Кіріспе
Адамның жүзуі әдетте денені алға жылға беру үшін белгілі бір дене қозғалысын немесе жүзу стилін қайталаудан тұрады. Көптеген жүзу стилдері бар, олардың әрқайсысы әртүрлі жүзу түрін немесе жылдамдығын анықтайды. Мектеп, жоғары оқу орны және Олимпиадалық жүзуде екі толқын тәрізді стиль (көктеме және көбелек) және екі алмастыратын стиль (кроль және арқамен жүзу) бар. Көптеген стильдерде дененің барлық негізгі бөліктері – дене, қолдар, аяқтар, алақандар, табандар және бас – ырғақты және үйлесімді түрде қозғалады. Тыныс алу да стильмен синхронды болуы керек. Дегенмен, тек қолдарсыз аяқтарды немесе тек аяқтарсыз қолдарды қозғалтып жүзуге болады; мұндай стильдер арнайы мақсаттар үшін, жаттығулар үшін немесе мүшесі кемшілік адамдар (паралимпиадашылар) мен денесі салданумен ауыратын адамдар қолдана алады.
Human swimming typically consists of repeating a specific body motion or swimming stroke to propel the body forward. There are many kinds of strokes, each defining a different swimming style or crawl. In high school, collegiate, and Olympic swimming, there are two undulating strokes (breaststroke and butterfly stroke) and two alternating strokes (front crawl and backstroke). Most strokes involve rhythmic and coordinated movements of all major body parts — torso, arms, legs, hands, feet, and head. Breathing typically must be synchronized with the strokes, too. It is possible, however, to swim by moving only legs without arms or only arms without legs; such strokes may be used for special purposes, for training or exercise, or by amputees (paralympians) and paralytics.
Арнайы мақсаттағы стильдер
Кейбір қауырсындар тек арнайы мақсаттар үшін қолданылады, мысалы, нысанды (қыналып жүзген адам, доп) басқару немесе жай ғана су үстінде қалу үшін.
Су астындағы жүзу
Су астында жүзу, бетінде жүзуден жылдам. Су астында жүзу Олимпиада ойындарында жеке категория емес, бірақ 1988 жылғы Олимпиадада бірнеше қатысушылар арқамен жүзу жарысының көп бөлігін су астында өтті. Осыдан кейін Олимпиадада жүзушілерге тек старт немесе бұрылыстан кейін алғашқы 10 метрге (кейін 15 метрге өзгертілді) су астында қалуға рұқсат беретін ереже енгізілді. Ауа қажеттілігіне байланысты, судан қалпына келтіруді қажет ететін кез келген стиль белгілі бір қашықтықта су астында орындалуы мүмкін. Су астында арқамен жүзу кезінде мұрынға су кіруі мүмкін. Бұған жол бермеу үшін жүзуші мұрын арқылы дем шығарады немесе мұрын қыстырғышын кие алады. Кейбір жүзушілер мұрын тесіктерін жоғарғы ерінмен немесе компрессорлық мұрын бұлшықеттерімен жаба алады. Дельфин соққысы: Аяқтар бір-біріне қысылып, жоғары және төменге соққы береді. Бұл стиль көбінесе жарыстың басында, старт және бұрылыстар кезінде қабырғадан итерілгенде жүзушінің жылдамдығын сақтау үшін қолданылады. Су астында жүзу кезінде қолдар әдетте бас алдына созылып, бірімен-бірі жалғасып тұрады. Балық соққысы: Дельфин соққысына ұқсас, бірақ жүзушінің бүйірінде орындалады. Бұл жүзудің ең жылдам түрі болуы мүмкін. Жүзу жүзушіні алға жылға беретін айналмалы қозғалыстар тудырады. Дельфин соққысында айналмалы қозғалыстар жоғары және төмен қарай жүреді, судың бетіне немесе бассейн түбіне тигенде бұзылады. Ал балық соққысында олар кедергісіз, бүйірге қарай жүреді. Төменге тарту: Су астында ең көп қолданылатын жүзу стилі, себебі ол өте аз энергияны қажет етеді. Негізгі қолданысы – динамикалық апноэ (DNF). Теңіз арыстанының соққысы: Теңіз арыстанының жүзу стиліне негізделген бұл соққы, негізінен қолдармен дене бойымен жүргізілетін және қарсы бағыттағы қозғалыстармен күшті қолдау көрсетілетін қозғалыстардан тұрады. Бұл тар су асты кеңістіктерінен жүзу үшін өте тиімді.
Sea lion stroke: based on the swimming style of sea lions, this swimming stroke is primarily performed with sculling, arms at the side along the bodyline and strongly supported with flutter kicks in a contralateral sequence. It is very effective when swimming through narrow underwater places.
Өмірді құтқаратын соққылар
Құтқару соққысы: Бүйірлеме соққысына ұқсас, бірақ тек төменгі қол қозғалады, ал үстіңгі қол қиын жағдайдағы жүзушіні сүйреп әкетеді. Құтқаруға жақындау соққысы (басты көтеріп жүгіру немесе Тарзан соққысы деп те аталады): алдыңғы соққыға ұқсас, бірақ көздер су бетінен жоғары, апатқа ұшыраған жүзуші немесе доп сияқты айналадағы жағдайды бақылау үшін. Итеру арқылы құтқару соққысы: Бұл соққы шаршаған жүзушіге көмектеседі: шаршаған жүзуші арқасына жатады, ал құтқарушы қамшымен соғып, шаршаған жүзушінің табандарына итеріп көмектеседі (Ұлыбританиядағы құтқару қызметін басқаратын RLSS ұйымы бұл әдісті үйретпейді немесе мойындамайды). Тарту арқылы құтқару соққысы: Бұл соққы қиын жағдайдағы жүзушіге көмектеседі. Екі жүзуші де арқаларына жатады, құтқарушы қиын жағдайдағы жүзушінің қолтығынан ұстап, алға жылжу үшін қамшымен соғады. Соққы тым терең болмауы керек, әйтпесе зардап шегушіге тиіп қалуы мүмкін. Ұзартылған қолмен сүйреу (есінен айырылған адам): жүзуші бүйірлеме немесе көкіректеме соққысын арқасымен орындап, құтқарушы басын тік қолмен ұстап, алақанымен жақын тұрғызып, аузы мен мұрны судан шығып тұруын қамтамасыз етеді. Қолмен сүйреу: құтқарушы бүйірлеме соққымен жүзіп, зардап шегушінің артынан оның оң жақ үстіңгі қолын сол қолымен немесе керісінше ұстап, зардап шегушіні судан көтереді. Vice Grip Turn and Trawl (құлыптап бұру және сүйреу): омыртқасы зақымдалған деген күдікпен адамға қолданылады. Құтқарушы суға батып жатқан адамға ақырындап жақындап, бір қолын оның жағына қойып, қолын оның кеудесіне нығыз басады. Екінші қолы зардап шегушінің басының артына қойылады, ал қолы зардап шегушінің арқасымен бойлай түседі. Екі қол бір-біріне қысылады (вице сияқты), құтқарушы аяқтарымен алға жылжиды, содан кейін зардап шегушінің астына домалап, оның қасына келеді, бірақ зардап шегуші енді арқасымен жатыр. (Бұл өмірді құтқарудың ең қиын маневрлерінің бірі, өйткені тұтқа бірінші ретте мінсіз болуы керек; әйтпесе, зардап шегуші омыртқаның одан әрі зақымдануына ұшырауы мүмкін, мысалы, паралич). Киіммен жүзу: Жүзуші суға түскен кезде қозғалысын шектейтін киім киеді, яғни көбінесе барлық киім. Бұл жүзуші киіммен суға түскен немесе құтқарушының киімін шешуге уақыты болмаған жағдайларды жаттығу үшін жасалады. Қозғалыс шектелуі және судан шыққанда ылғал киімнің салмағы арқасында қолды көтеру қиынырақ, сондықтан су астында қолды көтеру стилі, мысалы, көкіректеме соққысы, жақсырақ таңдау болады. Құтқару түтігімен жүзу: Құтқарушы зардап шегушіге жақындағанда алға итерілетін құтқару құралын тартады.