Әлемдік Тхэквондо Федерациясы: Тарихы мен құрылымы
World Taekwondo
Дүниежүзілік таэквондо федерациясы – таэквондо спортын басқаратын халықаралық ұйым. 212 ел мүше, 1973 жылы құрылған, 1980 жылы Олимпиада комитеті мойындады.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Халықаралық спортты басқару органы
International sport governing body
2017 жылдың маусымына дейін Дүниежүзілік Текевондо федерациясы деп аталған World Taekwondo – текевондо спортын басқаратын халықаралық федерация және Жазғы Олимпиадалық Халықаралық Федерациялар Ассоциациясының (ASOIF) мүшесі. Дүниежүзілік Текевондо федерациясы 1973 жылдың 28 мамырында Куккивонда өткен алғашқы отырыста, әлемнің 35 елінен келген өкілдердің қатысуымен құрылды. 2022 жылға қарай 212 мүше ел бар. 2004 жылдан бері Чу Чонг Вон бірінші президент Ким Ун Ённан кейін World Taekwondo президенті болып табылады. 1980 жылдың 17 шілдесінде Халықаралық Олимпиада комитеті Ресейдің Мәскеу қаласында өткен 83-ші сессиясында World Taekwondo-ны мойындады. Текевондо 1988 жылғы Сеулде (Оңтүстік Корея) өткен Жазғы Олимпиада ойындарында демонстрациялық спорт түрі ретінде дебют жасады. 1994 жылдың 4 қыркүйегінде Текевондо Францияның Париж қаласында өткен 103-ші МОК сессиясында 2000 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының ресми спорты ретінде қабылданды. 2017 жылдың маусымында ұйым World Taekwondo деп қайта аталды, бұл акронимнің интернеттегі WTF сленгімен байланысты "теріс мағыналарынан" құтылу мақсатында жасалды.
World Taekwondo, called the World Taekwondo Federation until June 2017, is an international federation governing the sport of taekwondo and is a member of the Association of Summer Olympic International Federations (ASOIF). The World Taekwondo Federation was established on May 28, 1973, at its inaugural meeting held at the Kukkiwon with participation of 35 representatives from around the world. as of 2022 there are 212 member nations. Since 2004, Choue Chung won has been the president of World Taekwondo, succeeding the first president, Kim Un yong. On July 17, 1980, the International Olympic Committee recognized World Taekwondo at its 83rd Session in Moscow, Russia. Taekwondo debuted as a demonstration sport of the 1988 Summer Olympics in Seoul, South Korea. On September 4, 1994, Taekwondo was adopted as an official Sport of the 2000 Summer Olympics at the 103rd IOC Session in Paris, France. The body was renamed World Taekwondo in June 2017 to avoid the "negative connotations" of the acronym associated with the common internet slang WTF.
Ұйымдастыру құрылымы
Дүниежүзілік таэквондоның негізгі құрамдас бөліктері: Бас ассамблея (GA); Дүниежүзілік таэквондо кеңесі; Президент және Хатшылық. Дүниежүзілік таэквондоның негізгі құрамдас бөліктерімен қатар, Кеңес пен Бас ассамблеяның тиісті түрде уәкілеттік берген немесе таныған және Дүниежүзілік таэквондоның басшылығымен жұмыс істейтін басқа да ұйымдар да кіреді. Дүниежүзілік таэквондоның танылған немесе уәкілеттік берген ұйымдарына Континенттік одақтар кіреді, бірақ олармен ғана шектелмейді. Бас ассамблея – Дүниежүзілік таэквондо кеңесінің және Ұлттық Мүшелік қауымдастықтарының (ҰМҚ) өкілдерінің жалпы жиналысы. Бас ассамблея – Дүниежүзілік таэквондоның жоғары шешім қабылдау органы. Оның шешімдері түпкілікті, ал Кеңес Президент, вице-президенттер, Бас хатшы, Қазынашы және Кеңес мүшелерінен тұрады. Кеңестің міндеттері, мысалы, Дүниежүзілік таэквондо ұйымының және оның қызметінің жоспарлау мен басқаруы, сондай-ақ қаржылық бюджет пен қаржылық есептерді бақылау. Президент Бас ассамблея мүшелері арасынан төрт жыл мерзімге сайланады. Президент Дүниежүзілік таэквондоны басқаруға және оны өкілдік етуге міндетті; сонымен қатар Бас ассамблея мен Кеңестің төрағасы ретінде басшылық жасайды, отырыстар мен басқа да іс-шараларға төрағалық етеді, сондай-ақ таэквондо спортын дамыту және Дүниежүзілік таэквондоның жұмысын жақсарту мақсатында вице-президенттерге уақытша міндеттерді жүктейді. Бұдан өзге, Президент Дүниежүзілік таэквондо комитеттерінің төрағаларын және мүшелерін тағайындайды. Соңында, Дүниежүзілік таэквондоның Хатшылығы Президент пен Бас хатшының хатшылық жұмыстарын және міндеттерін орындау үшін Дүниежүзілік таэквондоның бас кеңсесінде орналасқан.
The main constituents of World Taekwondo are the following: The General Assembly (GA); the World Taekwondo Council; the President and the Secretariat. In addition to its main constituents World Taekwondo also encompasses other organizations that have been duly authorized or recognized by the Council and the GA and that operate under the auspices of World Taekwondo. World Taekwondo recognized or authorized organizations include but are not limited to the Continental Unions. The General Assembly is the general meeting of the council and representatives of MNAs of World Taekwondo. The GA is World Taekwondo's supreme decision making organ. Its decisions are final, whereas the Council consists of the President, the Vice Presidents, the Secretary General, the Treasurer and the Council members. Responsibilities of the council are for example planning and management of World Taekwondo organization and operations and the control over the financial budget and financial reports. The President is elected by the GA from among its members for a term of four years. The President must lead and represent World Taekwondo; concurrently lead the GA and the council as its chairman, and preside over meetings and other activities as well as designate official duties to Vice Presidents on an ad hoc basis for the betterment of the development of the sport of taekwondo and World Taekwondo operations. Furthermore, the President appoints the chairmen and members of World Taekwondo Committees. Lastly, the Secretariat of World Taekwondo is installed at the location of World Taekwondo headquarters for the execution of the secretarial affairs and duties of the President and the Secretary General.
Тарих
Дүниежүзілік таэквондо федерациясы (WTF) 1973 жылғы 28 мамырда Куккивонда өткен құрылтай жиналысында құрылды. Саяси себептерге байланысты Халықаралық таэквондо федерациясынан бөлінгеннен кейін әлемнің 35 өкілі қатысты. Сол кезде Ун Ён Ким төрт жылға президент болып сайланды. Дүниежүзілік таэквондоның негізгі құрамының бірі – Хатшылық 1973 жылғы 3 маусымда құрылып, жұмысын бастады. 1974 жылғы 8 қазанда Дүниежүзілік таэквондо Халықаралық спорт федерацияларының Бас Ассоциациясына (GAISF), қазір SportAccord мүше болды. 1980 жылға дейін Еуропалық (1976 жылғы мамыр), Азиялық (1976 жылғы қазан), Панамерикалық (1978 жылғы қыркүйек) және Африкалық (1979 жылғы сәуір) таэквондо одақтарының құрылтай жиналыстары өтті, ал Океания таэквондо одағы 2005 жылғы 16 шілдеге дейін Дүниежүзілік таэквондоның 5-ші континенттік одағы ретінде мойындалған жоқ. 1980 жылғы 17 шілдеде Мәскеуде өткен 83-ші сессиясында Халықаралық Олимпиада комитетінің (ХОК) Дүниежүзілік таэквондоны мойындауы олардың ынтымақтастығының негізі болды. Содан кейін таэквондо Кореяның Сеул қаласындағы Чанчунг гимназиясында өткен 24-ші Олимпиадада және Испанияның Барселона қаласындағы Палау Блаугранада өткен 25-ші Олимпиадада демонстрациялық спорт түрі ретінде қатысты. Олимпиада қозғалысына қосқан үлесі үшін Ун Ён Кимге Монако князі Райнир 1993 жылғы 21 қыркүйекте Командор орденін табыс етті. Сонымен қатар, 1994 жылғы 4 қыркүйекте Парижде өткен ХОК-тің 103-ші сессиясында таэквондо 2000 жылғы жазғы Олимпиаданың ресми спорты ретінде қабылданды. Жарты жылдан кейін, 1995 жылғы 15 ақпанда Дүниежүзілік таэквондо Жазғы Олимпиадалық Халықаралық Федерациялар Ассоциациясына (ASOIF) уақытша мүше ретінде қосылды. 2000 жылғы жазғы Олимпиада ойындарында таэквондоның Олимпиада спорты ретінде алғашқы рет қатысқаннан кейін, ХОК атқару комитеті 2000 жылғы 11-13 желтоқсанда 2004 жылғы жазғы Олимпиадада таэквондоның Олимпиада спорты ретінде қатысуын растады. Бұдан әрі, таэквондоның 2008 жылғы жазғы Олимпиада ойындарына қосылуы 2002 жылғы 29 қарашада Мексика қаласында өткен ХОК-тің 114-ші сессиясында расталды. 2004 жылғы 15 ақпанда вице-президент (Италия) Сун Чжэ Парк Дүниежүзілік таэквондоның президенті Ун Ён Кимнің отставкасынан кейін міндетін атқарушы президент болып сайланды. Төрт айдан кейін Чун Вон Чуе 2004 жылғы 11 маусымда өткен төтенше Бас Ассамблеяда Дүниежүзілік таэквондоның жаңа президенті болып сайланды. Таэквондо 2012 жылғы жазғы Олимпиада бағдарламасына 2005 жылғы 8 шілдеде қосылды.
World Taekwondo Federation (WTF) was established on May 28, 1973, at the inaugural meeting held at the Kukkiwon with participation of 35 representatives from the world after it separated from the International Taekwon Do Federation because of political reasons. At that time, Un Yong Kim was elected president for a four year term. One of the main Constituents of World Taekwondo, the Secretariat was formed on June 3, 1973, and began operating. On October 8, 1974, World Taekwondo was affiliated to the General Association of International Sports Federations (GAISF), now SportAccord. Until the 1980s, the European (May, 1976), the Asian (October, 1976), the Pan American (September, 1978) and the African (April, 1979) Taekwondo Unions inaugural meetings were held, while Oceania's Taekwondo Union was not recognized as the 5th Continental Union of World Taekwondo until July 16, 2005. The recognition of the IOC towards World Taekwondo at its 83rd session in Moscow on July 17, 1980, was the cornerstone for their Cooperation. Thereupon Taekwondo participated in the 24th Olympiad at Changchung Gymnasium in Seoul, Korea as well as the 25th Olympiad at the Palau Blaugrana in Barcelona, Spain as a demonstration sport. In recognition of his contribution to the Olympic Movement Un Yong Kim was awarded the Order of Commander by Prince Rainier of Monaco on September 21, 1993. Moreover, Taekwondo was adopted as an official sport of the 2000 Summer Olympics at the 103rd IOC session in Paris, France, on September 4, 1994. Half a year later, on February 15, 1995, World Taekwondo was affiliated with the Association of Summer Olympic International Federations (ASOIF) as a provisional member. After the first appearance of Taekwondo as an Olympic Sport in the 2000 Summer Olympics, the IOC executive board confirms Taekwondo as an Olympic Sport for the 2004 Summer Olympics on December 11–13, 2000. Furthermore, the inclusion of taekwondo in the 2008 Summer Olympics was confirmed on November 29, 2002, at the 114th IOC session held in Mexico City. On February 15, 2004, the Vice President (Italy) Sun Jae Park was elected as Acting President of World Taekwondo due to the resignation of the founding President Un Yong Kim from the presidency of World Taekwondo. Four month later Chung Won Choue was elected as new President of World Taekwondo at the extraordinary General Assembly on June 11, 2004. Taekwondo was confirmed as program of the 2012 Summer Olympics on July 8, 2005.
Миссиясы мен міндеттері
Дүниежүзілік таэквондоның миссиясы – таэквондоны Олимпиада және Паралимпиада спорты ретінде тиімді халықаралық деңгейде басқаруды қамтамасыз ету. Дүниежүзілік таэквондоның көздеген мақсаттары – оның білім беру, мәдени және спорттық құндылықтарын ("таэквондо қозғалысы") ескере отырып, таэквондоны бүкіл әлемде насихаттау, дамыту және жақсарту, сондай-ақ әділ ойынды, жастардың өсуін және білім беруді қолдау, спортқа қатысу арқылы бейбітшілік пен ынтымақтастықты ынталандыру. Бұдан өзге, Дүниежүзілік таэквондо халықаралық таэквондо жарыстарын ұйымдастыруға және санкциялауға ниетті, осыған байланысты Дүниежүзілік таэквондо таэквондо жарыстарын және Дүниежүзілік таэквондо санкциялаған немесе ұйымдастырған пумсе жарыстарын, соның ішінде Олимпиада және Паралимпиада ойындарының таэквондо турнирлерін реттейтін техникалық ережелерді үнемі жетілдіруге міндеттенді. Сонымен қатар, Дүниежүзілік таэквондо таэквондоның және таэквондо қозғалысының бірлігін нығайту және олардың мүдделерін қорғау үшін шаралар қабылдауды, сондай-ақ жоғарыда аталған мақсаттарды қолдау үшін басқа да іс-шараларға қатысуды көздейді. Дүниежүзілік таэквондо өз миссиясы мен мақсаттарын тәуелсіз ұйымдармен, атап айтқанда, Дүниежүзілік таэквондо академиясымен, Дүниежүзілік таэквондо бейбітшілік корпусымен, Дүниежүзілік таэквондо демонстрациялық тобымен, Pro Taekwondo федерациясымен, Global Taekwondo қолдау федерациясымен және Таэквондо халықаралық федерациясымен бірлесе жүзеге асырады.
The mission of World Taekwondo is to provide effective international governance of taekwondo as an Olympic sport and Paralympic sport. The envisioned objectives of World Taekwondo are to promote, expand, and improve worldwide the practice of taekwondo in light of its educational, cultural, and sports values (the "Taekwondo movement") and to promote fair play, youth development, and education as well as to encourage peace and cooperation though participation in sports. Moreover, World Taekwondo wants to promote or sanction international taekwondo competitions and relating to those World Taekwondo resolves to constantly improve technical rules regulating taekwondo competitions and poomsae competitions sanctioned or promoted by World Taekwondo, including the taekwondo event of the Olympic Games and Paralympic Games. Furthermore, World Taekwondo wants to take action in order to strengthen the unity and protect the interests of World Taekwondo and the Taekwondo Movement as well as to engage in other activities in support of the above objectives. World Taekwondo undertakes its missions and objectives in cooperation with independent affiliated organizations including World Taekwondo Academy, World Taekwondo Peace Corps, World Taekwondo Demonstration Team, Pro Taekwondo Federation, Global Taekwondo Support Federation, and Taekwondo International Federation.
Мүшелік
2022 жылға қарай Дүниежүзілік таэквондоның жаһандық мүшелігі бес құрлықты қамтитын 212 ұлттық мүше қауымдастықтан тұрады.
As of 2022, the global membership of World Taekwondo stands at 212 national member associations, spanning five continents.
Спарринг
Әлемдік таэквондо және Олимпиада ережелері бойынша, спарринг – толық контактілі жарыс түрі және екі спортшы 8 метрлік сегізбұрышты төсекте кездеседі. Жарамды ұпайлардың есептелуі әлемдік таэквондо "Қорғау және ұпай санау жүйелері" (PSS) деп белгілейтін электрондық жүйе арқылы анықталады. PSS қолданылатын жарыстарда, барлық ұпайларды судьялар қолмен есептеу құралдарын пайдалана отырып санайды. Қазіргі таңда екі түрлі жарыс форматы бар.
Under World Taekwondo and Olympic rules, sparring is a full contact event and takes place between two competitors on a matted 8 meter octagon. Scoring of valid points is determined by using the electronic scoring system installed in what World Taekwondo designates as "Protector and Scoring Systems" (PSS). In events where the PSS are used, all scoring is determined by judges using manual scoring devices. There are now two alternate forms of contest.
Стандартты нысан
Үш турдың соңында ең көп ұпай жинаған спортшы жеңімпаз деп жарияланады. Егер тең түсіп қалса, қосымша раунд өтеді, ол "Алтын нүкте" деп аталады. Егер "Алтын нүкте" раундында ешқандай ұпай жиналмаса, PSS жүйесінде ең көп тіркелген соққыны жасаған ойыншы жеңімпаз деп жарияланады. Егер бір спортшы қарсыласының заңды әрекетінен нокаутқа түсіп қалса немесе жалғастыруға мүмкіндігі болмаса, екінші спортшы автоматты түрде жеңіске ие болады.
At the end of three rounds, the athlete with the most points is declared the winner. A tie, however, results in an additional round, known as "Golden Point". If no point is scored during the Golden Point, the player with the most registers on the PSS is declared the winner. If one athlete is knocked out, or is otherwise unable to continue as a result of a legal technique by his opponent, the other athlete is automatically awarded the victory.
Үштің ең жақсысы жүйесі
Үштен бірі жүйесінде бәйге ұзақтығы үш раундтан тұрады, әрқайсысы екі минуттық. Көбірек ұпай жинаған қатысушы раундты жеңіп алады. Жеңімпаз – үш раундтың ішінде көбірек раундты жеңген қатысушы. Бұл жаңа ережелер 2017 жылдың қаңтар айында қолданысқа енді. 2009 жылдан бастап, қарсыластың хогуымен (ұпай санау нысанасы ретіндегі дене қорғанышы) байланысқан соққы немесе тепкі бір ұпай әкеледі; егер хогуға жасалған тепкі шабуылдаушының денесін толығымен бұруды қамтитын техника болса, яғни техника орындалғанда нысанаға алынған қарсыластың арқасы толығымен көрінетіндей болса (айналма тепкі), қосымша ұпай беріледі; басқа соққы үш ұпайға бағаланады; 2010 жылдың қазанынан бастап, егер бұл шабуылды орындау үшін айналма тепкі қолданылса, қосымша ұпай қосылады. Әлемдік таэквондо санкциялаған жарыстарға мектепке қатысуына немесе жекпе-жек өнерінің стиліне қарамастан, кез келген адам қатыса алады, егер ол өз еліндегі Әлемдік таэквондоның мүше ұлттық қауымдастығының мүшесі болса. Бұл ұлттық қауымдастықтарға кез келген адам мүше болуға құқылы.
In the best of three system, the duration of the contest comprises three rounds of two minutes each. The contestant with the most number of points per round wins the round. The winning contestant is the one who wins the most number of rounds out of three. These new rules took effect in January 2017. Beginning in 2009, a kick or punch that makes contact with the opponent's hogu (the body guard that functions as a scoring target) scores one point; if a kick to the hogu involved a technique that includes fully turning the attacking competitor's body, so that the back is fully exposed to the targeted competitor during execution of the technique (spinning kick), an additional point is awarded; a kick to the head scores three points; as of October 2010 an additional point is awarded if a turning kick was used to execute this attack. World Taekwondo sanctioned events allow any person, regardless of school affiliation or martial arts style, to compete in World Taekwondo events as long as he or she is a member of World Taekwondo Member National Association in his or her nation. These National Associations are open for anyone to join.
Спортшының ұпайларын алу
Спортшыға рейтингтік турнирде ұпайлар берілген кезде, осы ұпайлар төрт жыл бойы сол спортшыға тиесілі болады. Төрт жыл ішінде, әр жыл сайын спортшының ұпайлары бастапқы ұпайлардың 25%-ына азаяды.
When an athlete is awarded points at a Ranking Point Tournament, those points remain attached to that athlete for four years. During a four year period, points are deducted from the athletes rank after each completed year by 25% of the initial points.