Кіріспе

Ағылшын энтомологы Харольд Максвелл Лефрой (20 қаңтар 1877 – 14 қазан 1925) – ағылшын энтомологы. Ол Императорлық колледж Лондонда энтомология профессоры қызметін атқарды, содан кейін Үндістанға көшіп, Лионель де Нисвилльден Үндістан үкіметінің энтомологы лауазымын иеленді. Кейіннен ол Үндістанның алғашқы императорлық энтомологы атанды. Екі баласының жәндіктер таратып жүйген аурудан қайтыс болуынан кейін Үндістаннан кетіп қалды. Ол қолданбалы энтомология саласында жұмыс істеді және жәндіктерді бақылау үшін химиялық заттарды қолдану бойынша тәжірибелер жүргізді. Ол жасаған формула Вестминстер залын ағаш жейтін қоңыздардан сақтап қалуға пайдаланылды, ал басқалары Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде окоптардағы бітелерді жоюға қолданылды. Оның химиялық препараттарының табысы сұраныстың өсуіне және инсектицид өндіретін Rentokil компаниясының құрылуына себеп болды. Ол жәндіктерді жоюға арналған фумиганттарды сынап көрген кезде апатқа ұшырап қайтыс болды.

Өмірбаян

Максвелл Лефрой Хэмпшир графтығының Крондалл ауылында, 14-ші гусар полкінде қызмет еткен Чарльз Джеймс Максвелл Лефрой мен Дублин қаласындағы хирург Альфред Генри Макклинтоктың қызы Елизавета Кэтриннің отбасында дүниеге келді. (Оның әкесінің әкесі Джеймс Уокер 1816 жылы Регент немесе Воксхолл көпірін жобалаған болатын). Максвелл Лефрой деген есім 1875 жылы қабылданды. Ол отбасының Итчел қожалығында өсті, бұл жер ежелгі заманнан бері Винчестер епискобының меншігінде болған. Қожалықтың өзі "Домсдей кітабында" тіркелген, және оның қабырғалары арбақтар мен олардың келе жатқандары туралы әңгімелерге толы болды (ал 1954 жылы бұзылып кетті). Бала кезінде ол зәулім үйдің иесі болды, оның барлық қажеттіліктерін қамтамасыз ету үшін үйде көптеген қызметшілер жұмыс істеді.

Білім

Гарольд Crondall-дегі Church Hill House мектебінде оқыды, оның құрбыларының бірі, Максвелл Лефрой сияқты пансионда тұрмаған Клод Грахам Уайт болды. Кейін Германияға оқуға жіберілді, ал 1890 жылы Англияға оралғаннан кейін Марлборо колледжіне жіберілді, онда ол Прешут үйінде ұстаз В. Э. Муллинспен бірге оқыды. Қызығы, ол мектепте Табиғаттану қоғамына қосылмады, ал оның құрбылары Уильям Кебл Мартин, Артур Хилл және Лоуренс Ч. Х. Янг (1901 жылы Бомбейге барып, жергілікті кәсіпорында жұмыс істеген, сондай-ақ Бомбей Табиғаттану қоғамының коллекцияларындағы лепидоптераны зерттеуге үлес қосып, 1907 жылы жас кезінде қайтыс болды) болды. Ол 1895 жылы мектепті бітіріп, Кембридждегі Кингс колледжіне түсіп, 1898 жылы жаратылыстану ғылымдары бойынша бірінші сыныптан бакалавр дәрежесін алды. Оның энтомология саласындағы мамандануы Дэвид Шарптың ықпалында болды. 1902 жылы магистр дәрежесін алды.

Батыс Үндістан

Максвелл Лефрой қысқа мерзімге Сифорд колледжінде магистрдің көмекшісі болып қызмет етті, содан кейін 1899 жылдан бастап Барбадосте энтомолог ретінде жұмыс істеді. Барбадостан кетпес бұрын, ол католик отбасынан шыққан Британ Гвианасындағы бұрынғы провист маршалдың қызы Кэтлин Гамильтон О'Мираға құда түсті, бұл оның анасы мен әпкесі тарапынан наразылық тудырды. Осы кезеңдегі оның энтомологиялық жұмыстары бірнеше бюллетеньдер түрінде жарияланды. 1908 жылдың қазанында ол Үндістан үкіметінде тұрақты жұмысқа орналасты. Максвелл Лефрой елдегі барлық энтомологтарды біріктіру үшін бүкіл Үндістан бойынша бірқатар жиналыстар ұйымдастырды. 1915 жылдан бастап Императорлық ауыл шаруашылығы зерттеу институтында бес мұндай жиналыс өтті, олар Үндістанда энтомологиялық білімнің негізін қалады. Оның орнын императорлық энтомолог лауазымында Т. Бэйнбридж Флетчер басты. Максвелл Лефройдың ауыл шаруашылығы зиянкестерін басқаруға қатысты тәсілдері негізінен практикалық және төмен құнды болуға бағытталған, көбінесе зиянкестерді қозғайтын дақылдарды жою және жағу сияқты агротехникалық шараларды ұсынды. Ол 1906 жылы Франк Милберн Хаулеттпен бірлесіп, экономикалық маңызы бар негізгі жәндіктердің жиынтығын қамтитын «Үнді жәндіктерінің өмірі» деген кітапты жариялады. 1910 жылдың 10 қарашасында олардың ұлы Денис Чарльз, мүмкін, тиф, дизентерия немесе басқа да жұқпалы аурудан қайтыс болды, ал екінші ұлы Сесил дереу Дарджилингке қауіпсіз жерге, Лорето монастырына жіберілді. Ұлының өлімінен кейін ол келесі жылы Англияға қайтып оралды. Оның ұлы Сесилге үнді қызметшісі Элизабет те еріп келді. Ол 1911 жылдың қаңтарынан бастап үш айға еңбек демалысына шықты, содан кейін оны ұзартты. Үндістандағы соңғы жұмыстарының бірі құстардың ауыл шаруашылығындағы рөлін талдау болды, бұл зерттеу 1907 жылы басталған және ауыл шаруашылығы далаларында атылған 1325 құстың асқазан ішіндегілерді талдауды қамтыды. Ол Англияда лекция оқыды және 1911 жылдың 1 қыркүйегінде Императорлық колледжде лектор болып тағайындалды. Ол Үндістан үкіметіндегі лауазымынан кету туралы өтініш берді. Ол 1912 жылдың 29 шілдесінде Пусаға оралды, оны қызметте ұстау туралы ұсыныс жасалды, бірақ ол Императорлық колледжде энтомология профессоры лауазымын қабылдауды шешті. Оның отставкасы 1912 жылдың 15 желтоқсанында ресми түрде қабылданды. Максвелл Лефрой бастапқыда Страуберри Хиллде, кейіннен Оңтүстік Кенсингтондағы жұмыс орнына жақын Айлворттағы Актон Лоджаға көшіп барды. Бастапқыда ол мотоциклмен және қосалқы коляскамен саяхаттайтын. 1913-1914 жылдары Лефрой Англия Парламенті ғимаратының жанындағы Вестминстер залында табылған «өлім күзетуші» қоңыздарын жою жолдарын зерттеу үшін, құрылыс басқармасының бас архитектор Фрэнк Бэйнспен кеңесті. Ол әртүрлі химиялық заттарды сынап көрді және ақырында 50% дихлорбензол, 47% минералды май және 3% барий олеаты қоспасын тауып, ағаштарды осы қоспамен өңдеуді ұсынды. Бұл емді Бэйнс қолданды, ол кейіннен Вестминстер залын сақтап қалғаны үшін рыцарь атағын алды. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Максвелл Лефрой ерікті болып тіркелді, бірақ медициналық себептермен әскери қызметке қабылданбады. 1915 жылы ол бүкіл Үндістанды аралап, Императорлық жібек маманы лауазымын атқарды. Бихар және Ориссадағы судья және коллекционер Э.С. Ансордж және әуесқой энтомологпен бірлесіп, ол «Үндістандағы жібек өнеркәсібін зерттеу туралы есеп» (1917) атты үш томдық еңбекті жазды, бірақ бұл жұмыс үзілістерсіз болмады. Сонымен қатар ол окоптардағы биттермен күресу үшін, жұқпалы аурулардың алдын алуға көмектесетін, «жиггер» блохалары мен құрттарды жойатын әдіс енгізді. Оның шаралары қолданылғаннан кейін дизентерия, холера және тиф ауруларының саны 66% -ға төмендеді. «Бери-бери» ауруына шалдыққаннан кейін ол Үндістанға оралды, жазылып, Англияға сапар шекті. Көп ұзамай Австралияда бидайды жұтатын құрттар мәселесі туындады, бұл соғыс кезінде азық-түлікпен қамтамасыз етуге кедергі келтірді. 1917 жылдың қазан айында ол Сан-Францискоға, содан кейін Сиднейге барды, онда ол үкіметтік энтомолог В.В. Фроггатпен бірге бидай құрт проблемасын зерттеді және әртүрлі шараларды ұсынды. Ол 1919 жылдың мамыр айында Сиднейден Англияға кетер алдында қойдың ұшқырлары (Lucilia sericata) мәселесін де зерттеді. Ол Кенсал Грин зиратында жерленген. Оның Императорлық колледждегі орнын Бальфур Браун басты, ол Максвелл Лефрой зертханасындағы белгісіз химиялық заттар салынған құтыларды жерлеуді қамтамасыз етті.