Кіріспе

Американдық саясаткер (1764–1831)

Сэмюэл Латем Митчилл (20 тамыз, 1764 – 7 қыркүйек, 1831) – американдық дәрігер, табиғатты зерттеуші және саясаткер, Нью-Йорк штатының Пландом қаласында тұрған.

Ерте өмір

Сэмюэл Митчилл Нью-Йорк провинциясындағы Хемпстед қаласында Роберт Митчилл мен оның әйелі Мэри Лэтамның ұлы болып дүниеге келді. Ол Шотландияға жіберіліп, 1786 жылы Эдинбург университетінің медицина мектебін тәмамдады, оның білімін бай ағасы төледі. Медициналық мектептен кейін АҚШ-қа оралған Митчилл заң факультетін де бітірді. Адвокат ретінде ол 1788 жылы Нью-Йорктің батысындағы ирокез үндістерінен жер сатып алуды қадағалады. Колумбияда ботаника, зоология және минералогия бойынша дәрістер оқығаннан басқа, Митчилл көптеген өсімдіктер мен жануарларды, әсіресе су организмдерін жинады, анықтады және жіктеді. 1797 жылы Америка өнер және ғылым академиясының мүшесі болып сайланды. 1807-1826 жылдары Нью-Йорк дәрігерлер мен хирургтар колледжінде сабақ берді, содан кейін Нью-Джерсидегі қысқа өмір сүрген Рутгерс медициналық колледжін ұйымдастыруға көмектесті, ол 1830 жылға дейін вице-президент болып қызмет етті. Колумбияда Митчилл ауру туралы бұрыс теория ұсынды; алайда, оның нәтижесінде жеке гигиенаны және санитарлық жағдайды жақсартуды насихаттады. Митчилл 1791 жылы және 1798 жылы Нью-Йорк штатының Ассамблеясында қызмет етті, содан кейін Демократиялық-республикалық партиясынан АҚШ Өкілдер палатасына сайланды, 1801 жылдан бастап 1804 жылдың 22 қарашасында отставкаға кеткенге дейін қызмет етті. 1804 жылдың қарашасында Митчилл Джон Армстронгтың отставкасынан туындаған бос орынды толтыру үшін Нью-Йорк штатынан АҚШ сенаторы болып сайланды және 1804 жылдың 23 қарашасынан 1809 жылдың 4 наурызына дейін қызмет етті. Содан кейін ол 1810 жылдың 4 желтоқсанынан 1813 жылдың 4 наурызына дейін тағы да Өкілдер палатасында қызмет етті. Митчилл 1814 жылы Америка Антикварлық қоғамының мүшесі болып сайланды. 1817 жылдың 29 қаңтарында Митчилл Нью-Йорк ғылым академиясының алғашқы отырысын шақырды, ол бастапқыда Табиғи тарих лицейі деп аталды, кейіннен ол оның президенті болып сайланды. Митчилл өзінің досы және саяси одақтасы Девитт Клинтон демеушілік еткен Эри каналының құрылысын қатты қолдады; екеуі де қысқа өмір сүрген Нью-Йорк институтының мүшелері болды. Митчилл Америка Құрама Штаттарын Фредония деп атауды ұсынды, бұл ағылшын тіліндегі "бостандық" сөзін латын тіліндегі жұрнақпен біріктіруден тұрады. Бұл ұсыныс кеңінен талқыланбаса да, кейбір қалалар, соның ішінде Фредония, Нью-Йорк, осы атауды қабылдады. 1820 жылдардың соңында Техаста осы атпен қысқа мерзімді республика құрған кейбір бостандық іздеушілер де болды.

Тұлға

Митчилл – "шексіз күш-қуатты, көптілді, құштарлыққа толы және ерекше ерекшеліктерімен көзге түсетін" адам еді, ол "өсімдіктер мен жануарларға деген құмарлығын ашық айтудан тартынбаған, тіпті, ол кез келген мәселеде дауыстап сөйлеуге дайын болған". 19 ғасырдың басында Митчилл Нью-Йорктің "ең көпке танымал адамы" болды, оны әртүрлі атаулармен білді: "тірі энциклопедия", "қозғалатын кітапхана" және (оны құрмет тұтқан Джефферсон үшін) "Конгресс сөздігі". "Бір кезде "білімнің хаосы" деп сипатталған Митчилл көбінесе жаңа идеялар тудыруы үшін емес, білімінің кеңдігі үшін құрметке ие болды". Ол жағымды мінезді болғанымен, сонымен қатар өзімшіл және ұсақ-төмен адам еді. Митчилл ғылыми білімді насихаттаудан және ғылыми зерттеулердің практикалық қолданысын қолдаудан ләззат алды.