Кіріспе
TeX-тен туындаған жалпы мақсаттағы құжат өңдеуші. ConTeXt – жалпы мақсаттағы құжат өңдеуші. LaTeX сияқты, ол TeX-тен алынған. Ол ерекше құрылымдалған құжаттарға, автоматтандырылған құжат өндірісіне, жоғары сапалы типографияға және көп тілді құрастыруға өте ыңғайлы. Бұл жүйе ішінара TeX типтеу жүйесіне негізделген және қолжазба дайындау үшін құжат белгілеу тілін пайдаланады. ConTeXt-тің типографиялық және автоматтандырылған мүмкіндіктері кең, оларға микротипографияны, көптеген түсіндірмелер мен түсіндірме кластарын басқаруға арналған интерфейстер, OpenType қаріптері мен мүмкіндіктерін өңдеу кіреді. Сонымен қатар, ол түстер, фон, гиперсілтемелер, презентациялар, сурет мәтінін интеграциялау және шартты компиляция үшін кең қолдау көрсетеді. Бұл пайдаланушыға форматтауды толық бақылауға мүмкіндік береді, сонымен қатар TeX макро тілінің төменгі деңгейін үйренбей жаңа макеттер мен стильдерді жасауды жеңілдетеді. ConTeXt пен LaTeX арасында салыстырулар жасалғанымен, екі жүйенің негізгі мақсаттары ерекше. ConTeXt бастапқыда-ақ пайдаланушыларға жалпы мақсаттағы құрастыру үшін маңызды озық типографиялық бақылауға тікелей және тұрақты қол жеткізуді қамтамасыз ететін типографиялық және құрастыру жүйесі ретінде жобаланған. LaTeX-тің бастапқы көзқарасы, керісінше, пайдаланушыны типографиялық шешімдерден оқшаулау болды – бұл тәсіл, әсіресе ғылыми журналға мақала жіберу сияқты тапсырмалар үшін пайдалы. LaTeX осы бастапқы көзқарастан дамығанымен, ConTeXt-тің біріктірілген дизайны LaTeX-та жиі кездесетін пакеттік қақтығыстарды болдырмайды. ConTeXt ағылшын, голланд, неміс, француз және итальян тілдерінде белгілеуді қолдайды, сондай-ақ Батыс Еуропа, Шығыс Еуропа, араб, қытай, жапон және корей тілдері сияқты көптеген жазу жүйелерінде шығыс беруді қолдайтын көп тілді пайдаланушы интерфейсін ұсынады. Бұдан өзге, ол пайдаланушы интерфейсін өзгертпей pdfTeX, XeTeX және LuaTeX сияқты әртүрлі TeX қозғалтқыштарын пайдалануға мүмкіндік береді, сондай-ақ PSTricks-ті де қолдайды. ConTeXt сонымен қатар TeX-пен химиялық құрылымдарды құрастыруға арналған PPCHTeX деп аталатын макро пакетімен және көптеген басқа модульдермен жабдықталған. Бұл пакет қарапайым TeX және LaTeX-пен де қолданылуы мүмкін. ConTeXt-ке 1996 жылы Нидерландта орналасқан PRAGMA Advanced Document Engineering (Pragma ADE) компаниясынан Ханс Хаген ат берген.
ConTeXt is a general purpose document processor. Like LaTeX, it is derived from TeX. It is especially suited for structured documents, automated document production, very fine typography, and multilingual typesetting. It is based in part on the TeX typesetting system, and uses a document markup language for manuscript preparation. The typographical and automated capabilities of ConTeXt are extensive, including interfaces for handling microtypography, multiple footnotes and footnote classes, and manipulating OpenType fonts and features. Moreover, it offers extensive support for colors, backgrounds, hyperlinks, presentations, figure text integration, and conditional compilation. It gives the user extensive control over formatting while making it easy to create new layouts and styles without learning the low level TeX macro language. While comparisons can be made between ConTeXt and LaTeX, the primary objectives of the two systems are distinct. From the onset, ConTeXt has been a typography and typesetting system designed to give users straightforward and consistent access to advanced typographical control, which is crucial for general purpose typesetting. LaTeX's original vision, on the other hand, was to insulate the user from typographical decisions—an approach particularly useful for tasks such as submitting articles to a scientific journal. Although LaTeX has evolved from this original vision, ConTeXt's unified design prevents the package clashes often experienced with LaTeX. ConTeXt provides a multilingual user interface with support for markup in English, Dutch, German, French, and Italian and support for output in many scripts including western European, eastern European, Arabic, Chinese, Japanese, and Korean. It also allows the user to use different TeX engines like pdfTeX, XeTeX, and LuaTeX without changing the user interface. and PSTricks. ConTeXt also provides a macro package for typesetting chemical structure diagrams with TeX called PPCHTeX, as well as many other modules. This package can also be used with plain TeX and LaTeX. Originally entitled pragmatex, ConTeXt was given its name around 1996 by Hans Hagen from PRAGMA Advanced Document Engineering (Pragma ADE), a Netherlands based company.
Лицензия
ConTeXt – ашық кодты бағдарламалық қамтамасыз ету: бағдарламалық код (яғни /doc тармағына кірмейтін бөлік) GNU GPL лицензиясы бойынша таратылады; құжаттама Creative Commons Attribution NonCommercial ShareAlike лицензиясымен ұсынылады. ConTeXt ресми нұсқаулығы (2001) және ConTeXt ресми шағын оқулық (1999) – Pragma авторлық құқығымен қорғалған құжаттар, бірақ GNU Free Documentation License бойынша жарияланған жаңа нұсқаулықтың қоймасы бар. 2009 жылғы сәуірден бастап қаріптер мен типография бөлімдерінің жаңартылған нұсқасы қолжетімді.
Нұсқалар
ConTeXt-тің қазіргі нұсқасы – LMTX, ол 2019 жылдың сәуірінде Mark IV (MkIV) нұсқасының ізбасары ретінде ұсынылды. Алдыңғы нұсқалар – Mark II (MkII) және Mark I – енді қолдау көрсетілмейді. Дамытушылардың мәлімдемесіне сәйкес, LMTX пен оның бұрынғы нұсқаларының негізгі айырмашылығы – жаңа нұсқа "ConTeXt ескеріліп, арнайы жасалған компиляция және сценарийлік қозғалтқышты пайдаланады: LuaMetaTeX, ConTeXt қолданысы үшін айқын түрде оптимизацияланған". Бұрын MkIV LuaTeX, ал MkII pdfTeX қолданған.
Тарих
ConTeXt-ті Нидерландыда Pragma ADE компаниясының Ханс Хаген мен Тон Оттен 1991 жылдары оқулық материалдарды құрастыру қажеттілігінен жасады. 1996 жылы Ханс Хаген «мәтінмен бірге tex» деген мағына беретін ConTeXt атауын ойлап тапты (con tex t; «con» — «бірге» деген мағынаны білдіретін латын префиксі). ConTeXt-тің төменгі деңгейдегі коды бастапқыда голланд тілінде жазылған. 2005 жылы ConTeXt әзірлеушілері оны ағылшын тіліне аударуға кірісіп, нәтижесінде қазір тұрақты және жаңартылмайтын MKII нұсқасы пайда болды. 2007 жылдың тамызында Ханс Хаген MKIV нұсқасын таныстырды, ал сол жылдың соңында алғашқы бета нұсқасы шығарылды. 2008 жылғы ConTeXt пайдаланушылар жиынында Мойца Миклавек ConTeXt Minimals-ті ұсынды – бұл ConTeXt-тің ең соңғы бинарлық файлдарын қамтитын, аз жадты пайдаланатын және жаңартулар үшін аз трафик талап ететін дистрибутив. 2008 жылдың тамызында бұл дистрибутив launchpad веб-сайтында жоба ретінде тіркелді. 2008 жылдың маусым айында Патрик Гундлах ConTeXt блогында алғашқы жазбасын жариялады. 2009 жылдың шілдесінде ConTeXt git репозиторийін бастады. 2010 жылдың қарашасында ConTeXt тобы құрылды. 2019 жылдың сәуірінде LMTX (ConTeXt LuaMetaTeX) жарияланды.
Ресми беттер
(ConTeXt-ті таратады). (ресми). (ресми). (ресми). , жаңа ConTeXt құжаттамасы.
Қолданбалар мен оқулықтар
(ресми). (ресми) және: ConTeXt мүмкіндіктерінің кіріспелік материалдары. (ресми нұсқаулық қосады). .
ConTeXt және LaTeX арасындағы салыстыру
LaTeX-тен ConTeXt-ке көшу үшін. Ескерту: Бұл мәтін өте ескі, және ондағы құқықтық ақпарат қазіргі таңдағыдай маңызды емес, себебі ConTeXt GPLv2 лицензиясымен таратылады. Ханс Хагенмен сұхбат, соның ішінде ConTeXt-ті жасауға түрткіс болған жайттар туралы мәліметтер. Алғашқыда ConTeXt математикалық мүмкіндіктерін түрлі LaTeX математикалық мүмкіндіктерімен, сондай-ақ математикалық өрнектерді теңдеудің әртүрлі тәсілдерімен (жинақтау, бөлу және т.б.) салыстыруды қамтиды.