Кіріспе

Кератин 6А – адамдарда өрнектелетін 27 түрлі II типті кератиндердің бірі. Кератин 6А – II типті кератиннің тізбегін анықтаған алғашқы кератин. Осы кератиннің тізбегін, алғашқы I типті кератинмен бірге талдау, кератиннің орталық таяқшасындағы төрт спиральді доменнің табылуына әкелді.

Кератиндер

Кератиндер – эпителий жасушаларының цитоплазмасындағы жіпшелердің тығыз торы құрайтын аралық жіпше ақуыздары. Кератиндер I және II типті кератиннен тұратын гетерополимерлерді құрайды. Кератиндер әдетте I және II типті кератин ақуыздарының нақты жұптары түрінде тіндік және жасушалық дифференциацияға қарай экспрессияланады. Эпителий тіндерінің кератин ақуыздары көбінесе "кератиндер" деп аталады, кейде "эпителийлік кератиндер" немесе "цитокератиндер" деп те айтылады. Шаш пен тырнақтың ерекше кератиндері "қатты кератиндер" немесе "трихоцит кератиндері" деп аталады. Трихоциттер – шаш пен тырнақты құрайтын арнайы эпителий жасушалары. Трихоцит кератиндері гендік және ақуыздық құрылымы жағынан кератиндерге ұқсас, бірақ олар күкірт қамтитын цистеин аминқышқылына ерекше бай, бұл құрастырылған қатты кератиндердің химиялық байланысын жеңілдетеді, нәтижесінде берік құрылымды материал пайда болады. Эпителийлік және қатты кератиндерді I типті (қышқыл) және II типті (бейтарап негізді) кератиндерге бөлуге болады. I типті кератиндердің гендері 17q адам хромосомасындағы гендер кластерінде орналасқан, ал II типті кератиндердің гендері 12q адам хромосомасындағы кластерде орналасқан (бірақ K18 – I типті кератин, II типті гендер кластерінде орналасқан).

Кератин 6А

Кератин 6А (ақуыз атауы K6A; ген атауы KRT6A) – II типті цитокератин, адам хромосомасының 12q-дағы II типті кератин гендер кластерінде орналасқан жеке гендермен кодталған кератин 6 изоформаларының бірі. Ол кератин 16 және/немесе кератин 17-мен бірге алақан мен табан эпидермисінде, тырнақ төсегінің эпителийлік жасушаларында, тілдің жіп тәрізді сопақтарында (filiform papillae), ауыз қуысы мен жұтқыншақтың эпителийлік қабығында, сондай-ақ шаш түбірлерінде кездеседі. Бұл кератин 6 изоформасы K6 изоформаларының арасында ең көп таралған түрі деп есептеледі. KRT6A гені 8 интронмен бөлінген 9 экзоннан тұрады және адам хромосомасы 12q-дағы II типті кератин гендер кластерінде орналасқан. Кератин 6B және кератин 6C көршілес гендермен кодталады, олар KRT6A-ның интрон-экзон құрылымымен бірдей және ДНК кодтау тізбектерінде 99%-дан астам сәйкес келеді. Кератин 6А микробқа қарсы қасиеттері бар екені көрсетілді және ол көздің негізгі микробқа қарсы факторы болып табылады.

Генетикалық аурулар

Бұл белокты кодтайтын гендердегі мутациялар пахионихия конгенитаның PC K6A түрімен байланысты, бұл кератин 6A өндірілетін эпителий тіндерінің тұқым қуалайтын ауруы, және әсіресе тырнақтардың, алақан мен табанның терісінің, сондай-ақ ауыз қуысы эпителийінің құрылымдық бұзылыстарына себеп болады.

Иммуногистохимиялық

Кератин 6А экспрессиясы көбінесе Кератин 5-пен бірге, екі кератин түрін де анықтайтын КК5/6 антиденелерімен тексеріледі.