Канадалық еврейлер конгресінің тарихы және қызметі
Canadian Jewish Congress
Канада еврей қауымдастығы – 90 жылдан астам уақыт бойы Канададағы еврейлердің құқықтарын қорғаған ұйым. Тарихы, мақсаты мен реформалары туралы біліңіз.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Канадалық еврей конгресі ( , , ) тоқсан жылдан астам уақыт бойы Канададағы еврей қауымының негізгі қорғаушы ұйымы болды. Көптеген адамдар "Канада еврейлерінің парламенті" деп санайтын Конгресс, адам құқықтары, теңдік, иммиграция реформасы және Канададағы азаматтық құқықтар үшін күресте жетекші рөл атқарды. 2007 жылы CJA Израиль және еврей істері орталығының еншілес ұйымы болғаннан кейін, ұйым 2011 жылдың шілдесінде орталықты қайта ұйымдастыру нәтижесінде таратылды.
The Canadian Jewish Congress (, , ) was, for more than ninety years, the main advocacy group for the Jewish community in Canada. Regarded by many as the "Parliament of Canadian Jewry," the Congress was at the forefront of the struggle for human rights, equality, immigration reform and civil rights in Canada. The organization disbanded in July 2011 following a reorganization of the Centre for Israel and Jewish Affairs, of which the CJA became a subsidiary in 2007.
Құрылғы және ерте тарихы
CJC-нің тікелей алдыңғысы 1915 жылы «Поалей Цион» жұмысшы кластық еңбекші сионистік ұйымының Монреаль бөлімшесі құрған. Көп ұзамай, оларға «Поалей Цион» және «Арбейтер Ринг» ұйымдарының басқа бөлімшелерінен барлығы он үш ұйым қосылып, Канадалық еврей альянсын құрды. Сайланған лауазым иелерінен тұратын бұл ұйым, Канада еврей қауымының маңызды саяси, ұлттық және халықаралық мәселелерде өкілдігін жүзеге асыруға мүдделі болды. Сонымен қатар, ол Бірінші дүниежүзілік соғыстың салдарынан туындаған мәселелерге – шетелдегі еврейлерге жасалған қысымға, еврей босқындарының көшіп келуіне және Ұлыбританияның еврей мемлекетін құру туралы уәделеріне жауап беруді көздеді. 1919 жылы Канаданың түкпір-түкпірінен 25 000-нан астам еврей Монреальде өткен CJC-нің бірінші конгресіне делегаттар сайлау үшін дауыс берді. Конгреске Канадалық сионистік қоғамдар федерациясы, «Поалей Цион», «Мизрахи» және «Арбейтер Ринг» сияқты ұйымдар қатысты. Олар Канаданың Бас прокурорымен кездесіп, Монреаль қалалық әкімшілігінде той жасады, онда қала әкімінің креслосына үлкен сионистік ту ілінді. Бұл жиынға қабылданған басты шешім – Канададағы еврей қоныс аударушылары мен босқындарына көмек көрсету мақсатында Еврей иммигранттарға көмек қорының құрылуы болды. Олар сондай-ақ еврей қауымының Канадаға адалдығын білдіретін және Балфур декларациясын қолдайтынын жариялайтын резолюцияларды қабылдады. Конвент Монреаль киім өндірушілер одағының бұрынғы президенті Лион Коэнды президенттік лауазымға сайлады. Осы үміткерлікпен бастағанмен, CJC 1934 жылға дейін тоқтап, беймәлім күйде болды, себебі көшбасшылық пен қаржыландыру жетіспеді. 1930 жылдары антисемитизмнің күшеюі және шектеулі иммиграциялық саясатқа байланысты, CJC 1934 жылы қайта құрылып, қаңтарда Торонтода Конгрестің екінші пленумын өткізді. Коэннің досы және жақын әріптесі, көрнекті еврей көшбасшысы және Парламент депутаты Сэмюэл Уильям Джейкобс жаңарған Конгрестің бірінші президенті болды. 1938 жылы Канадалық еврей Конгресі Бнай Брит Канадамен бірлесіп, кемсітушілікке қарсы күресу стратегиясын әзірлеу және басқа азшылық топтарында одақтастар табу мақсатымен Бірлескен қатынастар комитетін құрды.
The immediate predecessor to the CJC was formed in 1915 by the Montreal chapter of Poalei Zion, a working class Labour Zionist organization. They were soon joined by thirteen other organizations, mostly other chapters of Poalei Zion and the Arbeiter Ring, in forming the Canadian Jewish Alliance. The organization, composed of elected officials, set out to represent all of Canadian Jewry on its major political, national and international affairs. It also aimed to respond to problems arising from the First World War, specifically the oppression of Jews overseas, the immigration of Jewish refugees, and Britain's promises to create a Jewish state. In 1919, over 25,000 Jews from across Canada voted for delegates to the first convention of the CJC held in Montreal that March. Groups including the Canadian Federation of Zionist Societies, Poalei Zion, Mizrachi, and the Arbeiter Ring were present at the convention. While there, they were addressed by the Solicitor General of Canada, and were entertained at Montreal City Hall, where a large Zionist flag was draped over the Mayor's chair. The main decision at that meeting was the founding of the Jewish Immigrant Aid Society to assist Jewish settlers and refugees in Canada. They also passed motions expressing the Jewish community's loyalty to Canada and others declaring their support for the Balfour Declaration. The convention elected Lyon Cohen, former President of the Montreal Clothing Manufacturers Union, as their President. Despite this auspicious start, the CJC fell into abeyance and was inactive until 1934, due to lack of leadership and funding. With the rise in antisemitism and restricted immigration policies in the 1930s, the CJC re convened in 1934 and held the Congress' second plenum in Toronto in January. Cohen's friend and close colleague, Samuel William Jacobs, a prominent Jewish leader and Member of Parliament, became the revived Congress' first president. In 1938, the Canadian Jewish Congress partnered with B'nai Brith Canada to create the Joint Public Relations Committee, with the goal of developing a strategy to combat discrimination and find allies within other minority groups.
Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі кезең
CJC Екінші дүниежүзілік соғыстан бұрын және оның кезінде Еуропадан қашып келген еврей босқындарына шекараны ашу үшін үкіметті (сәл табысқа ие) лоббиледі. Соғыстан кейін, Холокосттан аман қалған 1100-ден астам бала «Соғыс жетімдері» жобасы арқылы Канадаға көшіп келді, бұл CJC басқарған босқындарды қайта орналастыру бағдарламасы болды. CJC сонымен қатар, тұтқындалған жер аударылғандар лагерьлерінде ұсталған Холокосттан аман қалғандарға көмек көрсетуді ұйымдастырды. Сенатор Артур Роубок пен раввин Авраам Ахарон Прайспен бірге CJC жас еврей босқындарын интернация лагерьлерінен босатып, оларды Торонтоға оқуға жіберуге көмектесті. 1939 жылдан 1962 жылға дейінгі Конгрестің жетекші тұлғасы – оның президенті Сэмюэл Бронфман болды, ол 1938 жылы Джейкобстың қайтысынан кейін президент сайланды. Суық соғыс кезінде Бронфманның ықпалымен CJC 1951 жылы Біріккен еврей халқының орденін және басқа да коммунистік еврей ұйымдарын қуды. Ол кезде UJPO Канададағы ең ірі еврей бауырластық ұйымдарының бірі болды және 1995 жылға дейін CJC-ге қайта қабылданбады. 1967 жылы CJC Канаданың жүз жылдығына орай, Канада еврей қауымының атынан Ұлттық кітапханаға шамамен 7000 томдық сирек еврей кітаптарын сыйға берді. 1982 жылы Израиль мен Ливан арасындағы соғыс кезінде бұрынғы премьер-министр Джо Кларк CJC-ге оның жылдық саяси конвенциясында Израиль мемлекетін осы соғыста безусловно қолдаған ұстанымы үшін ауызша айып тақты. Кларктың сөзін көпшілік наразылықпен үзіп тастады және шамамен 50 адам наразылық білдіріп залдан шығып кетті. Сөз соңында көрермендер Израильдің ұлттық әнұраны – Хатикваны әндей бастады. CJC демеушілік еткен бастамалардың бірі – 1978 жылы құрылған Халықаралық еврей хат алмасуы, мақсаты – әлемдегі еврейлерді хат жарысушылар ретінде байланыстыру болды. 1990 жылдары интернеттің дамуымен IJC белсенділігі төмендеді және 2002 жылы таратылды. Ұйым сонымен қатар араб және совет блогы елдерінде тұратын еврейлердің мекенжайларын, сондай-ақ осындай жағдайға тап болған еврей тұтқындарының мекенжайларын ұсынды. Бұл бастамаға шамамен 20 елден еврейлер қатысты, оның ішінде еврей халқының саны азайып бара жатқан Эстония, Марокко және Зимбабве сияқты елдер де болды.
The CJC was active before and during World War II in lobbying the government (with limited success) to open the borders to Jewish refugees fleeing Europe. After the war, over 1,100 child Holocaust survivors immigrated to Canada in the War Orphans Project, a refugee resettlement program administered by the CJC. The CJC also organized relief aid for Holocaust survivors who were being detained in Displaced Persons camps. Along with the efforts of Senator Arthur Roebuck and Rabbi Avraham Aharon Price, the CJC helped obtain the release of young, Jewish refugees from internment camps, bringing them to study in Toronto. The Congress' dominant figure from 1939 to 1962 was its president, Samuel Bronfman who was elected president following Jacobs' death in 1938. During the Cold War at Bronfman's urging, the CJC expelled the United Jewish People's Order and other communist Jewish organizations in 1951. At the time, the UJPO was one of the largest Jewish fraternal organizations in Canada. It would not be readmitted to the CJC until 1995. In 1967, the CJC gifted approximately 7,000 volumes of rare Judaica to the National Library on behalf of the Canadian Jewish community in honour of the Canadian Centennial. During the war between Israel and Lebanon in 1982, former Prime Minister Joe Clark issued a public rebuke to the CJC at its annual policy convention for its stance of unconditionally supporting the State of Israel in that war. During the speech, Clark was interrupted with heckles from the crowd and approximately 50 people left the room in protest. Near the end of his remarks, the audience began to sing Hatikvah, the Israeli national anthem. One of the initiatives sponsored by the CJC was the International Jewish Correspondence, founded in 1978, whose goal was to link Jews around the world as pen pals. With the rise of the internet in the 1990s, IJC became less active and had folded by 2002. The organization also provided addresses for Jews living in Arab and Soviet Bloc countries as well as Jewish prisoners who were put in contact with others in the same situation. Jewish people from nearly 20 countries participated in the initiative, including those with declining Jewish populations such as Estonia, Morocco and Zimbabwe.
Кейінгі тарихы және таратылуы
Кейінгі онжылдықтарда CJC Кеңес Одағына еврейлердің эмиграциясына рұқсат беру үшін қысым жасау, Канадаға қоныс аударған нацистік соғыс қылмыскерлерін соттауға Канада үкіметін қысым көрсету және антисемиттерге және Эрнст Зундль сияқты Холокостты жоққа шығарушыларға қарсы жеккөрушілік қылмыстар туралы заңдар қабылдау және қолдану үшін науқандар ұйымдастырды. CJC 1990-шы жылдары Квебек сепаратизміне белсенді түрде қарсылық көрсетті және Шарлоттаун келісімі талқыланған кезде Канаданың итальяндық, грек және еврей қауымдастықтарының ұлттық коалициясын құрды. CJC сондай-ақ діни және этникалық топтар арасындағы төзімділік пен түсіністікті нығайту, расизмге қарсы күресті қолдау және басқа да шаралармен айналысты. 2007 жылдың маусымында CJC өзінің ішкі ұйымдық құрылымына маңызды өзгерістер енгізді. Директорлар кеңесіне өкілдерді сайлаудың бұрынғы жүйесі жойылды және жаңа жүйе енгізілді, онда Басқарма мүшелері «аймақтық конгресс өкілдерінен» және «еврей федерацияларының делегаттарынан» жасырын сайлау арқылы таңдалды. Конгресс бас директоры Берни Фарбер бұл өзгерісті қолдап, оның күрделі процесті жеңілдететінін айтты. Басқалар жаңа жүйенің Израиль және еврейлік мәселелер жөніндегі Канадалық кеңесіне (CIJA) пропорционалсыз билік беретінін мәлімдеді. The Canadian Jewish News газетінде «Конгресс саршыны» деп сипатталған бір тұлға CIJA-ның CJC-ні басып алу үшін «құмарлықпен жұмыс істеп жатқанын» айтты. 2011 жылы қайта құрылымдау процесінен кейін, Израиль және еврейлік мәселелер орталығы (CIJA) CJC-нің функцияларын өз мойнына алды. Бұл процесте Канадалық еврей конгресінің, Канада-Израиль комитетінің, Квебек-Израиль комитетінің, Ұлттық еврей студенттік өмірінің және Университеттермен байланыс комитетінің функциялары біріктірілді, бұл еврей қауымын екіге бөлді. 2011 жылдың 1 шілдесінде CJC өз веб-сайтында өзінің қызметін тоқтатқанын және оның функцияларын CIJA атқаратынын жариялады.
In its later decades, the CJC launched campaigns to pressure the Soviet Union to allow Jewish emigration, to pressure the Canadian government to prosecute Nazi war criminals who had settled in Canada, and to enact and use hate crimes legislation against antisemites and Holocaust deniers such as Ernst Zündel. The CJC actively opposed Quebec separatism in the 1990s and formed a national coalition of Canada's Italian, Greek and Jewish communities during the debate on the Charlottetown Accord. The CJC also worked to promote tolerance and understanding between religious and ethnic groups, promote anti racist work and other campaigns. The CJC introduced significant changes to its internal organization in June 2007. The previous system of electing representatives to the Board of Directors was discarded, and a new system was introduced wherein Board members were chosen by indirect elections from "regional Congress representatives" and "delegates from Jewish federations." Congress CEO Bernie Farber supported the change, arguing it would streamline a complicated process. Others argued that the new system would give disproportionate power to the Canadian Council for Israel and Jewish Advocacy. One individual, described by The Canadian Jewish News as a "close observer of Congress", argued that CIJA was "stacking the deck" in a bid to take over the CJC. In 2011, the renamed Centre for Israel and Jewish Affairs (CIJA) assumed the functions of the CJC after an 18 month restructuring process in which the functions of the Canadian Jewish Congress, the Canada Israel Committee, the Quebec Israel Committee, National Jewish Campus Life and the University Outreach Committee were consolidated, a move that left the Jewish community divided. On 1 July 2011 the CJC posted a message on its website declaring that it had halted its activities and that its functions would be assumed by CIJA.