Кіріспе

Еврей студенттік ұйымы

Тарих

1923 жылы Иллинойс университетінде (Урбана-Шампейн) Киелі кітаптар бойынша профессор Эдвард Чонси Болдуин еврей студенттерінің еврей Киелі кітаптары туралы білімінің жетіспеуіне алаңдады және бұл мәселені раввин Бенджамин Франкельмен талқылады. Сол жылы жергілікті еврей қауымдастығы мен университет өкілдері Иллинойс штатының Шампейн қаласындағы бір киім тазалау орындасының жалдамалы төбесінде кездесіп, Хиллель қорына негіз салды. 1925 жылы Б'най Брит Хиллельдің қызметін қолдауға шамамен 12 000 долларлық бюджет бөлді. Бұл өзгерістің маңызды бөлігі 2009 жылға дейін төрағалық еткен Эдгар М. Бронфман басқарған Губернаторлар кеңесінің құрылуы болды, содан кейін оның орнына Рэндалл Каплан келді. Бронфманның қатысуы 1994 жылы Ричард Джоэлдің Сиграм ғимаратына келген сапары кезінде басталды, ол кезде Бронфман Хиллельге қолдау көрсетуге уәде берді. Бронфман төрағалыққа келіскеннен кейін Хиллель басқа меценаттар арасында беделге ие болды. Ұйымның жаңаруы донорлардың қолдауының артуына, жаңартылған бағдарламаларға және халықаралық деңгейде танылуға әкелді. Донорлардың қолдауының артуына Бронфманның 1994 жылдан бастап, 2013 жылы қайтыс болғанға дейін жалғасқан кампустарға сапарларының үлкен әсері болды. Хиллель әлемдегі ең ірі еврей студенттік ұйымы деп есептеледі. Хиллель қоры Израиль, Оңтүстік Америка және посткеңестік елдерде табылса, оның серіктес ұйымдары Солтүстік Америка, Оңтүстік Америка, Еуропа және Таяу Шығыстағы 18 елде орналасқан. Қор 1923 жылға дейін ұлттық деңгейде ұйымдастырылмағанымен, Техас A&M университетіндегі Хиллель (сол кезде Техас ауыл шаруашылығы және механикалық колледжі деп аталған) 1916 жылы профессор Якоб және Эстер Таубенхаус жұбайлардың күшімен «Менора клубы» ретінде құрылды. Кейіннен 1920 жылдары «Менора» клубы ұлттық ұйымға қосылуды шешті. Басқа да маңызды Хиллельдерге Иллинойс университетіндегі (Урбана-Шампейн) Хиллель, әлемдегі алғашқы Хиллель, Колумбия/Барнард Хиллель және Пенсильвания университетіндегі Хиллель жатады, оның Штайнхардт залы елдегі кез келген колледж немесе университеттің ең ірі Хиллель халықаралық ғимараты болып табылады. 1924 жылы Пенсильвания университетінің алғашқы еврей студенттік ұйымын Американың Біріккен синагогасының Филадельфия бөлімшесі, консервативті иудаизмнің жетекші ұйымы құрды және бастапқыда «Пенндегі еврей студенттер қауымдастығы» деп аталды, содан кейін 1929 жылы консервативті иудаизмнің раввиндік колледжінің, Американың еврей теологиялық семинариясының төрағасы Луис Маршалл қайтыс болғаннан кейін, оның құрметіне «Луис Маршалл қоғамы» деп қайта аталды, бірақ 1944 жылдың 1 қаңтарында Хиллельмен біріккеннен кейін «Хиллель» деп аталып, 3613 Локуст көшесіндегі (Пенн кампусының орталығында) «Еврей студенттер үйіне» көшірілді және Пенн университетінің еврей студенттері үшін жатақ, кошер асхана және әлеуметтік орталық ретінде қызмет етті.

Көшбасшылық

Адам Леман 2020 жылдың қаңтар айында Hillel International ұйымының бас директоры болып тағайындалды. 2015 жылдың қазан айында Hillel International ұйымында бас операциялық директор болып жұмыс істей бастады. Леман бұрын AOL компаниясында аға вице-президент болған. Скип Вишнесс – Hillel International ұйымының директорлар кеңесінің төрағасы. Мими Крэвец 2015 жылы Бас таланттар директоры қызметіне қабылданып, қазіргі уақытта Бас тәжірибе директоры болып табылады. Ол бұрын Google компаниясында адам ресурстарын маркетинг бойынша жетекшісі болып қызмет атқарған. Hillel International президенттері мен бас директорларының арасында раввин Бенджамин Франкель (1925–1927); Абрам Л. Сахар (1933–1948); Ричард М. Джоэл (1988–2003); Уэйн Файрстоун (2005–2013); және Эрик Фингрхут (2013–2020) болған.

Іс-шаралар

Хиллель Интернешнл өзінің миссиясын «Еврей студенттерінің өмірін байыту, осы арқылы олар еврей халқы мен әлемді одан әрі дамытуы үшін» деп белгілейді және бұл миссияны кампустағы желісі арқылы іске асырады. 800-ден астам колледж мен университет жергілікті Хиллель қауымдастығымен байланысты, ол діни қауым, еврей біліміне қатысты ақпарат көзі, әлеуметтік желі және көшбасшылық және кәсіби дағдыларды дамыту ортасы болып табылады. Хиллель қауымдастыққа мұқтаж студенттерді тарту үшін қарым-қатынасқа негізделген модельді пайдаланады. Хиллельдің Хасидтік яһудилігін ұстанатын Хабадтан айырмашылығы бар, ол ешқандай діни ағымға жатпайды. Хиллель бүкіл әлемде 1200-ден астам адамды жұмысқа орналастырады және Hillel U деп аталатын кәсіби даму бағдарламасы арқылы қызметкерлеріне үздіксіз білім беру мүмкіндігін ұсынады. Ұйым сонымен қатар Springboard Fellowship бағдарламасы арқылы мансабының басындағы мамандарға инвестиция жасайды. 2011 жылдан 2020 жылға дейін Хиллель кәсіби қызметкерлерінің санын екі есеге арттырды – 575-тен 1200-ге; жиналған қаражаттың көлемін шамамен 90 миллион доллардан шамамен 185 миллион долларға дейін; ал қамтылған студенттердің санын шамамен 68 000-нан 140 000-нан астамға дейін жеткізді. Хиллель Интернешнл және жергілікті Хиллельдер университеттердегі антисемитизммен күресте маңызды рөл атқарады. Хиллель жергілікті Хиллельдерге қауіпсіздік бойынша оқытулар ұйымдастырады және университет басшылығымен кампустағы антисемитизмді тану және оған қарсы тұру жолдары туралы әңгімелеседі. Хиллель Израильді қолдауға бағытталған көптеген бағдарламаларды жүзеге асырады және Израильдің еврей агенттігінен келген аспиранттарды жұмысқа тартады. Хиллель «Байлық Израиль» бағдарламасының маңызды серіктесі болып табылады.

Аралас некелер

Хиллельдің бұрынғы президенті Авраам Инфельд яһудилер мен яһуди емес адамдардың арасындағы некелерді – аралас некелерді қабылдайтынын айтқандықтан дәстүрлі қауымда сынға ұшырады. Содан бері ұйым көп дінді отбасылардан келген студенттермен жұмыс істеу үшін Хиллель қызметкерлеріне арналған материалдарды әзірледі. Хиллель ЛГБТҚ+ қауымын және еврей ағымдарының барлық түрлеріндегі көп түрлілікті қолдайды.

Израиль

Хиллель өздерін "Израильді қауіпсіз және танылған шекаралары бар еврей және демократиялық мемлекет ретінде қолдауға бекем міндеттенген" деп сипаттайды. Олардың серіктестік стандарттары университеттердегі Хиллельдерге "сионистік көзқарасты қабылдаған немесе Бойкот, инвестицияларды шектеу және санкциялар (БДС) қозғалысын қолдаған ұйымдармен, топтармен немесе спикерлермен серіктестік жасауға, оларды орналастыруға немесе қабылдауға" тыйым салады. Хиллельдің еврей мүшелері мен көшбасшылары ұйымның "Біз қайда тұрсақ та, Израильмен біргеміз" деген ұранын қолдануын Израиль саясатына сын көзбен қараған еврей студенттерін бөлеуі үшін, сондай-ақ саяси емес діни және мәдени ұйымға саяси идеологияны таңуы үшін сынады. Хиллель еврей студенттік ортаны бақылауға тырысу үшін монополистік тактика қолданғаны үшін де сынға іріккен.

Хиллелді ашу

Еврей перспективаларының кең ауқымын, сионизмнен басқа, қамтуға тырысумен, Свартмор колледжінің Хиллелі 2013 жылы «Ашық Хиллель» позициясын қабылдады, «барлығы біздің есіктерімізден өтіп, біздің атымызбен және біздің шатырымыз астында сөйлеуге шақырылады, олар сионист, антисионист, постсионист немесе сионист емес болсын». 2016 жылға қарай Гилфорд колледжінің, Вассар колледжінің және Веслиан университетінің кампус Хиллельдері «ашық» деп жариялау үшін Свартмор Хиллеліне қосылды. Бұл ашық диалог пен сөз бостандығын шектейтін «Хиллель Интернешнл» серіктестік стандарттарын қабылдамауды қамтыды. 2015 жылдың наурыз айында Свартмор Хиллелі «Миссисипиден Иерусалимге дейін: Азаматтық құқықтар ветерандарымен әңгіме» атты шара өткізді, онда Азаматтық құқықтар қозғалысының үш еврей ардагерін Американың оңтүстігінде және Израиль-Палестинада азаматтық құқықтарды ілгерілету жөніндегі күш-жігерлерін талқылау үшін шақырды. Спикерлер BDS-ті қолдағандықтан, бұл шара «Хиллель Интернешнл» серіктестік стандарттарын бұзды. Осыған байланысты «Хиллель Интернешнл» Свартмор Хиллеліне қарсы заңдық шаралар қолданумен қорқытты, сол кездегі «Хиллель Интернешнл» президенті және бас атқарушы директоры Эрик Фингерхут белгілі бір спикерлерді «Хиллель» туы астында қабылдаудың «қабылданбайтынын» және «антисионистерге «Хиллель» атын немесе «Хиллель» шатыры астында сөйлеуге ешқандай жағдайда рұқсат берілмейтінін» айтты. Студенттік ұйым жоспарланған шараны өткізу үшін атауынан «Хиллель» сөзін алып тастады, содан кейін «Свартмор Кехила» деген атауды қабылдады, осылайша «Хиллельмен» байланысын үзіп тастады. 2014 жылдың ақпанында «Хиллельдің» еншілес ұйымы – Вассар колледжінің еврей одағы Свартмор Хиллеліне қосылып, өзін «Ашық Хиллель» деп жариялады, ал Веслиан университетінің «Хиллелі» де соған ілесті. Калифорния университетінің түлектері Берклиде де осындай шақыру қағазын жасады. «Ашық Хиллельге» жауап ретінде студенттер тобы 2014 жылы «Safe Hillel» ұйымын құрды, оның негізін қалаушы Рафаэль Фильс: «Хиллель оған келіспейтіндерге ыңғайласу үшін өзінің миссиясын өзгертуге міндетті емес. «Хиллель» – студенттердің Израильді толық қолдау сезінетін жалғыз орны. Егер бұл кейбір адамдарды ыңғайсыздыққа түсірсе, Израильге қарсы шабуылдарды тыңдау үшін басқа да көптеген орындар бар» деді. Вассар және Гилфорд колледждеріндегі «Хиллельдер» «Хиллель Интернешнлдің» ашық сионизмінен алшақтауға тырысқанда, Гилфорд «Хиллелі» өзін «Гилфорд Чавура» («достар тобы» еврейше) деп атады, ал Вассар еврей одағы плюрализм мен әртүрлілікке баса назар аударды, бірақ Свартмор және Веслиан «Хиллельдері» сияқты ұйымнан толық бөлінуге дейін бармады. Гилфорд пен Вассар екеуі де әлі де «Хиллель колледждері» тізімінде бар.

Жалпы даулы мәселелер

2023 жылдың қараша айында Британдық Колумбия университетінің Ванкувер кампусында Британдық Колумбия бөлімімен байланысты тәуелсіз мердігер "Мен [жүрек] Хамас" деп жазылған стикерлер жасап, таратты. Ол палестиналықтарды қолдаумен айналысатын студенттік ұйым – UBC Әлеуметтік әділдік орталығының атын және логотипін стикерлерге қосып, оларды жала жабуға тырысты. Стикерлер әлеуметтік желілерде жарияланғаннан кейін, көптеген Израильді қолдайтын комментаторлар мен саясаткерлер, соның ішінде Канаданың бұрынғы сенаторы Линда Фрум және Британдық Колумбия консервативтік партиясының атқарушы директоры Анджело Исидору, Әлеуметтік әділдік орталығына және оның мүшелеріне қарсы шаралар қабылдауға шақырды. Бұл Әлеуметтік әділдік орталығының мүшелеріне өртеу, депортация, мүшелерін "аңдау" және кең таралған исламофобиялық және нәсілшілдік қорлау қаупі тудырды. Кейіннен Hillel BC "тәуелсіз мердігермен" қарым-қатынасын тоқтатқанын мәлімдеді, өйткені қаржы жинау Израиль немесе сионизммен байланысты болмаса да, JVP-нің BDS-ті қолдау позициясы Hillel International серіктестік стандарттарын бұзды. 2016 жылдың сәуір айында Сан-Францискодағы Hillel Иерусалим қаласының мэрі Нир Баркаттың Сан-Франциско мемлекеттік университетіндегі лекциясын өткізді. Студенттер бұл шараға наразылық білдіріп, Баркаттың оккупацияланған Шығыс Иерусалимде палестиналықтардың үйлерін бұзуға ынталандырғанын атап өтті. Hillel кейіннен наразылықты антисемиттік деп сипаттады, бұл студенттік наразылықтарға қатысты жала жабу мен кибер-қорлауға әкелді, соның ішінде көптеген өлім және зорлау қаупі болды. Университет жүргізген тәуелсіз тергеу бұл айыптаулардың негізсіз екенін, наразылықтардың еврей студенттеріне емес, Баркаттың нақты саясатын сынағанын және олар қауіпсіздікке ешқандай қауіп төндірмегенін анықтады. 2016 жылдың қаңтар айында Бостон университетінің Hillel "Барлық студенттер, бүкіл Израиль ой-толықтары" атты қоғамдық шара өткізді, онда BDS-ке қарсы күресу жолдары талқыланды. Шара барлық студенттерге арналды және алдын ала тіркелу опциясы болды. Палестинадағы әділдік үшін студенттердің тоғыз мүшесі, оның бірі еврей, ал жетісі – түрлі терілі студенттер шараға келді және кейіннен университет полициясымен алып кетілді. Студенттерге BU Hillel олардың қатысуын ыңғайсыз сезінгенін айтты, өйткені олар BU Hillel-дің "ішкі шеңберіне" жатпады. Университеттің тең мүмкіндіктер кеңсесінің тәуелсіз тергеуі студенттердің тәртіп бұзбағанын және оларды шарадан шығарудың қажеті жоқ екенін анықтады. 2013 жылдың қараша айында Гарвард Hillel Израиль Кнессетінің бұрынғы спикері Авраам Бургтің Hillel-де сөйлеуіне тыйым салды, өйткені шараны BDS-ті қолдайтын Гарвардтың Палестиналық ынтымақтастық комитеті демеушілік етті. Бург өзінің лекциясын студенттер жатақханасында өткізуге мәжбүр болды. Гарвард Hillel студенттер арасында кеңінен сынға ұшырады, кейбір студенттер олардың мінез-құлқын "сөз бостандығына жасалған ашық шабуыл" деп атады. 2021 жылдың қыркүйегінде Вирджиния Тех университетінің Бітіруші және кәсіби студенттер сенаты университетті Израильден инвестицияларды алып тастауға шақыратын қаулы ұсынды. Вирджиния Тех университетіндегі Hillel резолюцияны қолдағандарға қарсы қысымшылық науқанын жүргізді, оны бірнеше студенттік ұйымдар антисемит және расистік деп айыптады.

Жеке директорларға қатысты даулар

2015 жылдың наурызында Муленберг колледжінің студенттік кеңесінің төрағасы, Хиллельдің Ашық Хиллельді демеушілік етуден бас тартуына байланысты отставкаға кетті. Ол, Хиллельдің азаматтық құқықтар ардагерлеріне Хиллельде сөз сөйлеуге рұқсат бермеуіне наразылық білдіріп, отставкаға кететінін мәлімдеп: «Мен Хиллель Интернешнл ұйымының өкілі бола алмаймын, менің ойымша, ол ұйым кампустағы сөз бостандығын шектеп, академиялық адалдыққа кедері келтіруде» деді. Іс-шара Хиллельдің демеушілігісіз өтті және шамамен 100 адам қатысты. 2014 жылы Принстон университетінің Хиллель мүшелері, «Еврей өмірі орталығы» ретінде танымал, атқарушы директоры раввин Джули Роттың, Принстон университетінің профессорлық құрамының «Израильдің Батыс жағалауды оккупациялауынан пайда көретін компаниялардан инвестицияларды кері тарту» туралы петициясына қарсы шығуға шақыратын жаппай электрондық хат жібергеніне сын айтты. Сонымен қатар, 38 Принстон студенті «Еврей өмірі орталығы» факультеттің петициясына пікірталассыз қарсы шығатын сияқты әрекет еткеніне сын көріне, ашық хат жазды. Студенттердің «The Daily Princetonian» университет газетінде жарияланған хатында Hillel International Израильге қарсы бойкот, инвестицияны кері тарту немесе санкцияларды қолдауды жақтаған топтармен немесе жеке тұлғалармен кездесуге немесе талқылауға тыйым салғаны үшін сынға алынды. 2006 жылы Джордж Вашингтон құқық мектебінің студенті Израилден инвестицияларды кері тарту мәселесін көтеру үшін кампуста митинг ұйымдастырды. Жауап ретінде Джордж Вашингтон университетінің Хиллель директоры Роберт Фишман, митингті ұйымдастырушының Израиль мемлекеті тарапынан террорист деп есептелетінін, Израиль мен АҚШ-та қылмыстық құқық бұзғаны үшін сотталғанын, Израильдің жойылуын жақтағанын, өзіне-өзі өлтірушілермен байланыста екенін ашық мойындағанын және өзінің өзіне-өзі өлтіруші болу ниетін білдіргенін мәлімдеді. UCLA Хиллель раввині және директоры Хаим Сейдлер Феллер 2003 жылғы қазан айында UCLA кампусында журналист Рейчел Нойвиртке сөзбен және физикалық тұрғыдан шабуыл жасады деген айып тақты. Куәгерлердің мәлімдемелері қарама-қайшы болды, кейбіреулері Нойвирт оқиғаға себепкер болмағанын, ал басқалары оның себепкер болғанын көрсетті. Үш жылдан астам соттасудан кейін, сот шешімімен Сейдлер Феллер Нойвиртке шабуылға толық жауапкершілікті мойындап, кешірім хат жазды және оған үлкен қаржылық өтемақы төледі.