Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ашық спорт
Outdoor sport
Ұшқыш дискімен фристайл, сонымен қатар, тауарлық марка атына сілтеме жасай отырып, фристайл фрисби деп те аталады. Бұл спорт және өнер түрі, ұшқыш дискімен шығармашылық, акробатикалық және спорттық қимылдармен сипатталады. Фристайл жеке немесе көбінесе топтап, бәсекелестік және ойын-сауық мақсатында орындалады. Фристайл ойыншылары қауымдастығы (FPA) фристайлдың басқарушы органы болып табылады, "ұшқыш дискімен фристайлді өмір бойы демалыс пен бәсекелестік спорт ретінде дамытуға" арналған. Ұйым халықаралық турнирлер мен рейтингілерге, сондай-ақ білім беру гранттарына және насихаттау шараларына қатысады. Жыл сайын FPA ашық жұптар, аралас жұптар, ашық командалық және әйелдер жұптары бойынша әлем чемпионатын өткізеді. Бәсекелестік фристайл әдетте орындалуы, қиындығы және көркемдік әсері бойынша ойыншылар төрешілер алқасымен бағаланады.
Flying disc freestyle, also known as freestyle Frisbee in reference to the trademarked brand name, is a sport and performing art characterized by creative, acrobatic, and athletic maneuvers with a flying disc. Freestyle is performed individually or more commonly in groups, both competitively and recreationally. The Freestyle Players Association (FPA) is the governing body of freestyle, "dedicated to the growth of freestyle disc play as a lifetime recreation and competitive sport. The organization is involved in international tournaments and rankings as well as education grants and promotional activities. Every year, the FPA holds a world championship with divisions in Open Pairs, Mixed Pairs, Open Co op, and Women's Pairs. Competitive freestyle is usually judged on execution, difficulty, and artistic impression by a panel of players.
Тарих
1960 жылдардың соңы мен 1970 жылдардың басында қазіргі заманғы ұшу дискілері АҚШ-та кең таралған хоббиге айналды, одан әртүрлі салалар пайда болды: жұп дискілік корт, дискілік гутс, алтимейт, дискілік гольф және дискілік фристайл. Осы кезде дискімен ойнаушылардың көпшілігі барлық салаларға қатысып, жан-жақты ойыншылар болды. Фристайл 1960 жылдары Виктор Малафронте, Джон "Z" Вейанд, Кен Вестерфилд, Керри Коллмар және Дэн Роддик сияқты бірнеше ойыншылар күрделі трюктар мен лақтыруларды орындауға тырысқанда басталды. 1974 жылы Канаданың Торонто қаласындағы (Онтарио) және Ванкувердегі (Британ Колумбиясы) Канада ашық фризби чемпионатында фристайл жеке бәсеке түрі ретінде таныстырылды. "Тырнақпен ұстау" әдісі ойыншыларға берілген лақтыруға байланысты болатын, ол әрқашан спонтанды және болжаусыз болатын. Осы стильдегі ойын екі ойыншы 30-40 метр қашықтықта тұрып ойнайтын, лақтырулар жылдам және әртүрлі болды, ал ұстаулар лақтырудан бірден жасалатын, кейде соққымен немесе шапалақтаумен, және сирек жағдайда ұстау мен кері лақтыру арасында үзіліс болатын. Жоғары деңгейде лақтырулар мен ұстаулар негізгі дағдыларды меңгергеннен кейін пайда болатын ағымға айналатын. Бұл жылдам және сұйық қозғалыс күрестік өнер мен биге ұқсас болатын. Фристайл дискісіндегі ең ерте маневрлердің бірі – дискінің астына саусақтарды жылдам басып, оны ұстамай немесе жерге түсірмей, орнын сақтау немесе өзгерту амалы болды. Бұл амал 1970 жылдардың басында пайда болып, 1975 жылға қарай танымал және жетілдірілді. Кейбір деректерге сәйкес, бұл амал ақырында "тырнақпен ұстауға" әкелді, оны көптеген адамдар қазіргі фристайлдің бастауы деп санайды. "Тырнақпен ұстаудың" пайда болуы даулы, бірақ оның алғашқы турнирде көрсетілуі 1975 жылы Нью-Йорк штатының Рочестер қаласында өткен Американдық ұшу дискісінің ашық чемпионатында (AFDO) Фредди Хафттың жұптық сайыста орындауымен болды. Бұл АҚШ-та өткен алғашқы фристайл жарысы болды. "Тырнақпен ұстау" дискіні тырнақта теңестіріп, оның айналуын жалғастыруды қамтиды. Бұл техника фристайлшілерге дискінің ұшу жолын өзгертуге және түрлі балеттік және техникалық амалдарды орындауға мүмкіндік береді, мысалы, шектеулі тартымдар, ұстаулар, айналымдар және лақтырулар. Фристайлдың коммерциялық және танымал өркендеуі 1970 жылдардың соңы мен 1980 жылдардың басында Wham O компаниясы ірі турнирлерді демеушілік еткен кезде болды, олар Роуз Боулда аяқталды – фристайл компоненті бар жалпы іс-шара. Тәжірибелі ойыншылар Роуз Боулға қатысу үшін кішігірім турнирлерде ұпай жинады. Танымал қатысушыларға фристайлдың белгілі шеберлері Джонни Дворк, Джоуи Худоклин, Донни Роудс, Билл Райт және Дженс пен Ирвин Валаскез кірді. 1981 жылы Wham O басшылығы өзгеріп, фристайлға қаржыны тоқтатты. Содан кейін фристайлдың өсуі күрт төмендеді, ойын негізінен спорттың алғашқы екі онжылдығында танысқан американдықтармен шектелді. 1990 жылдардың соңында фристайлға жаңа ойыншылардың келуі азайды, ол құлдырауға бейім болды. Алайда, 2000 жылдардың ортасында спорт Еуропа, Оңтүстік Америка және Жапонияда қайта өркендеді. Бұл қайта өрлеудің себептері талқыланып жүр, бірақ көптеген адамдар өсімді Паганеллоға (ірі итальяндық алтимейт турнирі, ол танымал фристайл іс-шарасын демеушілік етті) және оның алғашқы жақтастарына (және FPA кеңесінің мүшелеріне) Ларри Империале мен Пол Кенниге, американдық ойыншылардың (Дженс және Эрвин Валаскез, сондай-ақ Том Лайтнер және Сун Вентцель, Nike турының бөлігі ретінде) турының әсеріне және екі жетекші американдық фристайлшыларды бейнелейтін танымал Nike жарнамасына (Дэйв Мерфи және Дэйв Льюис) байланыстырады. Бүгінде фристайл АҚШ-та қайтадан танымал, өйткені бүкіл елдегі ойыншылар дарынды Эмма Калеге (M Maw) еліктеуге тырысады, сондай-ақ Германияда, Чехияда, Италияда, Жапонияда, Израильде және Колумбияда.
By the late 1960s and early 1970s, modern flying discs had become a popular pastime in the United States, developing into various disciplines such as double disc court, disc guts, ultimate, disc golf, and disc freestyle. At the time, most disc players were overall players, participating in all the various disciplines. Freestyle began in the 1960s with a few players, like Victor Malafronte, John "Z" Weyand, Ken Westerfield, Kerry Kollmar and Dan Roddick trying to perform more complex trick catches and throws. Freestyle was introduced as its own competitive discipline, with the first Frisbee freestyle competitions occurring in 1974, at the Canadian Open Frisbee Championships, Toronto, Ontario, and the Vancouver Open Frisbee Championships, Vancouver, BC. Freestyle in the beginning before the invention of the "nail delay" catching possibilities would depend on the throw you were given, it was always spontaneous and unpredictable. Play of this type of freestyle was performed with two players standing 30–40 yards apart, the throws were fast and varied and the catches were right off the throw, except for the occasional kick or slap up and rarely a pause between the catch and the throw back. At advanced levels, the throws and catches would become a flow that was created once you mastered the basics. It was fast and fluid and visibly would resemble martial arts and dance. One of the earliest distinctly freestyle disc maneuver was the tip, the act of quickly pressing fingers on the bottom of the disc to maintain or alter its position without catching the disc or letting it fall to the ground. Tipping first began in the early 70s, becoming more popular and refined by 1975. The tip, according to some histories, eventually led to the nail delay, considered by many to be the beginning of modern freestyle. The invention of the nail delay is disputed, but its first tournament appearance occurred when Freddie Haft performed the delay in the freestyle pairs event at the 1975 American Flying Disc Open (AFDO) in Rochester, NY. This was the first freestyle event held in the US. The nail delay involves balancing the disc on the fingernail while the disc continues to spin. This technique allows freestylers to change the flight path of the disc and perform numerous balletic and technical maneuvers such as restricted pulls, holds, turnovers, and shoots. The pinnacle of freestyle as a commercial and popular venture was in the late 1970s and early 1980s when Wham O sponsored major tournament circuits culminating in the Rose Bowl, an overall event with a prominent freestyle component. Experienced players would collect points in smaller tournaments to win a spot in the Rose Bowl. Famous appearances include freestyle legends Johnny Dwork, Joey Hudoklin, Donnie Rhodes, Bill Wright, and Jens and Irwin Valasquez. By 1981, Wham O changed management and pulled its funding from freestyle. Subsequently, the growth of freestyle severely declined, with play mostly limited to Americans introduced to the sport in its first two decades. By the late 1990s, freestyle seemed to be in decline as few new players began playing. By the mid 2000s, however, the sport experienced a resurgence of growth in Europe, South America, and Japan. The cause of this resurgence is debated, but most attribute the growth to Paganello (a large, Italian ultimate tournament that sponsored a popular freestyle event) and its early proponents (and FPA Board members) Larry Imperiale and Paul Kenny, the impact of touring American players like Jens and Erwin Valasquez as well as Tom Leitner and Sune Wentzel (as part of a Nike tour), and a popular Nike commercial featuring two leading American freestylers, Dave Murphy and Dave Lewis. Today freestyle has a renewed popularity in the United States, as jammers across the country seek to emulate prodigy Emma Kahle (aka M Maw), as well as in Germany, Czech Republic, Italy, Japan, Israel and Colombia.
Бастау
Фристайл үй ішінде де, сыртта да, далада да, жағажайда да орындалады. Ойыншылардың стилі мен техникасы көбінесе олар ойнайтын жағдайларға, әсіресе желге байланысты. Фристайл джемдері деп аталатын жиындарға 2-ден 15 адамға дейін қатыса алады, бірақ көбінесе 2-5 адам болады. 4 немесе 5-тен көп адам қатысатын жиынды жұптық (2 ойыншы) немесе үштік (3 ойыншы) ойынмен салыстырғанда "моб оп" деп атайды. Қазіргі таңдағы бәсекелі фристайлдің көп бөлігі тырнақты ұзақ ұстауға негізделген, көптеген ойыншылар осы үшін тырнақтарды ұзартатын құралдарды (пластик тырнақтар мен силиконды спрейлер) пайдаланады. Сонымен қатар, тырнақты ұзартатын құралдарсыз ойналатын, жылдам лақтырып ұстау нұсқасы да бар.
Freestyle is performed indoors and outdoors, on fields and on the beach. The style and technique of players often depend on the conditions they play in, especially the wind. Freestyle jams, as they are called, involve anywhere from 2 to 15 people, but most hover between 2–5. A jam with more than 4 or 5 is often called a "mob op" as opposed to pairs (2 players) or co op (3 players). Most competitive freestyle today centers around the nail delay with many players using what are called delay aids (plastic nails and silicone sprays). There is also a faster throw and catch version that can be played without the use of delay aids.
Жабдықтар мен ойын
Фристайл көбінесе 160 граммдық жеңіл дискпен орындалады. Дискіні ұстауды жеңілдету үшін силикон спрейі сияқты майлағышпен шашыруға болады. Фристайл жарыстарында тәжірибелі ойыншылар акрилден, сүйектер немесе мүйіз сияқты органикалық материалдардан, сондай-ақ басқа пластиктерден жасалған жалған тырнақтар тағады, олар ойын барысында тырнаққа жабыстырылады, бірақ олар міндетті емес. Фристайлдің жылдам лақтыру және ұстау нұсқасы (жедел фристайл) қандай да бір жабдықсыз (ұстауды баяулатуға арналған құралдар, спрейлер және пластикалық тырнақтар) ойналуы мүмкін.
Freestyle is performed with a lighter, usually 160 gram disc. The disc can be sprayed with some kind of lubricant for facilitating the nail delay such as silicone spray. In freestyle competitions, most advanced players wear fake nails made out of acrylic, some organic materials like bones or antlers, and other plastics, which are glued onto fingernails during play, though they are not necessary. A faster throwing and catching version of freestyle (fast freestyle) can be played without the use of equipment (nail delay paraphernalia, sprays and plastic nails).
Ақша беру
Дискіні тіктеп ойнау – дискінің ортасын әртүрлі дене мүшелерімен соққыға ұрып, дискіні "секіруге" мәжбүр ету арқылы жасалады, көбінесе дискінің бұрышы мен айналысын сақтай отырып. Мұндай тіктеуге саусақ ұштары, шынтақтар, тізелер, аяқтар және тіпті бас қолданылады. Джоуи Хаддоклиннің әйгілі тіктеу комбинациясы осы техниканың ең жақсы үлгісі саналады.
Tipping is performed by poking the center of the disc with various body parts to cause the disc to "pop up," usually maintaining the angle of the disc and its spin. Tipping is performed with finger tips, elbows, knees, feet, and even the top of the head. Joey Hudoklin's famous tipping combo is considered the epitome of this technique.
Бөріктеу
Брюшинг – дискінің айналу бағытында дискіні жанама сырғу арқылы жасау. Брюшинг қолдармен, тізелермен және аяқтармен орындалады.
Brushing involves swiping the disc tangentially with the rotation of the disc. Brushing is performed with the hands, knees, and feet.
Таңдау
1975 жылы Кен Вестерфилд алғаш көрсеткендей, домалату дененің кез келген бөлігінде дискінің домалағанда орындалады. Ең көп таралған домалату – кеуде немесе алдыңғы домалату, ол дискі бір қолдан кеуде арқылы екінші қолға домалағанда, одан әрі маневрлер үшін ұстап алуға немесе босатуға арналған. Тәжірибелі ойыншылар көбінесе алдыңғы, артқы және аяқ домалатуларын, айналу бағытымен де, қарсы бағытта да, шығармашылықпен үйлестіріп орындайды.
Rolling, first demonstrated by Ken Westerfield in 1975, is performed when the disc rolls across any part of the body. The most common roll is the chest or front roll, which is performed when the disc rolls from one hand, across the chest, to the second hand to be caught or released for more maneuvers. Experienced players often perform front, back, and leg rolls, with and against the spin, in creative combination.
Келесіге ауысу
Тырнақ кідірісі – дисктің орнын өзгерту үшін дискті тырнаққа (немесе кейде тістерге, аяқтарға және шынтақтарға) теңестіруден тұрады. Кідіріс, дискінің шетімен тік, бұрышты немесе орталық/жазық күйде орындалуы мүмкін. Көптеген ойыншылардың айналу бағыты бойынша әдеті болады, олар сағат тілімен немесе сағат тіліне қарсы айналуды ұнатады, бірақ көпшілік ойыншылар, әсіресе тәжірибелі ойыншылар, екі бағытта да маневр жасай алады. Кідіріс – қазіргі заманғы, техникалық фристайлдің айрықша белгісі, ол айналымдар мен "спинге қарсы" қимылдар сияқты күрделі маневрлерді орындау үшін қолданылады (бұрыш пен мұқият сүргішті пайдаланып дискіні оның айналуына қарсы бағытта жылжыту, бұл техниканы Скиппи Джаммер ойлап тапқан және жетілдірген).
The nail delay involves balancing the disc on the nail (or occasionally teeth, feet, and elbows) to manipulate the disc's position. The delay can be performed on the rim of the disc in vertical, angled, or centered/flat positions. Most players have a spin preference, preferring either clockwise or counterclockwise, but most players, especially advanced players can perform maneuvers with both spins. The delay is characteristic of more modern, technical freestyle, which uses the delay to perform more complicated maneuvers like turnovers and "against the spin" moves (manipulations that use angle and carefully applied friction to force the disc in a direction that its spin counteracts, a technique invented and mastered by Skippy Jammer).
Шығындар
Дискі тік күйде тұрғаннан төңкерілген күйге ауысқанда айналым жасалады. Айналым – ойынның танымал, техникалық элементі, ол дұрыс тетік, айналу нүктесі және көбінесе "айналу бағытын өзгертуді" талап етеді. Айналу бағытын өзгерту – дискінің сағат тіліне қарсы айналудан сағат тіліне немесе сағат тілінен сағат тіліне қарсы айналуға өтуін қамтиды. Айналым физикасы дискінің ойыншыға қатысты айналу бағытын өзгертуін қажет етеді, егер айналым "360" градустық айналым болмаса, яғни екі рет айналу бағытын өзгертіп, бастапқы бағытына оралу.
A turnover is performed when the disc is changed from a right side up position to an upside down position. The turnover is a popular, technical aspect of the game that requires proper leverage, a pivot point, and usually a "spin change." A spin change involves changing the disc from counterclockwise to clock or clock to counterclockwise. The physics of turnover requires that the disc change spin, relative to the player, unless the turnover is a "360" turnover involving two spin changes, arriving back at the original spin.
Ау
Еркін стильдегі ұстаулар көбінесе екі бағаланатын санатқа бөлінеді: соқыр және шектеулі. Соқыр ұстаулар – ойыншының дискіні қолға түскенін көре алмайтын жағдайларды қамтиды, мысалы, «қорқытқыш» және «флауд» сияқты танымал әрекеттер. Шектелген ұстаулар дененің бір бөлігінің артына қолды орналастыруды білдіреді, мысалы, аяқтың астынан немесе арқадан. Фристайлдың ең әйгілі және танымал ұстауларының бірі – «гитис» деп аталады, ол бір қолмен дискіні қарсы аяқтың үстінен және айналып ұстауды қамтиды. Ұстауларды аяқтардың арасынан немесе дене мүшелеріне, мысалы, арқаға тіреліп те жасауға болады.
Freestyle catches are generally split into two overlapping categories: blind and restricted. Blind catches are ones where the player cannot see the disc entering the hand and include popular moves such as scarecrow and phlaud. Restricted catches involve positioning the hand around some part of the body, such as under the leg or behind the back. One of the most famous and iconic freestyle catches is called "gitis" and involves catching a disc with one hand over and around the opposite leg. Catches can also be performed between the legs or by resting on parts of the body such as the back.
Атқарылуы
Фристайлдер көбінесе қиындық пен стильді арттыру, сондай-ақ әртүрлі айналыс пен бұрыштар жасау үшін әр түрлі лақтыруларды қамтиды. Негізгі лақтырулар: артқа лақтыру, бүйірлеме (алдыңғы), үстінен лақтыру, тіреу және тікұшақ. Күрделі лақтырулар: соқыр лақтыру, шектеулі лақтыру және арнайы MAC лақтырулар (ұшу кезінде дискінің жоғарғы жағын еркін қол, аяқ немесе шынтақпен соғып, қосымша айналыс жасау, жылдамдықты төмендету және бұрышты өзгерту үшін жасалатын кез келген лақтыру).
Freestyles often incorporate different kinds of throws to add difficulty and style as well as create various kinds of spin and angles. Basic throws include backhand, sidearm (forehand), overhand wrist flip, staker, and helicopter. More advanced throws include blind, restricted, and special MAC throws (any throw that involves hitting the top of the disc mid flight with a free limb, like the opposite hand, foot, or elbow, to create extra spin, slow the velocity, and change the angle).