Кіріспе
1905 жылғы төңкерістен кейін Ресей империясы үкіметінің қайта ұйымдастырылуы. 1906 жылғы Ресей Конституциясы – Ресей империясының 1832 жылғы Негізгі заңдарының маңызды қайта қаралуын білдіреді, ол бұрынғы абсолюттік мемлекетті императордың алғаш рет өзінің автократиялық билігін парламентпен бөлісуге келісетін мемлекетке айналдырды. Ол 1906 жылы, бірінші Мемлекеттік Думаның ашылуы қарсаңында қабылданды. Бұл Ресейдегі алғашқы Конституция – 1832 жылы Ресей империясының заңдар жинағы (Свод законов Российской империи, 1918 жылғы ресми жазу нұсқасы: Сводъ законовъ Россійской Имперіи) ретінде жарияланған бұрынғы Негізгі заңдардың қайта қаралуы болды. Ол 1905 жылғы Революция кезінде императорлық үкіметтің өзінің өміршеңдігін сақтап қалу және империяның ыдырауына жол бермеу үшін жасаған соңғы әрекеті ретінде қабылданды. Жаңа Конституция екі палаталы Ресей парламентін қарастырды, оның мақұлдауысыз Ресейде ешқандай заң қабылдана алмайтын. Бұл заң шығарушы орган жоғары палатадан – Мемлекеттік Кеңестен және төменгі палатадан – Мемлекеттік Думадан тұрды. Жоғарғы палатаның жартысы император тағайындаса, қалған жартысын түрлі мемлекеттік, діни және коммерциялық топтар сайлап алатын. Төменгі палатаның мүшелері Ресей халқының әртүрлі топтары арқылы күрделі жасырын сайлау жүйесі бойынша таңдалатын, бұл жүйе мүліктік топтардың басымдығын қамтамасыз етуге бағытталған. Дума заң шығару және императордың министрлерінен жауап алу құқығына ие болғанымен, оларды тағайындау және қызметтен босату құқығы тек монархқа ғана берілген. Конституцияны императордың бастамасы болмаса өзгертуге болмады. Император заңдарға вето құқығын сақтап, Думаны кез келген уақытта, кез келген себеппен таратуға құқылы болды. Император Дума отырмаған кезде декреттер шығаруға құқылы болды, бірақ егер жаңа парламент екі ай ішінде бекітпесе, олар күшін жоятын. Бұл жарғы мәжбүрлі түрде қабылданды, ал Николай оның билігіне қатысты шектеулерін жек көріп, оны ұлына беруге ант берген болатын. Ол бірінші және екінші Думаларды "қанағаттандырмайтын" деп танып таратып, болашақ Думаларға көбірек жер иелері сайлануын қамтамасыз ету үшін сайлау ережелерін бір жақты түрде өзгертті (конституцияны бұза отырып). Үшінші және Төртінші Думалар одан ұзақ сақталғанымен, олар патша мен үкіметпен мемлекеттік саясаттың бағыты және Ресей мемлекетінің мәні туралы дауласып отырды. 1917 жылғы Революция басталғанда Дума императордың тақтан бас тартуына белсенді түрде ықпал етті, бұл монархияның жойылуына және Керенский басқаратын Ресей Уақытша үкіметінің билікке келуіне әкелді. Алайда, либералды үкімет бірнеше айдан кейін Қазан төңкерісінде құлатылды, ал большевиктердің билікке келуі Ресейдің диктатураға өтуін білдірді.
The Russian Constitution of 1906 refers to a major revision of the 1832 Fundamental Laws of the Russian Empire, which transformed the formerly absolutist state into one in which the emperor agreed for the first time to share his autocratic power with a parliament. It was enacted on 1906, on the eve of the opening of the first State Duma. This first ever Russian Constitution was a revision of the earlier Fundamental Laws, which had been published as the Code of Laws of the Russian Empire (Свод законов Российской империи, pre 1918 Russian orthography: Сводъ законовъ Россійской Имперіи) in 1832. It was granted during the Russian Revolution of 1905, in a last ditch effort by the imperial government to preserve its own existence and keep the empire from disintegration. The new constitution provided for a bicameral Russian parliament, without whose approval no laws were to be enacted in Russia. This legislature was composed of an upper house, known as the State Council, and a lower house, known as the State Duma. Half of the members of the upper house were appointed by the Tsar, while the other half were elected by various governmental, clerical and commercial interests. Members of the lower house were to be chosen by different classes of the Russian people, through a complex scheme of indirect elections—with the system being weighted to ensure the ultimate preponderance of the propertied classes. While the Duma held the power of legislation and the right to question the Tsar's ministers, it did not have control over their appointment or dismissal, which was reserved to the monarch alone. Nor could it alter the constitution, save upon the emperor's initiative. The Tsar retained an absolute veto over legislation, as well as the right to dismiss the Duma at any time, for any reason he found suitable. The emperor also had the right to issue decrees during the Duma's absence—though these lost their validity if not approved by the new parliament within two months. This charter had been granted under duress, and Nicholas abhorred its restrictions upon his power, which he had sworn at his coronation to pass on to his son. He dismissed the First and Second Dumas when they proved "unsatisfactory" to him, and unilaterally altered the election statutes (in violation of the constitution) to ensure that more landed persons would be elected to future Dumas. Although the resulting Third and Fourth Dumas proved more lasting, they still quarreled with the Tsar and his government over the general direction of state policy, and over the fundamental nature of the Russian state. Ultimately, with the outbreak of the Russian Revolution of 1917, the Duma took a leading role in bringing about the Tsar's abdication, which led in turn to the abolition of monarchy and the ascent to power of the Russian Provisional Government under Kerensky. However, that liberal government would be overthrown a few months later in the October Revolution, with the rise of the Bolsheviks signifying Russia's transition to a dictatorship.
Конституцияны қабылдау
1905 жылғы орыс-жапон соғысындағы Ресейдің жеңілісі және Ресейде революциялық көңіл-күйдің күшеюі 1905 жылғы орыс революциясына әкеп соқты. Бұл дүрбелең бастапқыда Қанды жексенбіде басталды, онда мыңдаған қарусыз наразылар (көбінесе қалалық жұмысшылар мен зиялылар) патшаға петиция тапсыруға тырысқанда императорлық әскерлер тарапынан қарсылыққа ұшырады. Әскерлер оларға оқ атып, бірнешеуін қаза қылды. Бұл трагедия туралы хабар империяға тараған сайын, Ресейдің Қиыр Шығыстағы сәтсіз соғысы император билігіне қарсы ірі көтеріліске ұйтқы болды. Патша әскерінің көп бөлігі императорға адал болғанымен, патшаның жақын кеңесшілері монархияның сақталуы үшін мемлекеттік басқаруда түбірлі өзгерістер енгізу қажеттігіне көз жеткізді. Патшаның қаржы министрі және Портсмут келісімдерінде (Жапониямен соғысты аяқтаған) Ресейдің толық өкілетті өкілі болған граф Сергей Витте, Нью-Гэмпширден отанына оралғаннан кейін патшаның Министрлер кеңесінің төрағасы болып тағайындалды. Ол сайланған заң шығару органы құруды, негізгі азаматтық құқықтарды беруді және конституциялық монархия орнатуды ұсынды. Николай бұл идеяларға қарсылық көрсетті, бірақ әскери диктатураны басқаруға алғашқы кандидат, Ұлы князь Николай, патша Витте ұсынғандарды қабылдамаса, өзін-өзі атып өлтіретінін айтқаннан кейін келісімге келді. Мемлекеттік канцелярия жоба дайындады, ол Министрлер кеңесінің бес отырысында талқыланды, онда жаңа парламент есебінен императордың өкілеттіктерін күшейту үшін түзетулер енгізілді. Содан кейін жоба патша төрағалығымен тағы да талқыланып, түзетілді. Николай осы жаңа конституцияны 1906 жылы ресми түрде жариялауды шешті. Осы актімен Ресей абсолюттік монархиядан конституциялық монархияға ресми түрде айналды, бірақ императордың келесі әрекеттеріне байланысты конституциялық жүйенің қаншалықты жылдам қалыптасатыны талқылау тақырыбына айналды.
1906 жылғы конституцияның жойылуы
1917 жылы ақпанда (Ескі стиль) патша Николайдың тақтан басқанымен Ресей үкіметін бастапқыда Төртінші Дума құрған Уақытша үкімет қабылдады. Бұл үкіметтің ең белгілі басшысы болған Александр Керенский 1917 жылы Ресей монархиясын бір жақты түрде жойды, соның салдарынан 1906 жылғы Конституция күшін жойды. Қараша айында Ресейді большевиктер партиясы басып алды, нәтижесінде 1922 жылдың 30 желтоқсанында Кеңес Социалистік Республикалар Одағы құрылды. Осыған дейін коммунистер Ресейді большевиктік мемлекет ретінде бекіткен жаңа Конституцияны қабылдады. Бұл 1924 жылғы Кеңес Конституциясымен және 1936 және 1977 жылғы Конституциялармен алмастырылды, соңғысы Кеңес Одағының ыдырауына дейін және 1993 жылы Ресейдің қазіргі басқару құжаты қабылдалғанға дейін қолданылды, және қазіргі таңда ел осы құжат бойынша басқарылуда.