Шығармашылық шешімдерді іздеу: "Odyssey of the Mind" бағдарламасы
Odyssey of the Mind
Жаңа Jersey штатында 1978 ж. құрылған, балабақшадан университет студенттеріне арналған шығармашылық шешімдерді табу бағдарламасы – Odyssey of the Mind.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Балабақшадан жоғары оқу орнына дейінгі оқушыларды қамтитын шығармашылық мәселелерді шешу бағдарламасы.
Creative problem solving program involving students from kindergarten through college
"Одиссея Омырауы" (Odyssey of the Mind), OM немесе OotM деп қысқартылатын бұл бағдарламада команда мүшелері алдын ала берілген, көп айға созылатын ұзақ мерзімді мәселенің шешімін жарыста көрсетеді. Бұл шешімді дайындауға жазу, жобалау, құрастыру және театрлық қойылымдар қатысады. Жарыстың тағы бір бөлігі – командаға бұрын көрмеген мәселені ортада шешуге мүмкіндік беру. "Одиссея Омырауы" Creative Competitions, Inc. (CCI) компаниясының тіркелген тауарлық белгісі болып табылады. Жарыстарды коммерциялық емес аймақтық ұйымдар мен CCI корпорациясы бірлесіп ұйымдастырады.
Odyssey of the Mind, abbreviated OM or OotM, is a creative problem solving program where team members present their solution at a competition to a predefined long term problem that takes many months to complete and involves writing, design, construction, and theatrical performance. A spontaneous portion of the competition has the team also generate solutions to a problem they have not seen before. Odyssey of the Mind is a trademark of Creative Competitions, Inc. (CCI). Competitions are administered by a mixture of regional non profit associations and the for profit CCI corporation.
Тарих
Одиссея Омырауы бағдарламасы 1978 жылы Нью-Джерси штатының Глассборо қаласындағы Глассборо мемлекеттік колледжінде (қазіргі Роуэн университеті) С. Сэмюэл Микклюс және Теодор Гурлилер бірлесіп құрған. Алғашқы жарыс, "Омырау Олимпиадасы" деп аталды, және Нью-Джерсидің 28 мектебінен командалар қатысты. Қазір бағдарлама халықаралық деңгейде, Аргентина, Австралия, Беларусь, Канада, Қытай, Чехия, DODDS, Германия, Грекия, Гонконг, Венгрия, Үндістан, Индонезия, Жапония, Қазақстан, Литва, Мексика, Молдова, Польша, Ресей, Сингапур, Словакия, Оңтүстік Корея, Швейцария, Того, Ұлыбритания және Өзбекстан командаларымен қатар АҚШ командалары да тұрақты түрде қатысады.
The Odyssey of the Mind program was co founded by C. Samuel Micklus and Theodore Gourley in 1978 at Glassboro State College (now Rowan University) in Glassboro, New Jersey. The first competition, known as "Olympics of the Mind", involved teams from 28 New Jersey schools. The program is now international, with teams from Argentina, Australia, Belarus, Canada, China, Czech Republic, DODDS, Germany, Greece, Hong Kong, Hungary, India, Indonesia, Japan, Kazakhstan, Lithuania, Mexico, Moldova, Poland, Russia, Singapore, Slovakia, South Korea, Switzerland, Togo, the United Kingdom, and Uzbekistan, regularly competing in addition to teams from the United States.
Шығын шегі
Ұзақ мерзімді шешімді ұсынуда қолданылатын барлық материалдардың құнына белгілі бір шектеу қойылады. Бұл шектеу әдетте 125-145 АҚШ долларын құрайды, мұнда классикалық, өнімділік және негізгі мәселелерге 125 доллар, ал көлік, техникалық және құрылымдық мәселелерге 145 доллар лимит белгіленген. 2006-2007 жылғы ережелерді жаңартудан бастап, кейбір материалдарға нақты баға беріледі. Мысалдарға компьютерлер және көптеген аудиовизуалды құралдар (проекторлар, радио, теледидарлар, музыка ойнатқыштар және т.б.) жатады. Мұндай заттарды тізімдеу үшін ұсынылатын баға 5-10 доллар аралығында. Ал кейбір материалдар мүлдем бағадан босатылады. Бұған батареялар, қуат сымдары, аяқ киім, үстелдер мен орындықтар кіреді. Бұл материалдардың барлығы, тіпті босатылғандары да, баға туралы нысанда тізілуі керек. Төрешілер команданың баға лимитін сақтағанын және тиісті бағалар мен босатуларды сақтағанын тексеру үшін осы тізімді қарап шығады.
There is a cost limit on the value of all materials used in the presentation of the long term solution. This limit is typically US$125–145, where the classical, performance, and primary problems have a limit of $125, while the vehicle, technical, and structural problems have a limit of $145. As of the 2006–2007 rules update, some materials have a set assigned value. Some examples include computers and most audio visual equipment (projectors, radios, televisions, music players, etc.). The suggested cost to write these items down as is anywhere between $5–$10. Still other materials are simply exempt from cost. This includes batteries and power cords, footwear, tables and chairs. All of these materials, even the exempt ones, must be listed on the cost form. The judges check this list to make sure that the team is within the cost limit and following the appropriate assigned values and exemptions.
Стиль
Стиль – ұзақ мерзімді мәселелердің бір бөлігі, онда командалар презентацияларының нақты элементтері бойынша бағаланады. Стиль бойынша бес элемент бағаланады. Көбінесе, осы элементтердің екеуі мәселеде көрсетіледі, ал қалған екеуі – «команданың еркін таңдауы» бойынша, бесіншісі болса – басқа элементтердің жалпы өнімділікке қаншалықты үлес қосқандығының бағасы. Алдын ала көрсетілген элементтер әлдебір жағынан мәселеге байланысты болады; әдетте, бұл көлік құралының, костюмнің немесе керек-жарақтардың сыртқы түрімен байланысты. «Еркін таңдау» элементтері команда қалаған нәрсе болуы мүмкін, егер олар ұзақ мерзімді шешімнің немесе алдын ала белгіленген элементтердің құрамында бағаланбаса. Әрбір элемент 1–10 балдық шкала бойынша бағаланады, бұл жалпы есептің 50 ұпайын құрайды.
Style is a component of long term problems where teams are scored on specific elements of their presentation. There are five elements scored in style. Often, two of these elements are specified in the problem, the other two are then "free choice of team" elements, and the fifth is a score of how well the other elements contribute to the performance overall. The pre specified elements are related to the problem in some way; they are typically something to do with the appearance of a vehicle, costume, or prop. The free choice items may be anything the team wishes as long as they are not already scored as part of the long term solution or pre specified elements. Each element is scored from 1–10, accounting for 50 points of the overall score.
Өздігінен
Атауынан-ақ көрініп тұрғанындай, командалар жарыс тақырыбын алдын ала білмейді. Турнирде әр команда жарыс залына кіріп, үш түрдің бірімен танысады: ауызша, қолмен жасау немесе ауызша/қолмен жасау. Ауызша тапсырмаларда командаларға әдетте ойлануға бір минут, содан кейін «жануардың атын немесе түрін пайдаланып ұйқас жазу» сияқты тақырыпқа жауап беруге екі-үш минут беріледі. Содан кейін командалардың жеке жауаптарының шығармашылығы бағаланады. Мысалы, «көктеректе ит отыр» деген жауапқа команда бір ұпай алады, ал «құмырсқаны баса аламын, ал ағаны баса алмаймын» деген жауап сөз ойыны болып саналады және 3 немесе 5 ұпайға ие болады. Ауызша тапсырмалар адамдарды тарих, ғылым, әдебиет және мәдениет туралы білімдерін пайдалануға ынталандырады. Қолмен жасау тапсырмалары командалық жұмысқа және күрделі нұсқауларды тыңдай білу қабілетіне баса назар аударады. Командаларға әдетте шектеулі материалдардан бірдеңе жасау тапсырылады, мысалы, бірнеше қағаз парақ, қағаз қыстырғыштар, қайшы және таспадан тұратын өздігінен тұратын мұнара. Ең биік мұнараны салған және жақсы командалық жұмыс көрсеткен команда ең көп ұпай жинайды. OM-де егер ережеде бір нәрсені жасауға тыйым салынбаған болса, онда оны жасауға болады; яғни, қатысушылар шығармашылықпен, стандартты шеңберден тыс шешімдер іздеуге шақырылады. Гибридтік немесе ауызша/қолмен жасау тапсырмалары екі түрдің де элементтерін қамтиды, әдетте физикалық заттарды қолдануды қажет ететін ауызша тапсырма немесе екі бөлімнен тұратын тапсырма: 1-бөлімде бірдеңе жасау, ал 2-бөлімде оны ауызша түсіндіру.
As the name suggests, teams do not know ahead of time the topic they are to compete in. At the tournament, individual teams enter the competition room and are presented with one of three problem types: verbal, hands on, or verbal/hands on. In verbal problems, teams are usually given a minute to think and then two to three minutes to respond to a theme such as "make a rhyme using a name or species of an animal". Teams will then be graded based on the creativity of their individual responses. For instance, "there is a dog on a log" is a common answer which would earn the team one point, while "I can step on an ant, but an uncle I can't" involves word play, a creative response that is worth 3 or 5 points. Verbal problems encourage individuals to incorporate their knowledge of history, science, literature, and popular culture. Hands on problems focus on teamwork and the ability to listen to complicated directions. Teams will usually be instructed to build something based on the limited materials given, such as a freestanding tower using a few sheets of paper, some paper clips, a pair of scissors, and a piece of tape. The team with the tallest tower and the best teamwork earns the most points. In OM, if the rules do not say that something cannot be done, then it can; in other words, participants are encouraged to search for creative, outside the box solutions. A hybrid, or verbal/hands on, problem has aspects of both types, typically either a verbal problem that involves manipulation of physical objects or a two part problem: build something in part 1, and provide verbal responses with it in part 2.
Нәрселеу
Әр командаға 350 ұпайдан тұратын балл қойылады: 200 ұпай – Ұзақ мерзімді шешімдерден, 100 ұпай – Спонтанды шешімдерден және 50 ұпай – Стильден. Стиль бес санаттың әрқайсысы бойынша 1–10 аралығында бағаланады, ал Ұзақ мерзімді және Спонтанды мәселелер әр мәселенің жеке ережелеріне сәйкес бағаланады. Берілген ұпайлар әр мәселе және дивизия бойынша үш балл санатындағы кез келген команданың ең жоғары ұпайына байланысты масштабталады. Мысалы, белгілі бір мәселе және дивизияда Ұзақ мерзімді шешімдерде ең жоғары ұпай жинаған команда 200 ұпай алады, ал сол мәселе және дивизиядағы басқа командалардың ұпайлары пропорционалды түрде масштабталады. Бәсекенің үш элементінің барлығында өз мәселесі мен дивизиясында бірінші орын алған команда, төрешілер берген нақты бастапқы баллға қарамастан, 350 ұпайдан тұратын "мүкемел" балл алады. "Рантра Фуска" шығармашылық сыйлығы "Ойдың одиссеясы" бағдарламасының мәні болып табылатын ерекше шығармашылықты көрсеткен командаларға беріледі. Аймақтық немесе штаттық деңгейде сыйлықты жеңіп алу командаға келесі деңгейге өтуге мүмкіндік береді, тіпті команда өздігінен өтуге жеткілікті жоғары орын алмаса да.
Each team is given a score out of 350 points: 200 from Long term, 100 from Spontaneous, and 50 from Style. Style is scored from 1–10 in each of the five categories, and the Long term and Spontaneous problems are scored according to each problem's individual rules. The scores awarded are then scaled within each problem and division based upon the highest score achieved by any team in each of the three scoring categories. For instance, the team scoring highest in Long term in a particular problem and division receives 200 points, and the scores for the other teams in that problem and division are scaled proportionately. A team ranking first in its problem and division in all three elements of the competition would thus receive a "perfect" score of 350 points, regardless of the actual raw scores assigned by the judges. The Ranatra Fusca Creativity Award is granted to teams who have demonstrated exceptional creativity, the essence of the Odyssey of the Mind program. Winning the award at the regional or state level will qualify a team to advance to the next level of competition, even if the team had not placed high enough to advance on their own.
Әлемдік финал
АҚШ-тан тыс елдердің ұлттық немесе штаттық финалдарынан өткен барлық командалар Әлемдік финалға шақырылады. Әлемдік финал – "Ойдың одыссейі" жылдық жарысының қорытындысы. 2024 Айова штатының университеті, 21-24 мамыр. 2023 Мичиган штатының университеті, 24-27 мамыр. 2022 Айова штатының университеті, 25-28 мамыр. 2021 Оранж Каунти конвенциялық орталығы, Орландо, Флорида, 11-13 маусым. 2020 COVID-19 пандемиясының салдарынан онлайн форматта өткізілді. Әлемдік финалда жарысқа қатыспайтын түрлі іс-шаралар ұйымдастырылады, олардың ішіндегі ең танымал – пин саудасы. Онда қатысушылар өз аймақтары мен штаттарының пиндерін басқа штаттар мен елдерден келген қатысушылармен алмасады. Әр штат/ел өзінің ерекшелігін көрсететін, қызықты іс-шаралар ұйымдастырылатын шығармашылық фестивалі де өткізіледі. Әлемдік финалдың басты оқиғалары – ашылу және жабылу салтанаттары. Бұл шаралар Олимпиада дәстүрінде, университет стадионында өткізіледі. Командалар штаттарынан келген қарсыластарымен бірге кіріп, отырады. Жабылу салтанатынан кейін түрлі жас топтары үшін кештер ұйымдастырылады, сондай-ақ жаттықтырушыларға арналған кеш те болады. Бұл кештер командалардың тырыс еңбегінің сыйақысы. Әлемдік финалдың бейсенбі күні өтетін тағы бір қызықты шарасы – плакаттар мен тулар шеруі. Бұл шеруде әр штат және қатысушы ел өздерін бейнелейтін плакаттар мен тулар жасайды. Жаттықтырушылар арасындағы жарыс – Әлемдік финалда өткізілетін тағы бір шара. Бұл жарысқа тек жаттықтырушылар қатысады және ол ұзақ мерзімді есептелген емес, керісінше, жылдам шешім қабылдауды талап ететін жағдайға жақын. Жаттықтырушылар жарысқа қатысу үшін алдын ала дайындалады. Бірінші, екінші және үшінші орындарды алған жаттықтырушылар марапатталады.
All teams who advance from their state finals, or their national finals if they are from outside of the US, are invited to World Finals. World Finals is the culmination of the entire year of Odyssey of the Mind. 2024 Iowa State University May 21 24. 2023 Michigan State University May 24 27. 2022 Iowa State University May 25 28. 2021 Orange County Convention Center, Orlando, Florida, June 11 – 13. 2020 – Held virtually because of the COVID 19 pandemic. A variety of non competitive activities are provided at World Finals; the representative one is pin trading, in which participants trade pins from their regions and states with participants from other states and countries. There is a creativity festival where each state/country runs a booth containing a fun activity related to their state. The highlights of World Finals are the opening and closing ceremonies. These ceremonies are held Olympics style in a stadium on campus. Teams march in and sit with other competitors from their state. After the closing ceremonies, several parties are held for different age groups and a party is held for the coaches. These parties are a reward for all the hard work that teams have put in. The float and banner parade is another fun event that happens on the Thursday night of the World Finals. It is a parade in which every state and country participating makes a float and/or a banner to represent their state. The coaches' competition is another event that is put on during World Finals. The competition is only for coaches and is more along the lines of a spontaneous problem than a long term problem. The coaches get the problem in advance and have time to prepare. They hand out awards to the first, second, and third place coaches.