Кіріспе

Мультимедиалық платформа
Shockwave мультимедиалық платформасы. Adobe Shockwave (бұрынғы Macromedia Shockwave және MacroMind Shockwave) – интерактивті мультимедиалық қосымшалар мен бейне ойындарды құруға арналған, қолданыстан тоқтатылған мультимедиалық платформа. Дамытушылар Adobe Director қолданбасын пайдаланып контент жасап, оны интернетке жариялайды. Мұндай контентті Shockwave Player плагині орнатылған кез келген компьютерде веб-браузер арқылы қарауға болады. MacroMind бұл технологияны жасады; Macromedia MacroMind компаниясын сатып алып, оны одан әрі дамытып, 1995 жылы Shockwave Player-ді шығарды. Кейін Adobe 2005 жылы Macromedia-мен бірге Shockwave-ті сатып алды. Shockwave растрлық графиканы, қарапайым векторлық графиканы, 3D графиканы, аудио және Lingo деп аталатын енгізілген сценарий тілін қолдайды. 1990 жылдары Shockwave CD-ROM проекторлары, киоск презентациялары және интерактивті бейне ойындар үшін кең таралған формат болды және интерактивті мультимедиа саласында үстемдік құрды. Сол кезде Shockwave-тің көмегімен The Journeyman Project, Total Distortion, Eastern Mind: The Lost Souls of Tong Nou, Mia's Language Adventure, Mia's Science Adventure және Didi & Ditto сериясы сияқты әртүрлі графикалық ойындар жасалды. Бейне ойын дамытушылар Shockwave арқылы жүздеген тегін онлайн ойындар жасап, оларды Miniclip және Shockwave.com сияқты веб-сайттарда жариялады. 2011 жылдың шілдесінде жүргізілген сараптама бойынша, Flash Player «жетілген нарықтарда» (АҚШ, Канада, Ұлыбритания, Франция, Германия, Жапония, Австралия және Жаңа Зеландия) десктоп браузерлерінде 99% үлеске ие болды, ал Shockwave Player осы нарықтарда тек 41% көрсетті. Adobe Flash және Adobe AIR – Shockwave-ке баламалар болып табылады, олардың 3D рендеринг мүмкіндіктері, объектіге бағытталған бағдарламалау тілі және бірнеше платформада жеке атқарылатын бағдарлама ретінде жұмыс істеу қабілеті бар. 2019 жылдың ақпан айында Adobe компаниясы Adobe Shockwave, оның ішінде Shockwave Player қолданыстан 2019 жылдың 9 сәуірінен бастап тоқтатылатынын хабарлады.

Макроақыл

Shockwave MacroMind компаниясы Apple Macintosh үшін жасаған VideoWorks бағдарламасымен туындады. Анимация бастапқыда ерте Macintosh экрандарының қара-ақ түсімен шектелген. VideoWorks 1987 жылы Director 1.0 деп қайта аталды. Director 2.2 1988 жылы шығарылды және Xtras ұсынған кеңейту мүмкіндігімен Lingo скрипт тілін қамтыды. Windows нұсқасы 1990 жылдардың басында қолжетімді болды. Director 3.0 MacroMind компаниясының соңғы нұсқасы болды және 1989 жылы Lingo-ға XObjects енгізілді. Shockwave Player әлі дамытылмаған, ал контентті жариялаудың жалғыз тәсілі орындалатын қосымшаларды жасау болып қала берді.

Макромедиа

1992 жылы MacroMind (қазіргі MacroMind Paracomp) Authorware Inc. компаниясымен бірігіп, Macromedia атанды. Интернет кеңінен танымал бола бастағанда, Macromedia веб-негізгі мультимедиа платформасының мүмкіндігін түсінді және сол кездегі басты веб-браузер Netscape Navigator үшін Shockwave Player-ді жасады. Shockwave Player 1995 жыл шамасында Director 4.0 бағдарламасымен бірге шығарылып, Shockwave Player 1.0 деп аталды. Оның нұсқалары Director нұсқаларымен байланыстырылып, 2-ден 4-ке дейінгі нұсқалар өткізіліп қалды. Shockwave енді екі бөліктен тұратын жүйе болды: графика мен анимацияны өңдеуге арналған Macromedia Director және Macromedia Shockwave Player ойнатқышы. Macromedia Director мультимедиа индустриясы үшін нақты өндіріс құралына айналды. 1993 жылға қарай ол Macintosh CD-ROM ойындарының көп бөлігін жасау үшін қолданылды, мысалы, көрсетіп басу арқылы ойналатын графикалық оқиғалар. Macromedia FutureWave Software және оның FutureSplash өнімдерін сатып алды. Содан кейін Macromedia Flash 1.0 жарық көрді. Macromedia енді веб үшін үш жетекші мультимедиа платформасының екеуін бақылады, ал үшіншісі – Java. Macromedia Director 8.5 2001 жылы шығарылды және бұл видео ойын индустриясына арналған алғашқы нұсқа болды. Ол 3D мүмкіндіктерін, 3D мәтінін, түс көлеңкесін, Havok физикасын, Real Video, Real Audio, Macromedia Flash 5 интеграциясын, мінез-құлықтарды және басқа да жақсартуларды ұсынды.

Adobe-тің

Macromedia компаниясы 2005 жылы Adobe Systems компаниясымен сатып алынды, ал Flash, Dreamweaver, Director/Shockwave және Authorware сияқты Macromedia өнімдерінің барлық желісі енді Adobe компаниясымен басқарылды. Қазіргі уақытта Director бағдарламасын Adobe Systems компаниясы әзірлеп, таратуда. 2000-жылдардың басында көптеген мультимедия мамандары Macromedia Flash және басқа да бәсекелес платформаларды ұнатқандықтан Director/Shockwave қолданысы азайды. Adobe компаниясы сатып алғаннан кейін төрт жыл бойы жаңа нұсқалар шығарылмады. 2007 жылы Adobe төрт жылдан бері алғашқы жаңа нұсқасы – Adobe Director 11-ді шығарды. Ол DirectX 9 негізіндегі 3D рендеринг, AGEIA PhysX физикалық қозғалтқышы, панельді бекіту, QuickTime 7 қолдауы, Windows Media, RealPlayer қолдауы, Adobe Flash CS3 интеграциясы және Unicode қолдауын ұсынды. Сыншылар бұл нұсқаны «қадамдық жаңару» деп бағалады, ал сценарий редакторы әлі де «қарапайым» саналды. 2008 жылға қарай Director/Shockwave-тің нарықтағы орны Flash-пен үлкен дәрежеде үйлесіп кеткен, Director-дың жалғыз артықшылығы оның негізгі 3D мүмкіндіктері болды. Бірақ Flash Player 11 шыққаннан кейін Stage3D (негізгі API), Away3D немесе Flare3D (3D ойын қозғалтқыштары) арқылы GPU-ға негізделген 3D рендеринг қолдауға алынды. Adobe AIR шыққаннан кейін Flash бағдарламаларын туылған қолданбалар ретінде жариялауға болады, бұл Director қажеттілігін одан әрі азайтты. 2019 жылдың ақпан айында Adobe компаниясы 2019 жылдың сәуір айында Adobe Shockwave, соның ішінде Shockwave Player қолдауын тоқтату туралы хабарлады.

Қосымша

Xtras – бұл Lingo скрипт тіліне арналған плагиндер, олар Shockwave жобасына қосымша мүмкіндіктерді қосады. Xtras көбінесе файлдық жүйемен жұмыс істеу, аппараттық интеграция және кеңейтілген мультимедиялық функцияларды қосу үшін пайдаланылады. Xtras Adobe Director, Adobe Authorware және Adobe Freehand бағдарламаларымен үйлесімді және қолдау көрсетіледі. Director-дың көптеген өзіндік функциялары Xtras ретінде іске асырылған. Xtras Macromedia ашық архитектурасын пайдаланады, ол Macromedia өнімдері арасында оңай алмастырылатын компоненттерді жасауға арналған. Adobe үшінші тараптан шыққан Xtras тізімін ұстап тұрады. Microsoft Windows (32 бит) үшін Xtras файлының кеңейтімі .бар, ал Mac OS үшін Xtras файлының кеңейтімі әдетте . болады. Файл кеңейтімі * Microsoft Windows (16 бит) үшін Xtras үшін резервтелген.