Кіріспе

Елена Викторовна Давыдова (Елена Викторовна Давыдова; 7 тамыз 1961 жылы туған) – ресейлік-канадтық гимнастика жаттықтырушысы және төреші, бұрынғы КСРО құрамында сынға түскен. Ол 1980 жылғы Мәскеуде өткен жазғы Олимпиада ойындарында әйелдер гимнастикасының көпқырлы жекелей біріншілігінде чемпион атанды. Ол – Онтарио штатының Ошауа қаласындағы «Gemini Gymnastics» гимнастика клубының иесі және бас жаттықтырушысы. 2012 жылдың шілдесінде Давыдова Канада әйелдер гимнастика командасының бапкерлерінің бірі болды. 2016 жылы Давыдова Рио Олимпиадасында еден төрешісінің басшысы болды. 2016 жылдың қазан айында ол Халықаралық гимнастика федерациясының әйелдер техникалық комитетіне мүше болып сайланды.

Ерте өмір

Давыдова Москвадан оңтүстікке қарай 500 шақырым жердегі Воронеж қаласында, механик Виктор мен Ленинград оптикалық-механикалық зауыдында жұмыс істейтін Тамараның отбасында дүниеге келді. Алты жасында телеарнадағы әйгілі советтік олимпиада чемпиондары Лариса Петрик пен Наталья Кучинскаяны көргеннен кейін гимнастикаға қызығушылық танытты. Ол «Спартак» гимнастика мектебіне түскім деді, бірақ дене бітіміне қарамастан қабылдамады. Бірақ көп ұзамай мектептегі жаттықтырушы Геннадий Коршунов оны байқады. Ол оны мектепке шақырды және әйелі Инадан, ол да гимнастика жаттықтырушысы, Давыдованы өз тобында жаттықтыруын өтінді. Мектеп директоры Юрий Штукман жаңа жаттықтырушылардың бұл қадамын ұнатпады және Коршуновтарды сөкпеді, бірақ Давыдованың мектепте қалуына рұқсат берді. Көп ұзамай оның талантты гимнаст екені анық болды, содан кейін Геннадий оны өзі жаттықтыруды қолға алды. 1972 жылға қарай Давыдова мектептегі өзінің жастағылардың арасындағы үздік оқушы болды. Давыдованың Юрий деген 12 жас кіші інісі бар.

Гимнастикадағы мансабы

1973 жылы Давыдова алғашқы халықаралық турнирін жеңіп алды. 1974 жылы КСРО жасөспірімдер құрамасына қабылданды. 1975 жылы КСРО жасөспірімдер чемпионатында Давыдова командалық есепте 3-ші орын алды және секіру және әртүрлі салдақтарда алтын медальдар жеңіп алды. Осы жетістігінен кейін ол ересектер құрамасына қосылды. 1976 жылдың наурыз айында Давыдова КСРО чемпионатында көпқырлы сайыста екінші орынға ие болды, ересектер арасындағы алғашқы қатысуында. Ол сонымен қатар әртүрлі салдақтарда алтын және еденде күміс медаль жеңіп алды. Америка кубогының алғашқы турнирінде Давыдова қабылдауда бүйірлеме салтат жасады, бұл әйелдер арасындағы бірінші рет болды. Дегенмен, ол командалық есепте үшінші орынға ғана ие болды. КСРО кубогында Давыдова командалық есепте алтыншы орынды бөлісті және секіруде қола медаль жеңіп алды, бұл әлем чемпионы Ольга Корбуттан бар болғаны 0,025 ұпай ғана кем болды. Бірақ Совет Олимпиада құрамасына тек алғашқы бестік пен тоғызыншы орын алған бір гимнаст қана іріктеліп алынды. Тамыз айында Давыдова Франциядағы Антиб турнирін жеңіп алды. Ол сонымен қатар секіруде алтын, қабылдауда, әртүрлі салдақтарда және еденде күміс медальдар жеңіп алды. Рига халықаралық турнирінде ол сайыстағы әрбір құралдағы ең жоғары ұпайды (секіруде 9,75) көрсетті және командалық есепте күміс медаль жеңіп алды. Ол жеке құралдар сайысында үстемдік танытып, үш алтын (қабылдау, секіру, әртүрлі салдақтар) және еденде қола медаль жеңіп алды. Қазан айында ол Ұлыбританияға сапар шеккен КСРО гимнастикалық көрсету командасының құрамына кірді. Кейін ол Blue Peter телешоуында қабылдау реттілігін орындады. 1976 жылдың желтоқсанында Давыдова Жапониядағы Чуничи кубогында командалық есепте үшінші орын алды және Токио кубогында секіруде алтын, еденде қола медаль жеңіп алды. Ол жарыста алға қарай салтат жасаған жалғыз әйел болды. Ол сондай-ақ Шығыс Германияның Кише және Кракермен командалық есепте бірінші орынды бөлісті. 1977 жылы Давыдова КСРО кубогында әртүрлі салдақтарда алтын медальді тағы да жеңіп алды, мінсіз 10 ұпай жинады. 1977 жылдың қыркүйегінде Давыдова жас гимнасттарға арналған жаңа журналдың мұқабасында пайда болды, ол "Гимнастика әлемі" деп аталды. Ол осы нөмірдегі төрт "Қуатты кішкентайдың" бірі болды. Ол сондай-ақ Ким, Корбут, Гростова, Филатова және Горбикпен бірге Ұлыбританияда өнер көрсеткен КСРО көрсету командасының мүшесі болды. Давыдованың тізесінен сүйек бөлініп кеткен кезде ауыр жарақат алды. Бұл жарақат оның мансабын аяқтауы мүмкін еді, бірақ ол жазылып кетті. 1978 жылы Геннадий Коршунов пен оның әйелі Ленинградта гимнастика жаттықтырушылары болып шақырылды. Давыдова мен оның отбасы Коршуновтармен бірге көшті. Ол Ресей Федерациясының спорт мектептерінің Спартакиадасында командалық есепте күміс медаль және КСРО кубогында қола медаль жеңіп алды, екі құралда да ең жоғары ұпай жинады. Одан кейін Давыдова Жапониядағы беделді Чуничи кубогында жеңіске жетіп, Макси Гнаукты жеңіп, командалық есепте жеңіске жетті. Оның 0,55 ұпаймен жеңісі бұл жарыстың 34 жылдық тарихындағы үшінші ең үлкен көрсеткіш болып табылады. Ол сондай-ақ Токио кубогында әртүрлі салдақтарда және секіруде алтын медаль жеңіп алды. Нәтижесінде ол Францияның Страсбург қаласында өткен әлем чемпионатына КСРО құрамасына қабылданды. Дегенмен, жарыс күні ол резервтік ойыншы ретінде тағайындалды және қатыса алмады. 1979 жылы Англияда өткен Coca Cola International турнирінде Давыдова еденде алтын медаль жеңіп алды, бірақ оның жаттықтырушысы төрешілердің бірінің көру бұрышын кесіп тастағаннан кейін, әртүрлі салдақтарда алтын медальдан айырылды, нәтижесінде міндетті 0,3 ұпай шегерілді. Ол Финляндиядағы Симо Саппиен мемориалдық турнирінде екінші орын алды. Давыдова тұмауға шалдыққандықтан 1979 жылы АҚШ-тың Форт-Уорт қаласында өткен әлем чемпионатына қатыса алмады. Мексикадағы Дүниежүзілік студенттер ойындарында ол командалық алтын, командалық есепте қола, еденде күміс және секіруде қола медаль жеңіп алды. 1979 жылы Ольга Корбут Давыдова, Стелла Захарова және Наталья Шапошникованы ең перспективті жас гимнасттар деп атады.

1980 жылғы Олимпиада ойындары

1980 жылы Мәскеу жаңалықтары турнирінде Давыдова толық орындалып, толық түсірілетін секіруді (вольт) орындады. Бұрын бұл секіруді тек Ольга Корбут ғана жасаған еді. Давыдова Мәскеу жаңалықтары турнирінде алтын және 3 күміс медаль жеңіп алды. 1980 жылы сәуір айында Киевте өткен КСРО чемпионатында Давыдова өзінің ерекше вольтын орындап, алтын медальді жеңіп алды – толық айналыммен орындалып, алға қарай сомырқан түсірілетін секіру, 10 ұпай алып, көпсайыста 3-орынды иеленді. Совет Олимпиадалық гимнастика құрамасы КСРО Кубогынан кейін іріктелді. Давыдова 1976 жылғы КСРО Кубогында 6-орынды бөлісіп алған, бірақ бұл командаға ілігу үшін жеткіліксіз болды. Давыдова көпсайыста жеңіске жетіп, еденде 10 ұпай жинады. Содан кейін Давыдова Олимпиада құрамасына қосылды. Олимпиадада Давыдова көпсайыс, вольт және қабық финалдарына қатысуға ілікті. Совет командасы командалық алтын медальді жеңіп алды, ал Давыдова көпсайыста алтын медальді және қабықта күміс медальді жеңіп алды.

Олимпиададан кейінгі кезең

1981 жылдың 3 шілдесінде Монтрё қаласында Халықаралық гимнастика федерациясының 100 жылдығы тойланды. Давыдованы едендегі жаттығуын орындауға шақырды. Тамыз айында Давыдова Түркияның Гиресум қаласында өткен турнирде жеңіске жетті. Ол көпсайыс чемпионы атанды және секіру, түрмек, еден және қабық бойынша үздік нәтиже көрсетті. Түрмекте және еденде 10 ұпай жинады. 1981 жылғы КСРО чемпионатында Давыдова көпсайыста алтын медальді, еденде және секіруде алтын, ал түрмекте қола медальді жеңіп алды. Сондай-ақ, ол 1981 жылғы әлем чемпионатына қатысты, бұл оның соңғы маңызды халықаралық жарысы болды. КСРО командалық алтын медальді жеңіп алды. Давыдова жарысқа дайындалу кезінде мойын жарақатын алды, бірақ құлап, көпсайыста 3-орынды иеленді және барлық елдерден 4 құралдың финалына шыққан жалғыз гимнаст болды. Ол еденде күміс, ал түрмекте қола медальді жеңіп алды. Давыдова 1984 жылға дейін КСРО құрама командасында болды, бірақ 1982 жылдың соңында бәсекелі гимнастикадан зейнеткерлікке шықты. 1982 жылы Римде өткен гимнастика Гран-присінде секіру кезінде білезігіне жарақат алды. Ол жоғары деңгейдегі жарыстарды аяқтағысы келмеді және Лос-Анджелестегі Олимпиада титулын қорғау туралы ойлады, бірақ уақыт өте келе оның денесі қарқынды жаттығуларға шыдамайтыны анық болды.

Зейнетақыға шыққаннан кейін

Давыдова Ленинград дене тәрбиесі университетінде оқыды, кейін П. Ф. Лесграфт атындағы Мемлекеттік спорттық тәрбие институтында педагогика ғылымдарының докторы дәрежесін алды. Оның диссертациясының тақырыбы "Жоғары санаттағы гимнасттарды жарыстарға дайындаудың дәстүрлі емес әдістері" болды. Давыдова 2004 жылғы Олимпиада ойындарын қабылдауға сәтсіз ұсыныс білдірген Санкт-Петербург делегациясының құрамында болды. 2007 жылдың 11 мамырында Давыдова Халықаралық гимнастиканың Даңқ залына (IGHOF) енгізілді.

Жаттықтырушылық мансап

1987 жылы бітіргеннен кейін Давыдова жаттықтырушылыққа кірісіп, халықаралық Brevet төрешісі болып қызмет етті. Ол өзінің жаттықтырушылық мансабын Ленинград Олимпиадалық резерв колледжінде бастады және советтік ұлттық гимнастика құрамасының жаттықтырушысы болды. Давыдова қазір Онтарионың Ошава қаласындағы «Gemini Gymnastics» жоғары деңгейдегі гимнастика клубының иесі, ол Канадаға көшіп келгеннен бері жаттықтырушы, ал 1999 жылдан бері бас жаттықтырушы болып табылады. Оның белгілі гимнасттарының қатарында Стефани Капучитти, Сара Диган, Даниэль Хикс, Кэтрин Фейрхерст, Кристина Вакулик, Бриттни Хаббиб, Келси Хоуп және Ава Стюарт бар. 1995 жылғы әлем чемпионаттарында ол Канада әйелдер құрамасының қабыққа арналған жаттықтырушысы болды, ал 2002 жылғы Ұлттар Достығы ойындарында Канада әйелдер құрамасының жаттықтырушыларының бірі болды. Давыдова екі рет Gymnastics Canada Gymnastique ұйымының «Жыл жаттықтырушысы» атағына ие болды. 2005 жылдың қазан айында Давыдова Канаданың Жасырын Коучинг қауымдастығының Ұлттық Команда Коучингінің тәлімгерлік бағдарламасына қабылданды. 2005, 2006 және 2010 жылдары Gymnastics Canada Gymnastique Давыдованы және ұзақ жылдар бойы көмекші жаттықтырушы Валерий Яччибековті «Жылдың жас жаттықтырушылары» деп таныды. «Gemini Gymnastics» клубы 2001 жылдан бері марапаттаулар басталғаннан бері 10 жыл қатарынан GCG ұйымының «Үздік клуб» атанды. 2006 жылы «Gemini» клубы Gymnastics Canada Ed Broughan сыйлығымен «Жыл клубы» атанды. 2012 жылға қарай «Gemini» клубы 15 Канадалық AA чемпионы, 8 Elite Canada AA чемпионы, 21 Шығыс Канада AA чемпионы, 98 Онтарио провинциялық AA чемпионы және көптеген медальдар мен сыйлықтар жеңіп алған гимнасттарды тәрбиеледі. 2012 жылы «Gemini» клубы Канада бойынша мойындалған 4 клубтың бірі және ең жоғары алтын деңгейдегі марапатты алған 2 клубтың бірі болды. 2012 жылдың сәуір айында Давыдова Онтарионың «Жыл жаттықтырушысы» атанды. 2012 жылы Елена және Валерий Яччибековтар жаттықтырған Кристина Вакулик 2012 жылғы Лондон жазғы Олимпиада ойындарына Канада құрамасына қосылды. Давыдова 2020 жылғы Токио жазғы Олимпиада ойындарында канадалық гимнаст Ава Стюартты жаттықтырды.

Гимнастика төрешісі

Давыдова 2005 жылы гимнастика төрешісі болды және бұл Олимпиаданың көпсайыс чемпионының төрешілік қызмет атқаруының жалғыз жағдайы. 2016 жылдың тамызында Давыдова 2016 жылғы Рио Олимпиадасында әйелдер көркем гимнастикасынан Канада атынан төрешілік жасады. Ол Олимпиадада әйелдердің еркін жаттығуларына бас төреші болып тағайындалды.

Мұра

Давыдова гимнастиканың қиындығын көтеріп, әр құралда жаңа элемент және/немесе бағыт енгізген санаулы гимнасттардың бірі. Давыдова араб 1¾ сальтосын, сондай-ақ жерде бүгілген араб 1¾ сальтосын алғаш рет орындаған әйел гимнаст болды (екеуі де 1993 жылы FIG қауіпсіздік мақсатында әйел гимнасттар үшін бағалау жүйесінен алынып тасталды, олардың қауіптілігі мен қиындығына байланысты тиімді түрде тыйым салынды).

Жеке өмір

Давыдова 1983 жылдың 1 маусымында бокс жаттықтырушысы Павел Филатовқа тұрмысқа шықты. Олардың екі ұлы бар: Дмитрий (1985 жылдың 21 ақпанында туған) және Антон (1995 жылдың 28 маусымында туған). 1991 жылы отбасы Канадаға көшті.

Онлайн көздер

https://web.archive.org/web/20060402212327/http://geminigymnastics.com/
http://www.ighof.com
http://www.geocities.com/tatiana lysenko/list.html
http://www.geocities.com/tatiana lysenko/list.html