Кіріспе

Аляска штатындағы курортты қала, АҚШ

Гирдвуд – Аляска штатының Анкоридж муниципалитетінің оңтүстік бөлігінде орналасқан курортты қала. Кук шығанағының Турнагейн қолтығының соңына жақын орналасқан Гирдвуд, оңтүстік-батыс Чугач тауларының аңғарында, жеті мұздықтан су алатын көптеген арналармен қоршалған. Бұл арналар аңғарда бірігіп ағысады немесе тікелей қолтыққа құяды. Гирдвудқа әдетте Севард тас жолымен (90 шақырымдық белгі) жетеді, ал Аляска темір жолының басты жолы тас жолмен қатар жүреді. Жолмен есептегенде, қаланың көп бөлігі Анкоридж қаласының орталығына жақын орналасқан. 2019 жылғы Американдық қоғамдық сауалнамасы аңғарда 1742 адам тұратынын көрсетіп отыр. 1890 жылдардағы Турнагейн қолтығындағы алтын ашу кезінде тау-кеншілерді жабдықтау үшін құрылған қауым ретінде, Гирдвуд 20 ғасырдың ортасына дейін шағын, тыныш жер болды. Бірақ екі оқиға бұл жағдайды түбегейлі өзгертті. Біріншісі – Алайеска тауының беткейінде Алайеска курортының құрылуы, ол Анкоридждің өзін "Әлемнің әуе жолдарының тоғысқан жері" деп жариялауымен бірге халықаралық деңгейде танымал болды. Екіншісі – 1964 жылғы жер сілкінісі, ол бастапқы қалашықты қиратты. Жер сілкінісінен кейін қаланың көп бөлігі аңғардың жоғары жағына, жаңа қалашыққа көшірілді, бірақ бірнеше үй сақталды және кейіннен Севард тас жолы бойында сауда орталығы салынды. Курорт ашылғаннан бері жылдар бойы маусымдық демалыс үйлері мен курорттағы маусымдық қызмет басым болды, бірақ 1990 жылдары "Алайеска Принс" қонақ үйінің ашылуы курортты, демек, Гирдвудты жыл бойы белсенділікке және жыл бойы экономикаға қарай бағытталды. Бұл қауымдық өсу және курорт қызметкерлері үшін тұрғын үйге қолжетімділік туралы пікірталастарға әкелді, олардың көпшілігі жылдар бойы мемлекеттік жерлерде заңсыз тіршілік етуге мәжбүр болды. Гирдвуд әлі де маусымдық қызметке байланысты, Алайеска курортында шаңғы мен сноубордпен айналысу туристерді және олардың қаржысын қалаға әкеледі. Жазғы демалыс түрлері де танымал, оларға жаяу серуендеу, балық аулау және рафтинг кіреді. Жыл сайын шілде айында өткізілетін Гирдвуд орман жәрмеңкесі курорттық іс-шаралардан басқа қаланың ең маңызды қонақтарды тартатын орыны болып табылады. Гирдвуд Жердегі жаңбырлы ормандардың ең солтүстік бөлігінде орналасқан, сонымен қатар Анкориджден Чугач ұлттық орманына кірудің ең жақын нүктесі болып табылады.

Тарих

Бастапқыда "Мұздық қаласы" деп аталған Гирдуд, Турнагейн шығанасына құятын өзендер бойында алтын іздеген кеншілерге жабдық жеткізу лагері ретінде құрылды. 1896 жылы Кроу-Крик өзені бойында алғашқы төрт алтын кеніне тіркеме жасаған, Белфаст қаласында туған, шотланд-ирландтық кәсіпкер және зығыр саудагері полковник Джеймс Гирдудтың құрметіне қаланың аты өзгертілді. 1964 жылғы Ұлы жұма күнгі жер сілкінісінен кейін қала 4 шақырымға (2.5 миль) жоғарырақ, аңғарға көшірілді. Осы кезде бастапқы қала орнындағы жер Турнагейн шығанасына шөгіп, қаланың көп бөлігі таяз судың астында қалды. Жақын орналасқан Алейска поселкесі тасталып, тұрғындарының көпшілігі жаңа Гирдуд қаласына көшіп келді. Қала бұрынғы кеңейген батпақты жерлерде суға батқан үйлер әлі де көрініп тұрғандықтан, жердің барлығы әлі қалпына келтірілген жоқ. Гирдуд және Кенай түбегі үшін күшті жер сілкінісі салыстырмалы түрде жиі кездеседі. Дәлелдерге сүйенсек, соңғы 3300 жылда бұл аймақта 6 рет күшті жер сілкінісі болған. Гирдуд 1961 жылы қала ретінде тіркелді және 1975 жылы Анкоридж муниципалитетіне қосылды, сол кезде Үлкен Анкоридж аймағы Анкоридж және округтың кіші қалаларымен бірікті. Қала кем дегенде екі фильмге фон болды: Клондайк алтын асыруы туралы 1924 жылғы үнсіз фильм «The Chechahcos» және Уоррен Миллердің 1997 жылғы «Snowriders II» фильмі. Гирдуд Алясканың бұрынғы аға АҚШ сенаторы Тед Стивенстің туған жері болды, және Стивенстің үйіндегі құрылыс жобалары федералдық тергеу нысаны болған кезде қала БАҚ назарына ілікті. Олимпиаданың алтын және күміс жүлдесін жеңіп алған шаңғышы Томми Мо орта мектепте оқыған жылдары Гирдудты үйі деп санады, сол кезде ол Глейшер Крик академиясына қатысты. Гирдуд 2008 жылдың 20 қаңтарында CBS телеарнасында «The Amazing Race 12» жарысының финиші ретінде көрсетілді.

Климат

Кёппен климаттық жіктеу жүйесі бойынша Гирдвудта субарктикалық климат орналасқан, климат карталарында ол "Dfc" деп белгіленеді.

Демография

Гирдуд 1950 жылғы АҚШ халық санағында құрамына кірмейтін ауыл ретінде алғаш рет тіркелді. 1961 жылы ол ресми түрде қала мәртебесін алды және 1975 жылы Анкоридж қаласына біріктірілді.