Кіріспе
КСРО-ның бұрынғы заң шығару органы (1938–90)
Жоғарғы Кеңестің Президиумы (Президиум Верховного Совета) – Кеңес Социалистік Республикалар Одағының (КСРО) мемлекеттік биліктің жоғары органының тұрақты органы болды. Президиум Жоғарғы Кеңестің екі палатасының бірлескен отырысында, Жоғарғы Кеңес сессияда болмаған кезде оның атынан әрекет ету үшін сайланды. 1936 және 1977 жылғы Кеңес Конституциясына сәйкес, Жоғарғы Кеңестің Президиумы КСРО-ның ұжымдық мемлекет басшысы рөлін атқарды. Президиум өзінің барлық қызметінде КСРО Жоғарғы Кеңесіне есепті болды. 1936 жылғы Кеңес Одағы Конституциясын қабылдау мәселесін талқылау кезінде, Президиум төрағасын жалпыхалықтық сайлау арқылы сайлау туралы ұсынысқа жауап берген Сталин былай деді: «Біздің Конституциямыздың жүйесіне сәйкес, КСРО-да Жоғарғы Кеңеспен тең дәрежеде сайланатын және оған қарсы шыға алатын жеке Президент болмауы керек. КСРО Президенті – бұл коллегиалды орган, яғни Жоғарғы Кеңестің Президиумы, оның ішінде Жоғарғы Кеңестің Президиумының төрағасы, ол бүкіл халық емес, Жоғарғы Кеңес тарапынан сайланады және оған есепті болады. Тарихи тәжірибе көрсеткендей, мемлекеттік органдардың мұндай құрылымы ең демократиялық болып табылады және елді жағымсыз жағдайлардан қорғайды».
According to the system of our Constitution, there must not be an individual President in the U. S. S. R., elected by the whole population on a par with the Supreme Soviet and able to put himself in opposition to the Supreme Soviet. The President of the U. S. S. R. is a collegium, it is the Presidium of the Supreme Soviet, including the President of the Presidium of the Supreme Soviet, elected, not by the whole population but by the Supreme Soviet and accountable to the Supreme Soviet. Historical experience shows that such a structure of the supreme bodies is the most democratic and safeguards the country against undesirable contingencies."
Сайлау
Жоғарғы Кеңестің Президиумы КСРО Жоғарғы Кеңесінің екі палатасының бірлескен отырысында, сайлаудан кейінгі әрбір шақырылыстың бірінші сессиясында сайланды. Президиумның депутаттары Жоғарғы Кеңестің өкілеттік мерзіміне тағайындалды. КСРО Жоғарғы Кеңесінің Президиумы төрағадан, 1977 жылдан бастап бірінші вице-төрағадан, оның 15 орынбасарынан (әр республикадан біреуден), хатшыдан және оның құрамына кіретін екі палатадан 20 қосымша депутаттан, барлығы 39 адамнан тұрды. Президиум өзінің барлық қызметі үшін КСРО Жоғарғы Кеңесіне есеп беретін. 1938 жылдан 1989 жылға дейін Президиум төрағасы КСРО/Совет Одағының мемлекет басшысы деп есептелді және кейде Совет емес көздерде "КСРО/Совет Одағының президенті" деп аталды.
Президиумның ғимараты
Оның ғимараты Мәскеу Кремлінің ішінде орналасқандықтан, Кремль президиумы деп аталуы орынды болды.
Төрағалар тізімі
Жоқ. Аты-жөні (Туған-өлген жылы) Суреті Қызмет мерзімі Жоғарғы Кеңес шақырылыстары Жоғарғы Кеңес Президиумының төрағасы (1938–1989) 1 Михаил Калинин (1875–1946) 1938 жылдың 17 қаңтары – 1946 жылдың 19 наурызы 1-шақырылыс 2 Николай Шверник (1888–1970) 1946 жылдың 19 наурызы – 1953 жылдың 15 наурызы 2-3 шақырылыс 3 Климент Ворошилов (1881–1969) 1953 жылдың 15 наурызы – 1960 жылдың 7 мамыры 3-5 шақырылыс 4 Леонид Брежнев (1906–1982) 1960 жылдың 7 мамыры – 1964 жылдың 15 шілдесі 5-6 шақырылыс 5 Анастас Микоян (1895–1978) 1964 жылдың 15 шілдесі – 1965 жылдың 9 желтоқсаны 6-шақырылыс 6 Николай Подгорный (1903–1983) 1965 жылдың 9 желтоқсаны – 1977 жылдың 16 маусымы 6-9 шақырылыс (4) Леонид Брежнев (1906–1982) 1982 жылдың 10 қарашасы – 1983 жылдың 16 маусымы 10-шақырылыс 7 Юрий Андропов (1914–1984) 1984 жылдың 11 сәуірі – 1985 жылдың 10 наурызы 11-шақырылыс — Василий Кузнецов (1901–1990) 1985 жылдың 27 шілдесі – 1988 жылдың 1 қазаны 10 Михаил Горбачев (1931–2022) 1988 жылдың 1 қазаны – 1989 жылдың 25 мамыры 11-12 шақырылыс Жоғарғы Кеңес төрағасы (1989–1990) Михаил Горбачев (1931–2022) 1986 жылдың 18 маусымы – 1988 жылдың 1 қазаны 11-шақырылыс 4 Анатолий Лукьянов (1930–2019) 1988 жылдың 1 қазаны – 1989 жылдың 25 мамыры 11-12 шақырылыс Жоғарғы Кеңес төрағасының орынбасары (1989–1990) Анатолий Лукьянов (1930–2019) 1989 жылдың 25 мамыры – 1990 жылдың 15 наурызы 12-шақырылыс