Кіріспе
1967 жылы түсірілген шведтік эротикалық драма фильмі, Вильгот Шёманның "Мен қызығушымын (сары)" (Jag är nyfiken – en film i gult, "Мен қызығушымын: сары түсті фильм") – Вильгот Шёман жазып, түсірген, Шёман мен Лена Нюманның басты рөлдерде ойнаған 1967 жылғы шведтік эротикалық драма. Бұл фильм 1968 жылғы "Мен қызығушымын (көк)" фильмінің жалғасы; бастапқыда екеуі де 3,5 сағаттық бір фильм болуы жоспарланған.
I Am Curious (Yellow) (Jag är nyfiken – en film i gult, meaning "I Am Curious: A Film in Yellow") is a 1967 Swedish erotic drama film written and directed by Vilgot Sjöman, starring Sjöman and Lena Nyman. It is a companion film to 1968's I Am Curious (Blue); the two were initially intended to be one 3 1/2 hour film.
Сюжет
Режиссер Вилгот Шёман өзінің сүйіктісі (Лена Ньман ойнайды) - әлеуметтік мәселелерге қатты қызығушылық танытатын жас театр студенті -мен әлеуметтік фильм түсіруді жоспарлап отыр. Найманның кейіпкері, сондай-ақ Лена, Стокгольмдегі кішкентай пәтерде әкесімен бірге тұрады және әлеуметтік әділдікке деген құштарлық пен әлемді, адамдарды және қарым-қатынастарды түсіну қажеттілігімен қозғалады. Оның кішкентай бөлмесі кітаптармен, қағаздармен, "дін" және "еркектер" сияқты тақырыптардағы үзінділермен және ол жыныстық қатынасқа түскен 23 еркектің әрқайсысының файлдарымен толтырылған. Қабырғалар концлагерьлердің суреттерімен және Франсиско Франконың портретімен қапталған, бұл адамзаттың алдында жасалған қылмыстарды еске салады. Ол Стокгольмнің айналасында жүріп, адамдармен әлеуметтік сыныптар, ар-ожданға қарсылық, гендерлік теңдік және Франко Испаниясында демалудың моральдық мәні туралы сұхбаттасады. Ол достарымен бірге елшіліктер мен туристік агенттіктерге де шабуыл жасайды. Халықаралық бригаданың құрамында Франкомен күресу үшін Испанияға қысқа уақытқа барған әкесімен Лененің қарым-қатынасы қиын, ол Испаниядан белгісіз себептермен қысқа уақыттан кейін оралғандығы үшін қайғырады. Әкесі арқылы Лена ерлер киім дүкенінде жұмыс істейтін және Оңшыл партияға дауыс берген ақылды Биллмен (оригинал швед тілінде Борье) танысады. Олар махаббатқа түседі, бірақ Лена көп ұзамай әкесі Биллдің Мари және кішкентай қызы бар екенін біледі. Лина Биллдің өзіне ашық болмағанына ашуланып, велосипедпен елге демалуға кетеді. Ол ормандағы қорада жалғыз өзі өмір сүруге тырысады, медитация жасайды, зорлық-зомбылықсыз өмір сүруді зерттейді және йогамен айналысады. Білл жаңа машинасымен келіп, оны іздеп шығады. Ол оны мылтықпен қарсы алады, бірақ олар көп ұзамай сүйіспеншілік жасайды. Лена Биллге Мари туралы айтып береді, сондай-ақ оның басқа бір сүйіктісі Мадлен туралы біледі. Олар ұрысып, Билл кетеді. Ленаның екі футболшы командасын ағашқа байлап, Биллге атқылап, оның жынысын кесіп тастайтынын түсінеді. Ол сондай-ақ, Мартин Лютер Кинг кіші келгенше, велосипедпен жол бойына жүріп бара жатқан жүргізушілердің мазақтауын армандайды. Ол зорлық-зомбылықсыз өмір сүруге күшті болмағаны үшін кешірім сұрайды. Лена үйге оралады, бөлмесін бұзады және Билл жұмыс істейтін автосалонға барып, оған талмасы бар екенін айтады. Олар емханада емделіп, кейін әрқайсысы өз жолын табады. Лена мен Биллдің кірпіктелген оқиғасы шешіле бастаған сайын, фильмге түсіру тобы мен режиссер Шёман көбірек қатысады. Актриса Лена мен актер Биллдің арасындағы қарым-қатынас Вилготтың фильмін түсіру кезінде жақын болып кетті, ал Вилгот қызғанышпен Биллмен қақтығысады. Фильмнің соңында Лена Вильготтың кілттерін қайтарып береді, ол тағы бір жас театр студентімен кездеседі.
Шығармашылық емес мазмұн
Фильмге 1966 жылғы наурыз айында түсірілген доктор Мартин Лютер Кингпен жасалған сұхбат кіреді, ол кезде Кинг Гарри Белафонтемен бірге афроамерикандықтарды қолдау үшін Швеция тарапынан жаңа бастаманы іске қосу мақсатында Стокгольмге келген еді. Фильмде сондай-ақ көлік министрі Олоф Палмемен (кейін Швецияның премьер-министрі) сұхбат беріледі, ол швед қоғамындағы таптық құрылымның бар екені туралы айтады (оған бұл деректі фильмге түсірілім үшін екені айтылған) және орыс ақыны Евгений Евтушенконың түсірілімдері де бар.
Цензура
Фильмде көптеген ашық және тікелей жалаңаш көріністер мен сахналаған жыныстық қатынас сахналары бар. Әсіресе дау тудырған бір сахнада Лена өзінің сүйіктісі (Борже) жынысын сүйеді. 1967 жылдың қазанында Швецияда шыққан фильм 1969 жылдың наурызында АҚШ-та шықты, дереу Массачусетс штатында порнографиялық деп тыйым салынды, Бостон полиция департаменті Ханттингтон даңғылындағы I және II Симфония кинотеатрларынан фильмнің түсірілімдерін тәркіледі. Фильм көрсетіліп жатқанда Хьюстон қаласындағы Хайтс театрында өрт сөндіруші өрт қойды. 1970 жылдың сәуір айында Флорида штатының Пенсакола қаласындағы шериф орынбасарлары «Мен қызығушылықпен (сары)» және «Дракула» («Қартайған қарт») фильмдерінің көшірмелерін Ритц театрынан тәркіледі; театр директорына «жалаңаш фильмді заңсыз көрсету және қоғамдық тәртіпсіздік тудыру» бойынша екі айып тағылды.
Кассалық жинақ
Фильм кассада сәтті болды және 1969 жылы АҚШ пен Канадада ең көп танымал фильмдердің 12-ші орнында тұрды. Сонымен қатар, ол АҚШ пен Канададағы барлық уақыттағы ең табысты шетелдік фильм атанды, жалпы кірісі 20 238 100 долларға жетті. 1969 жылдың қараша айында екі апта бойы АҚШ кассасында бірінші орынды иеленді. Фильмнің осылай сәтті болуының бір себебі – киножұлдыздарының оны көруге баруы әдетке айналды. Джонни Карсонның фильмді көруі, мүмкін порнографиялық мазмұнына қарамастан, оны көруге баруға деген қысымды жеңілдетті. Жакилин Онассис киноға барды, ал кинотеатрдан шығарда, кинотеатр директоры ескерткен соң, күтіп тұрған жаңалықтар фотографы Мел Финкельштейнді итеріп жіберді.
Қазіргі заманғы
"Сүйікті сары" фильміне алғашқы реакциялар қарама-қайшы болды. The New York Times газетінің Винсент Канби оны "өзгерістегі қоғам туралы жақсы, маңызды фильм" деп атады, ал Норман Мейлер оны көргеннен кейін "өзін жақсырақ сезінгенін" айтты. Керісінше, Рекс Рид фильмді "мебельге жылтырату құю сияқты пайдасыз" деп сипаттады, ал Чикагодан шығатын Sun Times газетінің Роджер Эберт оны "нағыз сәтсіз, жаман фильм" және "ақылсыз, баяу және қызықты емес" деп сынады. Рекс Рид фильмді "тітіркендіргіш және жиреншікті" деп атады, ал Сjöманды "өте мақтаншыл, үлкен эгосы бар және шәукір шашын суретке түсіруді ұнататын швед" деді, бірақ Норман Мейлер оны "өмірімде көрген ең маңызды фильмдердің бірі" деп сипаттады.
Ретроспективті
Соңғы жылдары "Сары" фильмі қайта қарастырылуда, бұл ішінара 2003 жылы Criterion Collection DVD шығарылымымен бірге жарық көрген эссе авторы Гари Гиддинс және All Movie Guide веб-сайтындағы Натан Саузерннің шолуының арқасы. Саузерн бұл фильмді "жас әйелдің эмоционалдық, саяси, әлеуметтік және сексуалдық азаттығы туралы әзілге толы және күрделі комедия" деп бағалап, оны "шығарылғаннан бері көпшіліктің түсінбеушілігіне ұшыраған және қайта бағалау мен жаңадан танысуға мұңталдық танытып отырған шынайы туынды" деп атады. 2015 жылдың тамыз айына қарай, Rotten Tomatoes сайтындағы шолулардың жиынтығы бойынша "Мен қызықтымын (Сары)" фильмі 25 шолу негізінде 52% рейтинг алды, оның ішінде 13 "жаңа" және 12 "жаман" бағалар берілді.
Марапаттар мен құрметтер
Найман осы фильмдегі және "Мен қызығушылықпен (көк)" фильміндегі рөлі үшін 5-ші Гулдбагге сыйлығында "Ең үздік әйел актер" сыйлығын жеңіп алды.
Танымал мәдениетте
Түрлі телесериалдарда ұқсас атаулармен эпизодтар бар, мысалы, Get Smart сериалының финалы "Мен қызықты сарымын"; Moonlighting ("Мен қызықтымын, Мэдди"); Симпсондар ("Мен ашулымын (сары) "); That Girl ("Мен қызықты лимон"); Ed, Edd n Eddy ("Мен қызықты Эд"); және The Partridge Family ("Мен қызықты партридж"). Mad Men жетінші маусымның "Стратегия" эпизодында Дон Дрейпер бұл фильмді кинотеатрда көргенін айтады. This American Life 285-ші эпизодында "Мен қызықпын, Джелло" деп аталатын оқиға болды, ол Лос-Анджелес прокуроры Майкл Гуарино мен Dead Kennedys әншісі Джелло Биафра арасындағы цензуралық сот процесінен екі онжылдық өткен соңғы жағдайды баяндады. Америкалық автомобиль өндірушісі Plymouth 1971 жылы арнайы тапсырыс түсін ұсынды. "Curious Yellow" – олардың "High Impact" түстерінің бірі, жарқын жасыл сары түс. The Fall ағылшын постпанк тобының он бірінші студиялық альбомы атауында фильмге сілтеме жасайды, I Am Kurious Oranj.