Кіріспе
Аймақтан шығарылған бөлшектер. Ejecta (; жекеше ejectum) – белгілі бір аймақтан шығарылған бөлшектер. Әсіресе вулканологияда, бұл термин вулкан жарылысы мен магма құйылуынан шыққан пирокластикалық материалдарды (тефраны) қамтиды, олар вулкандық тетік немесе кратер арқылы ауаға немесе су астына таралып, жер бетіне немесе теңіз түбіне қайта түскен бөлшектерді білдіреді.
Ejecta (; singular ejectum) are particles ejected from an area. In volcanology, in particular, the term refers to particles including pyroclastic materials (tephra) that came out of a volcanic explosion and magma eruption volcanic vent, or crater, has traveled through the air or under water, and fell back on the ground surface or on the ocean floor.
Планеталық геология
Планеталық геологияда "эжекта" термині соққы кратерінің пайда болуы кезінде шашыратылған қалдықтарды қамтиды. Егер жеткілікті күшпен бір дене басқа бір денеге соқтығысса, соққы толқыны туындайды. Денелер сынып, жер және тау жыныстарына еніп, бірге соққыдан шашыраған материалды секілдіреді. Бұл эжекта кратер шетінен сыртқа қарай қалдықтар түрінде таралады; ол бос материал немесе ең сыртқы аймақтарда жұқаратын қалдықтардың жабыны болуы мүмкін. Эжекталық белгілер соққы кратерінен қашықтығына, шашыратылған материалдың сипаттамасына және жер бедерінің геоморфологиялық ерекшеліктеріне сәйкес жіктеледі. Көпте жолығатын эжекталық белгілерге эжекталық жамылғылар, радиалдық және концентрлік эжекталық үлгілер, сондай-ақ екіншілік кратерлер жатады. Эжекталық жамылғылар: Эжекталық жамылғылар – соққы кратерін қоршап тұрған, кратер шетінен сыртқа қарай жұқаратын үздіксіз қалдықтар қабаты. Эжекталық жамылғының құрамы соқтығысқан беттің геологиялық құрамы және соқтығысуға себеп болған дене туралы маңызды ақпарат бере алады. Эжекталық жамылғының таралуы мен морфологиясы соққы бұрышы және эжектаның орналасу процесінің динамикасы туралы түсініктер береді. Радиалдық және концентрлік эжекталық үлгілер: Радиалдық эжекталық үлгілер кратерден эжектаның сәулелер немесе жолақтар түрінде сыртқа таралуымен сипатталады. Мұндай сәулелер көбінесе Ай немесе Меркурий сияқты қатты беттерде пайда болған кратерлерде жақсы көрінеді. Концентрлік эжекталық үлгілер соққы кратерін қоршап тұрған эжектаның бірнеше дөңгелек қабаттарының болуымен сипатталады. Бұл үлгілер көбінесе Юпитер мен Сатурнның серіктері сияқты мұзды беттерде кездеседі және су немесе басқа мұздар сияқты жер астындағы ұшқыш заттардың бар екенін көрсетеді. Егер соққы кратерінің айналасына жеткілікті мөлшерде эжекта жиналса, ол эжекталық жамылғыны құрайды; бұл жамылғы бастапқы соқтығыстан пайда болған шаң мен қалдықтарға толы болады. Бұл соққы кратерінің мөлшері және эжекталық жамылғының көлемі соқтығысқан дененің мөлшері мен қарқындылығын анықтау үшін қолданылуы мүмкін. Жерде бұл эжекталық жамылғыларды соқтығысудың бастапқы орнын анықтау үшін талдауға болады. Марстың бетіндегі Эден Патераның айналасында соққы эжектасының болмауы 2010 жылдары оның құлаған жанартау кальдерасы екеніне, соққы кратері емес екеніне күдік туғызудың бір себебі болды.
Астрономия және гелиофизика
Астрофизикада немесе гелиофизикада, шығарылған зат – жұлдыз жарылысында, мысалы, суперновада немесе короналық массалық шығарылымда (КМШ) сыртқа тасталған материалды білдіреді.
Жасанды
Адамдар ғарышқа әртүрлі ұшыру жүйелерімен жіберген материалдардан өзге, кейбір жағдайларда, әсіресе ядролық сынақтар, жасанды шығарылымдар тудырады. Мысалы, Паскаль B сынағында Жердің гравитациялық тартылысынан шығу жылдамдығымен ғарышқа заттар ұшырылған болуы мүмкін.