Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Британдық өнертапқыш және өндіруші (1807–1897)
British inventor and manufacturer (1807–1897)
Сэр Исаак Холден, 1-ші баронет (7 мамыр 1807 – 13 тамыз 1897) – өнертапқыш және өндіруші, ол Square Motion жүнді тарау машинасының жасалуына қосқан үлесімен және радикалды либералдық парламент депутаты ретінде белгілі.
Sir Isaac Holden, 1st Baronet (7 May 1807 – 13 August 1897) was an inventor and manufacturer, who is known both for his work in developing the Square Motion wool combing machine and as a Radical Liberal Member of Parliament.
Өмір
Холден Глазго қаласына жақын Хёрлет ауылында дүниеге келді. Ол көбінесе өзін-өзі тәрбиеледі: оның ресми білімі жиі үзілістерге ұшырады. Ол он жасынан бастап екі қол тоқымашысы үшін қысқа мерзімге шегіршілікке (оқушылыққа) алынды, бірақ "Ескі радикал" Джон Фрейзер басқарған грамматикалық мектепке қатысты. Ол оқушы мұғалімі болды, содан кейін Слайтвейт және Лидстегі мектептерде сабақ беруге тырысқаннан бұрын, Веслиан пасторы болуға ниеттенді. 1829 жылы Холден Беркширдегі Рединг қаласындағы Касл академиясында жұмысқа орналасты. Дәл сол жерде ол Люцифер спичкасының нұсқасын жасады, бірақ оның өнертабысын 1827 жылы Стоктон-он-Тис қаласының Джон Уокер басып озды, ол өнертабысына патент алған жоқ. Келесі жылы Холден Шотландияға оралып, Глазгода түнгі мектеп ашты, бірақ қысқа ғана уақыт оқытқаннан кейін 1830 жылы Бингли маңындағы Каллингворттағы Таунсендс фабрикасында есепші болып жұмыс істеу үшін кетті. Техникалық бөлімге ауысып, менеджер болғаннан кейін, ол уақытын жүнді тарау процесін жақсартуға жұмсады. Холден 1846 жылы Таунсендстен кетіп, Брэдфордтағы Пит-Лейнде Пейсли шалдарының орта бөлігін шығаратын фабрика құрды. Екі жылдан кейін бизнес сәтсіз аяқталған соң, ол Сэмюэл Листермен серіктестік құрды. Олар бірлесіп төртбұрышты қозғалыспен жүнді тарау машинасының жобасын жасады, оған 1848 жылы Листер патент алды, бірақ Холден патенттік өтінішті дайындаған. Машинаның шығу тегі екеуі арасында өмір бойына дау тудырды. 1848 жылы Листер және Холден аттарымен сауда жасап, Исаак Холден Париждің Сен-Дени ауданында фабрика ашты, онда ол келесі бірнеше жылда төртбұрышты қозғалыс машинасының жетілдірілген үлгісін жасады. Содан кейін ол Францияда, Лилль маңындағы Круада және Реймсте өзінің жүрекжары Исаак Холден Кротерс және Джонатон Холден басқаратын фабрикаларды ашты. 1857 жылы ол Листерді сатып алып, фирманың атын Исаак Холден и Фильс деп өзгертті. 1860 жылы ол ұлдары Ангус және Эдвардпен бірге Брэдфордтағы Пенни Оукс қаласында тәжірибелік фабрика құрды, содан кейін 1864 жылы Брэдфордтағы алып Алстон фабрикасын ашты. 1870 жылдарға қарай Англия мен Франциядағы Холденнің фабрикалары әлемдегі ең ірі жүнді тарау орындарына айналды. Ол өзінің жетістігін Йоркширдегі Кейли маңындағы Оукуортта үлкен итальяндық сарай салып атап өтті. Веслиандықтардың жетекшісі ретінде Холденнің қайырымдылығы көбінесе Веслиан шіркеулерін салуға бағытталды. Ол Лондонда 50 шіркеу салу үшін 5000 фунт стерлинг салды. 1865 жылы Холден 1865 жылдан 1868 жылға дейін Кнаресборо үшін, кейіннен 1882 жылдан 1885 жылға дейін Йоркширдің Солтүстік-Батыс округі үшін және 1885 жылдан 1895 жылға дейін Кейли үшін Парламент мүшесі болып сайланды. Саяси өмірінде ол сайлау реформасын, шіркеудің мемлекеттен бөлінуін және Ирландияның өзін-өзі басқаруын қолдады. 1893 жылы 86 жасында ол Йорк графтығындағы Оукуорт үйінің бароны атанды. Холден 1897 жылдың тамыз айында 90 жасында қайтыс болды және Брэдфордтың Андерклиф зиратында жерленді. Барондық атағын оның үлкен ұлы Ангус Холден мұра етті. Оның қызы Маргарет Альфред Иллингвортқа үйленді, ол Кнаресбороның депутаты болды. 1908 жылы оның ұлы Барон Холден ретінде жұртына көтерілді. Оукуорт үйі 1907 жылы өртеніп кетті, ал 1927 жылы оның жері отбасы Оукуорт халқына қоғамдық саябақ ретінде сыйға берді. Ол Холден паркі деп аталды.
Holden was born in the village of Hurlet near Glasgow. He was largely self educated: his formal education was often disrupted. He was apprenticed from the age of ten for a short period as a draw boy for two hand weavers, but attended the grammar school run by the 'Old Radical' John Fraser. He became a pupil teacher and then sought to become a Wesleyan Minister, before teaching at schools in Slaithwaite and Leeds. In 1829 Holden obtained a post at the Castle Academy in Reading, Berkshire. It was here that he developed a version of the Lucifer match, but his invention was superseded by John Walker of Stockton on Tees in 1827, who did not patent the invention. The following year Holden returned to Scotland to set up a night school in Glasgow, but after a brief period of teaching he moved in 1830 to become a bookkeeper at Townsends' worsted factory in Cullingworth near Bingley. Transferring to the technical side and becoming a manager, he spent his time at seeking to improve the process of combing wool. Holden left Townsends in 1846 to set up a factory making Paisley shawl middles at Pit Lane in Bradford. When the business failed two years later he formed a partnership with Samuel Lister. They worked together to develop the square motion wool combing machine, which was patented by Lister in 1848, although Holden had drafted the patent. The origins of the machine became the subject of a lifelong dispute between the two men. In 1848, trading as Lister & Holden, Isaac Holden set up a factory in the St Denis district of Paris, where over the next few years he perfected the square motion machine. He then set up factories in France, at Croix near Lille and at Reims, run by his nephews Isaac Holden Crothers and Jonathon Holden. In 1857 he bought out Lister and the firm was renamed Isaac Holden et Fils. In 1860 he and his sons, Angus and Edward, set up an experimental factory at Penny Oaks in Bradford and then in 1864 they opened the massive Alston Works at Bradford. By the 1870s Holden's factories in England and France had become the largest wool combers in the world. He celebrated his success by building a large Italianate mansion at Oakworth near Keighley in Yorkshire. As a leading Wesleyan, Holden's philanthropy was largely concentrated on building Wesleyan chapels. He pledged £5000 to build 50 chapels in London. In 1865 Holden was elected to serve as a Liberal Member of Parliament for Knaresborough from 1865 to 1868, and later for the Northern West Riding of Yorkshire from 1882 to 1885 and for Keighley from 1885 to 1895. In his political life he campaigned for electoral reform, church disestablishment and Irish Home Rule. In 1893, at the age of 86, he was created a Baronet, of Oakworth House in the County of York. Holden died in August 1897, aged 90, and was buried in Undercliffe Cemetery, Bradford. He was succeeded in the baronetcy by his eldest son Angus Holden. His daughter Margaret had married Alfred Illingworth who succeeded him as MP for Knaresborough. In 1908 his son was raised to the peerage as Baron Holden. Oakworth House burned down in 1907 and in 1927 its grounds were given by the family to the people of Oakworth as a public park. It is called Holden Park.
Отбасы
Холден екі рет үйленген: алғаш 1832 жылы Марион Лавқа (1811–1847), одан төрт баласы болды; екінші рет 1850 жылы Сара Сагденге (1804–1890), одан басқа балалары болмады.
Holden was twice married: firstly in 1832 to Marion Love (1811 1847) with whom he had four children; secondly in 1850 to Sarah Sugden (1804–1890) by whom he had no further children.