Кіріспе
Рионегро халықаралық әуежайы, Колумбия. Хосе Мария Кордова халықаралық әуежайы – Медельин қаласының оңтүстік-шығысында орналасқан халықаралық әуежай. Инфрақұрылымы және жолаушыларға көрсетілетін қызметтері жағынан Боготаның Эль-Дорадо халықаралық әуежайынан кейін Колумбиядағы екінші ірі әуежай. Әуежайға Хосе Мария Кордованың (кейде "Кордова" деп жазылады) есімі берілген, ол Рионегро тумасы болған Колумбия армиясының генералы. Ол Медельин қалалық аймағына қызмет етеді және Антиокия департаментіндегі ең маңызды әуежай болып табылады; инфрақұрылымы тұрғысынан алғанда, Колумбияның батысындағы ең маңызды әуежай. 2023 жылдың ақпанында жұмысын тоқтатқанға дейін бұл әуежай Viva Air Colombia бюджеттік авиакомпаниясы үшін негізгі транзиттік пункті болды. Ол бірнеше халықаралық бағыттарға қызмет көрсетеді, олардың ішіндегі ең танымал бағыты – Майами халықаралық әуежайына бағытталған рейстер. Сонымен қатар, ол Колумбиядағы ең көп сұранысқа ие Медельин – Богота бағытына қызмет көрсетеді, бұл бағытты негізінен Avianca және LATAM Colombia авиакомпаниялары орындайды. Соңғы жылдары маңызды технологиялық және инфрақұрылымдық жаңартулар жасалды (мысалы, LCD экрандар мен эскалаторлар орнатылды), бұл әуежайды Колумбиядағы ең танымал әуежайлардың біріне айналдырды. Қазіргі таңда Еуропаға рейстер бар, сонымен қатар Америка құрлығында және Кариб теңізі аймағында жаңа бағыттар ашылды. Халықаралық бағыттарға АҚШ, Панама, Венесуэла, Перу, Мексика, Доминикан Республикасы, Пуэрто-Рико және Испания кіреді. Әуежай Колумбияның ірі қалаларына, мысалы Богота, Кали, Барранкилья, Картахена, Санта-Марта және Сан-Андрес аралына да ішкі рейстерді жүзеге асырады. Жүк тасымалы терминалдың маңызды артықшылықтарының бірі болып табылады, ол Антиокиядан Америка мен Еуропаға гүл экспорттау (және басқа да өнімдер) үшін әуе көлігін қамтамасыз етеді.
José María Córdova International Airport is an international airport located in the city of Rionegro, south east of Medellín, and is the second largest airport in Colombia after El Dorado International Airport of Bogotá in terms of infrastructure and passenger service. The airport is named after José María Córdova (sometimes spelled "Córdoba"), a Colombian army general who was a native of Ríonegro. It serves the Medellin Metropolitan Area and is the most important airport in the Antioquia Department; in terms of infrastructure, it is the most important in western Colombia. It was also the main hub for low cost airline Viva Air Colombia until the airline ceased operating in February of 2023. It serves several international destinations, one of the busiest being the route to Miami International Airport. It also serves the most flown route within Colombia: Medellin Bogota, which is mainly operated by Avianca and LATAM Colombia. In recent years, significant technology and infrastructure upgrades (like the addition of LCD screens and escalators) have been made, making it one of the most recognized airports in Colombia. It now has service to destinations in Europe and has added new destinations in the Americas, along with the Caribbean as well. International destinations include the United States, Panama, Venezuela, Peru, Mexico, Dominican Republic, Puerto Rico and Spain. The airport also serves domestic flights to most major Colombian cities such as Bogota, Cali, Barranquilla, Cartagena, Santa Marta and San Andres Island. Freight transport is also one of the strengths of the terminal, providing air transportation to most of the flower exports (and other products) from Antioquia bound to the Americas and Europe.
Сипаттама
Аэропорт Медельин қалалық, бірақ тек ішкі рейстермен қызмет ететін Олая Эррера әуежайынан өзгеше, Медельин метрополитенінің барлық маңызды халықаралық және кейбір шағын ішкі бағыттарын қамтиды. Әуежай Медельин қаласынан шамамен 30 минуттық жерде орналасқан. Ұшу-қону жолағын Рионегродағы Колумбия Әуе Күштерінің әскери базасы, 5-ші Әуе Шабуыл Командасы (CACOM 5) да пайдаланады, онда барлық түрдегі әскери және ұлттық полиция ұшақтары келіп-кетіп тұрады. Әуежайда VOR, NDB және ILS сияқты әуе навигациялық құралдары бар, бұл нашар ауа-райында навигацияны және қонуды қауіпсіз етеді. Антиокияның экспорт тауарындары, көбінесе гүлдер және аймақтың басқа өнімдері, осы терминалдардан халықаралық бағыттарға жөнелтіледі. Avianca Cargo жүк операторының негізгі базасы осы әуежайда орналасқан және Оңтүстік, Орталық және Солтүстік Америка елдеріне рейстерді жүзеге асырады. Әуежай күмбез тәрізді шатырмен салынған. Онда көптеген мейрамханалар мен дүкендер бар, соның ішінде қауіпсіздік тексеруінен өткеннен кейін салықсыз сауда дүкені де бар. Сондай-ақ, банктер, валюта айырбастау пункттері және көлік жалға алу қызметтері ұсынылады. Avianca компаниясының VIP залы бар, сонымен қатар Global Lounge Network басқаратын "The Lounge Medellin" атты VIP әуежай лаунжы да бар. Басты ғимараттың сыртында автотұрақ және гараж орналасқан, онда мотоциклдерге арналған орын да қарастырылған.
Тарих
1930 және 1932 жылдар аралығында Медельин қаласының айналасындағы үш бай отбасы қалаға әуежай салу идеясымен айналысты, себебі олар Колумбия әуе навигация компаниясының құрамында болды. Олар жолаушылар мен поштаны Медельиннен Пуэрто-Берриоға, Магдалена өзені арқылы тасымалдап, Медельин мен Богота қалаларын байланыстыруды жоспарлады. Олардың ішіндегі ең маңыздысы – Гонсало Мехиа болды. Ол әуежай салынатын жалғыз орынды анықтады, ал бұл орынды кейін Нью-Йорктегі Curtis Wright фирмасы растады. Көптеген қиындықтардан кейін Медельин қаласы 974 метрлік топырақты ұшу-қону жолағының құрылысын мақұлдады, ол кейіннен Энрике Олая Эррера әуежайы атанды. Барранкилья және Богота қалаларынан Saco және Scadta сияқты компаниялар қызмет көрсетуді бастады. 1970-ші жылдарда Олая Эррера әуежайының кеңейтуге арналған жеткіліксіз кеңістігіне байланысты Антиокия провинциясына үлкен әуежай қажет болды. Жаңа әуежай үшін екі орын ұсынылды: біреуі Медельиннің солтүстік-шығысындағы Барбоса муниципалитетінің жанында, екіншісі – Медельиннің шығысындағы Рионегродағы Сан-Николас аңғарында. Соңғысы таңдалып, құрылыс жұмыстары басталды. Әуежай 1985 жылдың 29 тамызында ашылды. Сол жылы Avianca өзінің Boeing 747 ұшағының сынақ рейсін алдымен Олая Эррера әуежайының ескі ұшу-қону жолағында, содан кейін жаңа Хосе Мария Кордова әуежайында жүргізді. Осы кезеңде әуежайда жүк және жолаушылар ағыны күрт өсті, себебі Олая Эррера әуежайы 1986 жылдан 1991 жылға дейін жабық болды. Олая Эррера әуежайы қайта ашылғаннан кейін жолаушылар ағыны азайды, бірақ ішкі рейстердегі азайысқа қарамастан, халықаралық рейстердің саны экспоненциалды түрде өсті. Бүгінде Олая Эррера әуежайы Колумбия ішіндегі рейстердің маңызды транзиттік пункті болып табылады және Медельиннен ішкі рейстерге бару үшін ең қолайлы нұсқа саналады. 2006 жылдың қаңтарында Airbus A380 әуежайға қонды, мұнда қозғалтқыштардың техникалық сынақтары жүргізілді. Бұл ұшақ түрі Колумбия және Оңтүстік Америка жеріне алғаш рет қонды. 2016 жылы әуежай 7 376 160 жолаушыны, ал 2017 жылы 6 892 104 жолаушыны қабылдады. 2019 жылдың тамызында жаңа тас жол ашылды, ол әуежайдан Медельинге дейінгі сапар уақытын 45 минуттен 20 минутқа дейін қысқартты. Бұл маршрут "Tunel de Oriente" аталған туннельді қамтиды. Жобаның жалпы құны 1,1 миллиард песоны құрады.
Жаңарту және кеңейту
2017 жылы Жозе Мария Кордова әуежайы кеңейтілді, отандық терминалды кеңейтіп, оған бес жаңа қақпа және халықаралық терминалға үш жаңа қақпа қосылды. Бұл кеңейту жолаушы тасымалдау қуатын жылына 11 миллионға дейін арттырды. Басқа да жақсартулардың ішінде: көбірек тағам мен сауда орындары, ұшу туралы ақпаратты көрсететін цифрлық дисплейлердің санының артуы, көлік жалға алу қызметтерінің көбеюі және салықсыз сауда дүкенінің ашылуы. Жұмыстың жалпы құны 350 миллиард песоны құрады. Жүк терминалын кеңейту 2020 жылдың ақпан айында шамамен 110 миллион долларға аяқталды. Терминалдың ауданы артты.
Жолаушы
Келесі әуе компаниялары әуежайда жүйелі және чартерлік рейстерді орындайды.
Статистика
Жозе Мария Кордова халықаралық әуежайынан (2016 жылғы қаңтар-желтоқсан) ең көп жүк тасымалданатын ішкі бағыттар (айналым): Рейтинг Қала Жолаушылар Басты тасымалдаушылар 1 Богота, Кундинамарка 3,590,548 Avianca, LATAM Colombia, Viva Colombia 2 Кали, Валье-дель-Каука 739,954 Avianca, Viva Colombia 3 Картахена, Боливар 735,408 Avianca, Viva Colombia, LATAM Colombia 4 Барранкилья, Атлантико 365,086 Avianca, Viva Colombia 5 Сан-Андрес, Сан-Андрес 329,274 LATAM Colombia, Viva Colombia 6 Санта-Марта, Магдалена 276,684 Avianca, Viva Colombia 7 Монтерия, Кордоба 125,534 Avianca, Viva Colombia 8 Букараманга, Сантандер 65,888 Avianca
Жозе Мария Кордова халықаралық әуежайынан (2016 жылғы қаңтар-желтоқсан) ең көп жүк тасымалданатын халықаралық бағыттар (айналым): Рейтинг Қала Жолаушылар Басты тасымалдаушылар 1 Панама, Панама 386,499 Copa Airlines Colombia 2 Майами, АҚШ 249,167 American Airlines, Avianca, Viva Colombia 3 Форт-Лодердейл, АҚШ 172,929 JetBlue Airways, Spirit Airlines 4 Мадрид, Испания 85,894 Avianca, Iberia 5 Сан-Сальвадор, Эль-Сальвадор 63,614 Avianca El Salvador 6 Нью-Йорк, АҚШ 63,475 Avianca 7 Лима, Перу 63,276 Avianca Perú 8 Мехико қаласы, Мексика 62,774 Aeromexico 9 Атланта, АҚШ 56,857 Delta Air Lines 10 Панама-Сити Бальбоа, Панама 53,809 Viva Colombia, Wingo 11 Панама-Сити–Албрук, Панама 46,873 Air Panama 12 Валенсия, Венесуэла 40,174 Avior Airlines 13 Виллемстад, Кюрасао 13,995 Insel Air 14 Ораньестад, Аруба 6,082 Insel Air Aruba
Апаттар мен оқиғалар
1993 жылдың 19 мамырында «SAM Colombia» әуе компаниясының 501 рейсі Парамо Фронтино тауына құлап, осы әуежайға қонуға дайындалып жатқанда апатқа ұшырады. Апаттан ұшақтағы 132 адамның барлығы қаза тапты. 1996 жылдың 21 желтоқсанында «SELVA Colombia» компаниясының Антонов Ан-32B ұшағы (тіркеу нөмірі HK 4008X) 36-шы ұшу-қону жолағына соңғы жақындағанда апатқа ұшырады. Ұшақ 6 тонна жүкпен Боготадан Хосе Мария Кордова әуежайына жүк рейсімен ұшып кеткен. Қону кезінде ұшақ глиссададан солға қарай 3 шақырымға бұрылып, кейін оңға қарай тіке бұрылыс жасап, әуежайдың оңтүстік жағынан 5 шақырымнан астам жерге құлады. Апаттан ұшақтағы төрт адамның барлығы қаза тапты. 1998 жылдың 22 желтоқсанында Антонов Ан-32B ұшағы (тіркеу нөмірі HK 3930X) ұшу-қону жолағына жақындағанда апатқа ұшырады. Ұшақ Боготадан әуежайға жүк рейсімен ұшып кеткен. Апат таңертең болды, ал ауа райы тығыз тұманға байланысты өте нашар болды. Апаттан ұшақтағы бес адамның барлығы қаза тапты. Осыған ұқсас оқиға екі жыл бұрын да осы компанияның ұшағымен ұқсас жағдайда болған. 2004 жылдың 15 қазанында «Aerovanguardia» компаниясына тиесілі Douglas DC-3 (тіркеу нөмірі HK 1503) ұшағы Виллавиченсиодағы «La Vanguardia» әуежайынан таңғы сағат 6:30-да жүк рейсімен ұшып кетті. Сағат 7:30-да әуе қозғалысын бақылау қызметі ұшқыштарға тұманға байланысты көрінудің нашарлауына байланысты әуежай жабық екенін хабарлады. Ұшақтың ұшқышы «Olaya Herrera» әуежайына ұшып кетуге шешім қабылдады, бірақ төмен түсіп бара жатқанда электр сымдарына соқтығысып, Рионегро қаласының батысындағы Санта-Елена кентінің жанындағы орманды жерге құлап, ұшақтағы үш адамның барлығы қаза тапты. 2006 жылдың 7 маусымында «Tradewinds Airlines» әуе компаниясының Boeing 747-200F (тіркеу нөмірі N922FT) ұшағы ұшып көтерілгенде қозғалтқышы істен шықты. Ұшқыш ұшақты тоқтатуға тырысты, бірақ ұшақ ұшу-қону жолағынан 150 метрге асып кетті. Борттағы алты адамның ешқайсысы да жарақат алмады. Ұшақ қатты зақымдалды, алдыңғы шассисі толығымен қиылып кетті. 2009 жылдың 3 қаңтарында «American Airlines» әуе компаниясының 924 рейсі, Boeing 737-800, Хосе Мария Кордова әуежайынан ұшып кетті және бір қозғалтқышында өрт шыққандықтан шұғыл түрде жерге қонуға мәжбүр болды. Жерге қонғанда ұшқыш максималды тежегішті қолдануға мәжбүр болды, нәтижесінде тежегіштер қызып, бір дөңгелек жарылды. Әуежай төрт сағатқа жабылды, бірақ ұшақтағы 148 жолаушының ешқайсысы да жарақат алмады. 2016 жылдың 28 қарашасында «LaMia Airlines» әуе компаниясының 2933 рейсі, Avro RJ85, әуежайға жақындағанда апатқа ұшырады. Ұшақта 2016 жылғы «Copa Sudamericana» турнирінің финалына бара жатқан «Chapecoense» футбол командасының мүшелері болған. Апаттан 71 адам қаза тауып, 6 адам аман қалды.