Екінші дүниежүзілік соғысындағы Варшава геттосының қарулы қарсыласу ұйымы
Jewish Military Union
Екінші дүниежүзілік соғыста Варшава геттосындағы қарулы қарсылық қозғалысы – ŻZW. Польша армиясының бұрынғы офицерлерінен құралған, 1944 жылғы Варшава көтерілісіне қатысты. Тарихы жасырылды.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жер астындағы қарулы қарсылық ұйымы
Underground armed resistance organization
Жидowski Związek Wojskowy (ЖЗВ, польша тілінде – еврей әскери одағы) – Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Варшава геттосы аумағында қызмет еткен, Варшава геттосы көтерілісі мен 1944 жылғы Варшава көтерілісінде күш көрсеткен жер асты қарсылық ұйымы. Ол негізінен Польша армиясының бұрынғы офицерлерінен 1939 жылдың соңында, Польшаның неміс оккупациясы басталғаннан кейін құрылды. ЖЗВ-нің Армия Крайовамен (АК) тығыз байланысы болғандықтан, соғыстан кейін Советке тәуелді Польша Халық Республикасы ЖЗВ туралы кітаптар мен мақалалардың жариялануын тоқтатты. Оның геттодағы көтерілістегі рөлі, ірі, социалистік бағытталған Żydowska Organizacja Bojowa (Еврейлердің күресу ұйымы) пайдасына басып көрсетілмеді.
Żydowski Związek Wojskowy (ŻZW, Polish for Jewish Military Union, ) was an underground resistance organization operating during World War II in the area of the Warsaw Ghetto, which fought during the Warsaw Ghetto Uprising and 1944 Warsaw Uprising. It was formed, primarily of former officers of the Polish Army, in late 1939, soon after the start of the German occupation of Poland. Due to the ŻZW's close ties with the Armia Krajowa (AK), which was closely linked to the Polish Government in Exile, after the war the Soviet dependent People's Republic of Poland suppressed publication of books and articles on ŻZW. Its role in the uprising in the ghetto was downplayed, in favour of the larger, more socialist Żydowska Organizacja Bojowa (Jewish Fighting Organization).
Құрылу
ЖЗВ 1939 жылғы қарашада, Польшаны неміс және совет әскерлері басып алғаннан кейін құрылды. Оның негізгі құрылтайшыларының арасында Польша армиясының соғысқа дейінгі лейтенанты, капитан Генрик Иванскийге еврейлерден тұратын қарсылық күштерін құруды ұсынған Давид Мордехай Апфелбаум (қазіргі ғалымдар оны көрінеу болмаған тұлға деп санайды) болуы мүмкін. Желтоқсан айының соңында мұндай ұйым құрылып, «Жидowski Związek Walki» деген ат берілді. 1940 жылғы 30 қаңтарда оның құрылуы Польшаның бас қолбасшысы және Польша үкіметінің эмиграциядағы премьер-министрі генерал Владислав Сикорский бекітті. Мүшелері Варшавада ғана болды. Варшава геттосынан алғашқы ірі депортация кезінде ЖЗВ немістердің жоспарлары туралы хабар алып, мүшелерінің көпшілігін бункерлерге жасыруға тырысты, нәтижесінде немістердің қолына 20-дан аз адам түсті. Депортация кезінде Давид Мордехай Апфелбаум Адам Черняковты немістерге қарсы қарулы көтеріліс бастауға көндіре алмаса да, ұйым мүшелерінің және активтерінің көп бөлігін сақтап қалды. Сонымен қатар, ол жаңа мүшелерді оқытуды бастады және 1943 жылғы қаңтарға қарай Варшавада ғана шамамен 500 қарулы адамы болды. Бұған қоса, ЖЗВ-нің технологиялық бөлімі, капитан Цезари Кетлингтің PLAN қарсылық ұйымының тобымен бірлесіп, гетто қабырғаларының астына екі құпия туннель қазып, сыртқы байланыс орнатып, геттоға қару-жарақ жеткізуге мүмкіндік жасады. Оның саяси жетекшісі (зионистік ревизионист), доктор Давид Вдовинский де болды.
The ŻZW was formed some time in November 1939, immediately after the German and Soviet conquest of Poland. Among its founding members may have been Dawid Mordechaj Apfelbaum (whom scholars now regard as a fictional persona), a pre war Lieutenant of the Polish Army, who proposed to his former superior, Captain Henryk Iwański, the formation of a Jewish en cadre resistance as an integral part of the general Polish resistance being formed at that time. At the end of December such an organization was indeed formed and received the name of Żydowski Związek Walki. On January 30, 1940, its existence was approved by General Władysław Sikorski, the Polish commander in chief and the prime minister of the Polish Government in Exile. members in Warsaw alone. During the first large deportation from the Warsaw Ghetto, the ŻZW received the news of the German plans and managed to hide most of its members in bunkers, which resulted in fewer than 20 of them being arrested by the Germans. Although Dawid Mordechaj Apfelbaum could not convince Adam Czerniaków to start an armed uprising against the Germans during the deportation, the organization managed to preserve most of its members and assets. It also started to train more members and by January 1943 it already had roughly 500 men at arms in Warsaw alone. In addition, the technological department of the ŻZW, together with Captain Cezary Ketling's group of the PLAN resistance organization managed to dig two secret tunnels under the walls of the ghetto, providing contact with the outside and allowing smuggling of arms into the ghetto. and its political leader (Zionist Revisionist), Dr. David Wdowiński.
Соғыстан кейін
Соғыс кезінде-ақ Жайдовский әскери одағының (Żydowski Związek Wojskowy) ықпалы мен маңызы төмендеді. Солшыл ЖБО (ŻOB) командирлерінің аман қалғандары өз жазбаларында Варшава геттосы көтерілісіндегі ЖӘО-ның (ŻZW) күресін мүлдем атаған жоқ. Соғыс кезіндегі кеңес пропагандасы бұл жауынгерлерді тек қысқаша ғана тілге тиек етті, себебі олардың қызметі Кеңес Одағын еуропалық еврейлердің жалғыз қорғаушысы ретінде көрсету мақсатына қайшы келді. Бұған қоса, Давид Вдовинскиден басқа ЖӘО-ның (ŻZW) жоғары шенді командирлерінің ешқайсысы соғыстан аман қалмай, өз оқиғаларын айта алмады. Вдовинскидің естеліктері 1963 жылға дейін жарияланбады. Бұл жағдайды поляк коммунистерінің соғыстан кейінгі пропагандасы одан әрі күшейтті, олар солшыл "Жидowska Organizacja Bojowa" ұйымының құндылығын ашық мойындап, "Armia Krajowa" қолдауындағы ЖӘО (ŻZW) туралы барлық жариялымдарды басып тастады.
Already during the war the influence and the importance of the Żydowski Związek Wojskowy was being downgraded. The surviving commanders of the leftist ŻOB either did not mention the ŻZW's fight in the Warsaw Ghetto Uprising in their writings at all, Also the war time Soviet propaganda did only briefly mention the fighters as they collided with its aims of presenting the Soviet Union as the only defender of the European Jewry. In addition, except for Dawid Wdowiński none of the high ranking commanders of the ŻZW survived the war to tell their part of the story and it was not until 1963 that Wdowiński's memoirs This was even strengthened by the post war propaganda of the Polish communists, who openly underlined the value of the leftist Żydowska Organizacja Bojowa, while suppressing all publications on the Armia Krajowa backed ŻZW.
Кейбір жазбалардың шынайылығына күмән
Соңғы жылдары ŻZW туралы жаңа зерттеулер жарияланды, олар кейбір мәліметтердің дұрыстығына күмән тудырды, әсіресе Генрик Иванскийдің, Мацей Кледжикке, Мариан Апфелбаумға, Стефан Братковскиге және Моше Аренске әсер еткен, көтеріліс туралы жазған көптеген авторлар тарапынан сынсыз қабылданып, кейіннен көптеген екінші деңгейлі зерттемелерге енген есептердің дұрыстығына. Мысалы, поляк-израильдік команданың зерттеулері Генрик Иванский, Кальман Мендельсон, Тадеуш Беднарчик, Джек Эйснер, Дэвид Ландау, Морис Шэйнберг, Джозеф Гринблат және басқалардың куәліктері мен естеліктерінің рас екендігіне көптеген күмән келтірді. Сонымен қатар, олар Давид Мориц Апфелбаумнің толығымен ойдан шығарылған тұлға болуы мүмкін екенін және Ревизионисттік топтың ең танымал нысаны – байланыс жүзігінің, басымдықпен жалған екенін ұсынды. Дариуш Либионка мен Лоуренс Вайнбаум бұл бұрмалаулардың себебі ретінде коммунистік құпия полициясының араласуын қарастырды. "[ ] Апфелбаумның және оның болжамдағы поляк демеушілерінің тарихын талдау ŻZW-нің батырлығын кемсітпейді, керісінше. Әрине, ŻZW батырлықпен күресті және көтерілісте маңызды рөл атқарды. Алайда, көтеріліс басылғаннан кейін, ŻZW Лете өзенінің суларына жіберілді".
In recent years, new research has been published on the ŻZW which has called into question the validity of some accounts, especially by Henryk Iwanski, which had influenced Maciej Kledzik, Marian Apfelbaum, Stefan Bratkowski and Moshe Arens and uncritically transmitted by many of those who wrote about the revolt and which later found their way into many secondary sources. The research of a Polish Israeli team, for example, has raised many doubts around the veracity of testimony and memoirs by Henryk Iwański, Kalman Mendelson, Tadeusz Bednarczyk, Jack Eisner, David J. Landau, Maurice Shainberg, Joseph Greenblatt and a number of others. Moreover, they have suggested that Dawid Moryc Apfelbaum may actually have been an entirely fictitious figure and that the contact ring, the most emblematic relic of the Revisionist group, is in all likelihood a forgery. Dariusz Libionka and Laurence Weinbaum suggested the manipulations of the Communist secret police as the source of the alleged distortions. "[ ] it should be emphasized that deconstructing the story of Apfelbaum and his purported Polish patrons in no way detracts from the heroism of the ŻZW. Just the contrary. To be sure, the ŻZW fought heroically and played a major role in the revolt. Unfortunately, after the uprising was put down, the ŻZW was sentenced to drown in the waters of Lethe."