп, тепе-теңдік арқауынан (9.587) бірінші, ал еденнен (9.237) үшінші орынды иеленді. 2004 жылдың наурыз айында Понор Германияның Котбұс қаласында өткен әлем кубогына қатысты. Ол тепе-теңдік арқауынан 9.700 ұпай алып бірінші орынды, ал еденнен 9.575 ұпай алып екінші орынды жеңіп алды. Наурыз айының соңында ол Францияның Лион қаласында өткен әлем кубогына қатысып, тепе-теңдік пен еденнен күміс медальдар жеңіп алды, сәйкесінше 9.175 және 9.625 ұпай жинады. Мамыр айының басында ол Амстердамда өткен Еуропа әйелдер көркем гимнастика чемпионатында Румыния құрамасының командалық жарыста жеңіске жеткеніне көмектесті. Жекелей финалда ол тағы да тепе-теңдік арқауынан (9.725) және еденнен (9.637) бірінші орынды жеңіп алды.
Афина Олимпиадасы
Тамыз айында Понор Афинада өткен 2004 жылғы жазғы Олимпиада ойындарына қатысты. Ол Румыния командасының бірінші орынға ие болуына күмбезде 9.412 ұпай, теңгерімде 9.762 ұпай және еденде 9.750 ұпай қосты. Жекелей финалда ол теңгерімде (9.787) және еденде (9.750) алтын медаль жеңіп алды. Ол нәтижелерді "орындалған арман" деп атады. "Теңгерімде алтын медаль жеңгенімде, қатты эмоцияға берілдім. Мен осы медальді өмірім бойы жеңгім келді", - деді Понор. Понор 1988 жылы Даниэла Силиваштан кейін бір Олимпиадада үш алтын медаль жеңіп алған алғашқы әйел гимнаст болды. Сол күзде ол Мельбурнде өткен 2005 жылғы әлем чемпионатында теңгерімде (9.500) қола медальді жеңіп алды. 2006 жылдың наурыз айында Котбуста өткен әлем кубогінде ол еден жарысында 13.250 ұпаймен алтыншы орын алды. Келесі айда Грекияның Волос қаласында өткен Еуропа чемпионатында ол теңгерімде (15.800) бірінші және еденде (14.600) үшінші орынды иеленді. 2007 жылы Понор тағы да Мариана Битангпен жаттығуларын бастады. Ол: "Ол мені бұрынғы деңгейіме қайтаруға болатын жалғыз адам. Ол мені әлем чемпионы және тағы бір Олимпиада чемпионы болуға бағыттай алатын жалғыз жаттықтырушы", - деді. Битанг қосты: "Біз оның өте нық қадам басқанын көрдік және оның жарысқа деген құштарлығына қатты таң қалдық". Шілде айында Понор Румынияның Плойешти қаласында өткен Румыния чемпионатында өнер көрсетті. Ол күмбезде 15.062 ұпаймен және теңгерімде 16.500 ұпаймен бірінші орын алды. Қыркүйек айында Понор 2007 жылғы әлем чемпионатында Штутгартта өнер көрсетті. Ол Румыния командасының үшінші орынға ие болуына көмектесті, ал жекелей жарыста теңгерімде (15.700) төртінші орын алды. Желтоқсан айында Понор денсаулығына байланысты зейнеткерлікке шықты.
2011 жыл
Наурыз айында Понор Октавиан Беллу мен Мариана Битанг жаттықтырушылары қайта келгеннен кейін Румыния ұлттық құрамасымен жаттығуларын қайта бастады. Тамыз айының соңында Понор Румынияның Онешти қаласында өткен Румыния чемпионатында өнер көрсетті. Ол тепе-теңдік тақтасында 15.775 ұпай алып екінші орынды, еденде 14.625 ұпай алып үшінші орынды иеленді. Қазан айында Понор 2011 жылғы әлем чемпионатында Токиода өнер көрсетті. Ол секіруде 14.933, тепе-теңдік тақтасында 15.166 және еденде 14.633 ұпай жинап, Румыния құрамасының төртінші орынға ие болуына көмектесті. Жекелей сында ол тепе-теңдік тақтасының финалында 14.241 ұпаймен жетінші орынды алды.
2012 жыл
Наурыз айында Понор Катардың Доха қаласында өткен көркем гимнастикадан әлем кубогында өнер көрсетті. Ол теңгерімде 15.300 ұпаймен бірінші орынды, ал еденде 15.275 ұпаймен бірінші орынды иеленді. Понор: "Мен 2004 жылы істегендейін қайта жасағым келеді. Қайта оралу қиын болды, бірақ мен әрдайым оны істей аламын деп ойладым. Мақсатымға жеткенше демалмасам керек". Сәуір айында Понор Франциядағы Шоле қаласында Францияға қарсы халықаралық жарыста қатысты. Ол Румыния командасының бірінші орын алуына күмбезде 14.900 және теңгерімде 15.550 ұпай қосты. Сәуір айының соңында Понор Германияның Ульм қаласында Германия мен Ұлыбританияға қарсы халықаралық жарыста өнер көрсетті. Ол Румыния командасының бірінші орынға шығуына күмбезде 14.750, теңгерімде 15.100 және еденде 14.900 ұпай жинады. Мамыр айында Понор 2012 жылғы Еуропа чемпионатына Брюссельде қатысты. Ол Румыния командасының бірінші орынға жетуіне күмбезде 15.033, теңгерімде 15.433 және еденде 14.733 ұпай қосты. Жекелей жарыста ол теңгерімде 15.300 ұпаймен бірінші, ал еденде 14.633 ұпаймен екінші орынды иеленді. Беллу: "Жанкүйерлердің реакциясын көрдіңіздер. Үш дүркін олимпиада чемпионы – әсіресе осындай өнер көрсеткенде – құрметке лайық". Ол Еуропа чемпионаттарында теңгерімде ең көп мәрте жеңіске жеткен гимнаст: 2004, 2005, 2006, 2012 және 2017 жылдары. Маусым айында Понор Бельгияның Гент қаласында өткен әлем кубогында өнер көрсетті. Ол теңгерімде 15.025 ұпаймен жеңіске жетті. Шілде айының басында Понор Румынияның Бухарест қаласында Франция, Германия және Италия командаларымен халықаралық жарыста қатысты. Ол Румыния командасының бірінші орын алуына күмбезде 15.000, теңгерімде 15.700 және еденде 15.000 ұпай қосты.
Лондон Олимпиадасы
Шілде айының соңында Понор 2012 жылы Лондонда өткен жазғы Олимпиада ойындарына қатысты. Ол Румыния құрамасына командалық финалға төртінші орын алуға көмектесті, ал жекелей, 15.033 ұпаймен теңгерім баллы финалына сегізінші, 14.600 ұпаймен еден гимнастикасы финалына жетінші орынмен ілікті, әйтсе де үшінші серпілісін орындау кезінде қате жіберді. Командалық финалда ол 15.100 ұпаймен секіруден, 15.416 ұпаймен теңгерім баллынан және 14.800 ұпаймен еден гимнастикасынан Румыния командасының үшінші орынға ие болуына үлес қосты. Ол командалық жарыста теңгерім баллы бойынша ең жоғары ұпай жинады. Жекелей финалдарда Понор теңгерім баллы бойынша төртінші (15.066) және еден гимнастикасы бойынша екінші (15.200) орын алды. Теңгерім баллы бойынша ол бастапқыда үшінші орынға ие болды, бірақ америкалық Элли Райсманның қиындық деңгейіне қатысты сұранысы қабылданғаннан кейін, олар тең нәтиже көрсетті. Бірақ, орындалу бағасы басымдыққа ие болған теңдікті бұзу процедурасынан кейін, Райсман қола медальді жеңіп алды. Понор: "Тағы да айтамын, және баршаға мәлім етуге ниеттенемін, мен өкінішсіз аяқтаймын. Мен командам үшін, өзім үшін, барша үшін әр секундты жұмсадым. Мен бұрыннан-ақ Олимпиада чемпионы болдым. Мен гимнастикадан бас тартымын, басым тік көтеріліп тұрған күйде".
2015 жыл
2015 жылдың ақпан айында Понор Халықаралық гимнастика федерациясында допингке қарсы бақылауға тіркелді, бұл оның қайтадан жарысқа қатысуы мүмкін екенін көрсетті. Ол наурыздың басында ресми түрде қайта оралуын жариялады. WOGymnastika тілшісіне берген сұхбатында ол үшінші рет қайтып келгенінің өзінің ең үлкен сәтсіздігіне апаруы мүмкін екенін айтты. Ол әлі құқығы болмағандықтан 2015 жылғы Бакуде өткен Еуропа ойындарында қатыса алмады. Қыркүйек айында Понор Румыния мен Франция арасындағы жастар арасындағы достық бәсекеде өнер көрсетіп, румыниялық команданың бірінші орынды жеңіп алуына көмектесті.
2016 жыл
2016 жылғы маусымда Понор Еуропа чемпионатында екі қола медаль жеңіп алды. 6 шілдеде ол Лариса Йордаше төртінші рет қатарынан жеке сайыста ұлттық чемпион атанғанына және Йордашенің жарақат алаңдауларына қарамастан, 2016 жылғы жазғы Олимпиада ойындарында Румынияны өкілдік етуге таңдалды. Бұл хабарлама Понордың ашылу салтанатында Румыния туын алып жүруші ретінде тағайындалғаннан кейін жарияланды – бұл құрмет гимнасткаға алғаш рет берілді. Іліктесу кезеңінде ол тепе-теңдік бағанасында бесінші орынға ие болды. Тепе-теңдік бағанасының финалында ол жетінші орынды алды.
2017 жыл
2017 жылы Понор Еуропа чемпионатына қатысу үмітімен бәсекелесуді жалғастырды, себебі Румыния осы жылы жарыс өткізуші ел болды. Ол Бакуде өткен әлем кубогінде теңгерім арқаны мен еденге жаттығудан жеңімпаз атанды. Бір аптадан кейін, 23 наурызда Дохадағы әлем кубогінде балкадан күміс медаль жеңіп алды. Румынияның Клуж-Напока қаласында өткен Еуропа чемпионатында Понор балка мен еденде өнер көрсетті. Ол еден жаттығуының финалына ілікпеді, себебі оның бағдарламасында алдыңғы акробатикалық элементтердің тізбегі болмады, бұл талаптың бірі еді. Дегенмен, ол балка финалына ілікті және дауыс көтеріліп, жанкүйерлер ықылас білдірген жергілікті аренада эмоционалды түрде алтын медаль жеңіп алды. 2017 жылдың қазан айында Понор Монреальде өткен 2017 жылғы көркем гимнастика әлем чемпионатында қатысты. Ол тек балкадағы және едендегі іліктесу кезеңінде өнер көрсетті, балкада 26-шы орынды, ал еденде 14-ші орынды иеленді. Балкадан құлағандықтан 12.233 ұпай жинап, еденде шекарадан шығып кеткені үшін 13.266 ұпай алғандықтан, Понор екі жарыс түрінің финалына да қатыса алмады. Мексиканың Мехико қаласында өткен 2017 жылғы Мексика Ашық турнирінде үш сайыс қорытындысы бойынша күміс медаль жеңіп алғаннан кейін, Понор үшінші рет кәсіби гимнастикадан ресми түрде зейнеткерлікке шыққандығын жариялады.
Жеке өмір
Понор 2012 жылдан 2016 жылға дейін Пуэрто-Риколық гимнаст Томми Рамоспен қарым-қатынаста болды. 2022 жылдың 18 маусымынан бастап ол румындық актер және режиссер Богдан Джиануға тұрмысқа шықты. 35 жасқа толған күні Понор Instagram желісінде ол және Джиану алғашқы балаларын күтіп отырғанын хабарлады. 2022 жылдың 29 желтоқсанында Понор ұл бала дүниеге келтірді. Ол 2021 жылғы «Евровидение» ән байқауының финалында румындық қазылар алқасының ұпайларын жариялады.