Жазғы Олимпиадада жүзу спорты: тарихы, әйелдер қатысуы (1912 жылдан), рекордтар, жаңа технологиялар мен жаттығу әдістері. Олимпиада жүзуден медальдар саны екінші орында тұрады.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жазғы Олимпиада ойындарындағы бәсекелестік спорт
Competitive Sport at the Summer Olympics
Су спорты әрбір заманауи жазғы Олимпиада ойындарында болған. 1912 жылдан бері әйелдер үшін де ашық. Олимпиадада жүзу спорты медальдар санын анықтау бойынша екінші орында тұрады (жеңіл атлетикадан кейін).
Swimming has been a sport at every modern Summer Olympics. It has been open to women since 1912. At the Olympics, swimming has the second highest number of medal contested events (after athletics).
Олимпиадалық рекордтар
Халықаралық Олимпиада комитеті Олимпиада ойындарында қазіргі 35 жүзу түрінің барлығындағы ең үздік нәтижелерді Олимпиадалық рекордтар деп таниды.
The International Olympic Committee recognize the best performances in all 35 current swimming events at the Games as Olympic records.
Спорттың маңызды өзгерістері
Жылдар бойы жаттығудың жақсы әдістері мен спорттың жаңа жетістіктерінің арқасында уақыт үздіксіз жақсарып келеді. Алғашқы төрт Олимпиадада жарыстар бассейнде емес, ашық суда өтті (1896, Жерорта теңізі; 1900, Сена; 1904, жасанды көл; 1906, Жерорта теңізі). 1904 жылғы Олимпиададағы жарыстардың бәрі метрлердің орнына ярдтармен өлшенді. 1908 жылғы Олимпиадаға арналған 100 метрлік бассейн негізгі стадионның жүгіру жолының ортасында салынды. 1912 жылғы Стокгольм Олимпиадасы электрлік уақыт өлшеудің бастауын берді. 1940 жылдарға дейін ерлер толық денелі жүзу костюмдерін киеді, ол суға қарсылықты күшейтетін. Сонымен қатар, жылдар өте келе бассейн конструкциясы да суға қарсылықты азайтуға көмектесті. Кейбір конструкциялық ескертулер жүзу кедергісін азайту арқылы бассейннің жылдамдығын арттыруға мүмкіндік береді. Атап айтқанда, дұрыс бассейн тереңдігі, толқындардың және ағыстардың жойылуы, жолақтардың енінің ұлғаюы, энергияны сіңіретін жарыс жолақтарының сызықтары мен шұңқырлары, сондай-ақ инновациялық гидравликалық, акустикалық, жарықтандыру және жүзу костюмдерінің дизайны. 1924 жылғы Олимпиадада алғаш рет стандартты 50 метрлік бассейн және белгіленген жолақтар пайдаланылды (бұл стандарт бүгінгі күнге дейін сақталып келеді). Еркін стильде жүзушілер бастапқыда бассейн қабырғаларынан секірді, бірақ 1936 жылғы жазғы Олимпиадада алғаш рет секіру платформалары қолданыла бастады. Флип-бұрылыс 1950 жылдарға қарай дамыды. Жүзу көзілдірігі алғаш рет 1976 жылы рұқсат етілді. Баттерфляй стиліндегі жарыстар 1956 жылға дейін өткізілмеді. Бұрынғы ережелер баттерфляй стилін брасс стиліндегі жарыстарда қолдануға рұқсат берді. 1956 жылдан кейін ережелер өзгертілгеннен кейін баттерфляй жеке стиль болып қалыптасты. 800 метрлік жарыс 1968 жылы әйелдер бағдарламасына қосылды, бірақ ол ерлердің 1500 метрлік жарысынан қысқа болды. Бұл айырмашылық 2020 жылы жойылды: сол жылы 1500 метрлік жарыс әйелдер бағдарламасына алғаш рет енгізілді, ал 800 метрлік еркін стиль жарысы ерлер бағдарламасына қосылды. 1968 жылы ерлер мен әйелдерге 200 метрлік еркін стильдегі жарыс берілді, бұл жүзушілерге 100 метр мен 400 метр арасындағы орташа қашықтықта жүзуге мүмкіндік берді. Әйелдер арасындағы 4 × 200 метрлік еркін стильдегі эстафета жарысы 1996 жылы қосылды, ал бұл қашықтықтағы ерлер эстафетасы 1912 жылдан бері өткізіліп келеді. Қызығы, 1996 жылы әйелдер арасындағы 4 × 200 метрлік еркін стильдегі эстафетаның жеңімпаз уақыты 1912 жылғы ерлер эстафетасынан екі минуттан астам басып өтті. Алты Олимпиадада ерлер екі рет, ал әйелдер бір рет еркін стильдегі эстафета жарысына қатысты. 1996 жылдан бастап екі жыныс та екі эстафетаға қатысады. 1960 жылға дейін аралас эстафета жарыстары (4 × 100 метр) ерлер мен әйелдер үшін өткізілмеді, бірақ содан бері олар барлық Олимпиадаларда жалғасты. 2008 жылдан бастап ерлер мен әйелдер 10 км ашық судағы марафондық жүзуге қатысады. Аралас 4 × 100 метрлік эстафета (2 әйел және 2 ер адам) 2020 жылғы Олимпиада бағдарламасына қосылды.
Times have consistently dropped over the years due to better training techniques and new developments within the sport. In the first four Olympics, competitions were not held in pools, but rather in open water (1896, the Mediterranean Sea; 1900, the Seine; 1904, an artificial lake; 1906, the Mediterranean). The 1904 Olympics' races were the only ones ever measured in yards, instead of the usual metres. A 100 metre pool was built for the 1908 Olympics and was located in the centre of the main stadium's track and field oval. The 1912 Olympics, held in the Stockholm harbor, marked the beginning of electrical timing. Male swimmers wore full body swimsuits up until the 1940s, which caused more drag in the water than their modern swim wear counterparts. Also, over the years, pool designs have lessened the drag. Some design considerations allow for the reduction of swimming resistance making the pool faster. Namely, proper pool depth, elimination of waves, elimination of currents, increased lane width, energy absorbing racing lane lines and gutters, and the use of other innovative hydraulic, acoustic, illumination, and swimwear designs. The 1924 Olympics were the first to use the standard 50 metre pool with marked lanes (a standard that remains to this day). In the freestyle, swimmers originally dove from the pool walls, but diving blocks were first incorporated at the 1936 Summer Olympics. The flip turn was developed by the 1950s. Swimming goggles were first allowed in 1976. The butterfly stroke events were not held until 1956. Previous rules permitted the butterfly stroke in breaststroke races. After 1956, when these rules were changed, butterfly became its own stroke entirely. The 800m event was added to the women’s programme in 1968; whilst longer, this event was not as far as the men’s 1,500m event. This discrepancy was evened out in 2020: that year, the 1,500 metres was included in the women’s programme for the first time and the 800 metres freestyle was added to the men’s programme. Both men and women were granted the 200 metres freestyle race in 1968, giving swimmers an intermediate distance race between 100 metres and 400 metres. The women's 4 × 200 metres freestyle relay race was added in 1996—a men's relay race at that distance had been held since 1912; interestingly, the winning time for the women's 4 × 200 metres freestyle relay in 1996 was more than two minutes faster than the men's 4 × 200 metres freestyle relay of 1912. At six Games, the men had two freestyle relay races, while the women had one. Starting with 1996, both genders have two. The medley relay races (4 × 100 metres) were not held for men or for women until 1960, but they have continued in every Games since then. Starting in 2008, both men and women compete in 10 km open water marathon swim events. The mixed 4 × 100 metres medley relay (2 women and 2 men) was added to the programme in the 2020 Olympic Games.