Кіріспе

Батыс Африка елінің демографиялық сипаттамалары Гамбия халқының демографиялық сипаттамалары ұлттық санақтар арқылы белгілі, олар он жыл сайын өткізіледі және 1963 жылдан бері Гамбия Статистика бюросы (GBOS) талдайды. Соңғы санақ 2013 жылы жүргізілді. 2013 жылғы санақ бойынша Гамбия халқының саны 1,8 миллион адамды құрады. Халық тығыздығы бір шаршы километрге 176,1 адамды құрайды, ал Гамбиядағы жалпы өмір сүру ұзақтығы 64,1 жылды құрайды. 1963 жылғы алғашқы санақтан бері Гамбия халқының саны әр он жыл сайын орташа есеппен 43,2 пайызға артқан. 1950 жылдардан бері туу көрсеткіші өлім көрсеткішінен үнемі жоғары, ал табиғи өсім позитивті. Гамбия демографиялық өтудің екінші кезеңінде. Жас құрамы тұрғысынан Гамбияда 15-24 жас аралығындағы жас топтары басым (57,6%). Халықтың медианалық жасы 19,9 жас, ал жалпы халықтағы әйелдерге шаққанда еркектердің арақатынасы 0,98:1 құрайды.

Халық саны

2013 жылы 1,88 миллион халқы бар Гамбия әлем елдері арасында халық саны бойынша 149-шы орында тұр. Гамбиядағы орташа өмір сүру ұзақтығы 64,1 жылды құрайды. Жалпы туылу көрсеткіші 3,98 – бұл көрсеткіш әлемдегі ең жоғары көрсеткіштердің бірі. 1950 жылдан бері Біріккен Ұлттар Ұйымы (БҰҰ) туылу көрсеткішінің өлім көрсеткішінен асып түсетінін бағалап отыр. Гамбия Статистика бюросы (GBOS) Гамбия халқының 20 жылдың ішінде 3,6 миллионға жетеді деп күтеді.

Өте маңызды статистика

Гамбиядағы туу және өлім туралы мәліметтердің тіркелуі толық емес. Біріккен Ұлттар Ұйымының Халық департаменті төмендегідей бағалаулар жасады.

| Жыл | Халық саны (мың) | Туу көрсеткіші (мың) | Өлім көрсеткіші (мың) | Табиғи өсім (мың) | Туу көрсеткіші (1000 адамға) | Өлім көрсеткіші (1000 адамға) | Табиғи өсім (1000 адамға) | Жалпы туу деңгейі (ЖТД) | Сәбилер өлімі (1000 туған балаға) | Өмір күтілуі (жыл) |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1950 | 307 | 15 | 10 | 5 | 49.6 | 32.2 | 17.4 | 6.35 | 174.0 | 31.7 |
| 1951 | 315 | 16 | 10 | 6 | 50.1 | 31.8 | 18.4 | 6.35 | 173.1 | 31.8 |
| 1952 | 323 | 16 | 10 | 6 | 50.5 | 31.5 | 19.0 | 6.35 | 171.6 | 32.0 |
| 1953 | 331 | 17 | 10 | 6 | 50.7 | 31.2 | 19.5 | 6.35 | 170.1 | 32.4 |
| 1954 | 340 | 17 | 11 | 7 | 50.9 | 31.1 | 19.8 | 6.34 | 168.8 | 32.6 |
| 1955 | 349 | 18 | 11 | 7 | 51.0 | 30.9 | 20.0 | 6.33 | 167.6 | 32.8 |
| 1956 | 359 | 18 | 11 | 7 | 51.0 | 30.9 | 20.2 | 6.32 | 166.5 | 33.0 |
| 1957 | 368 | 19 | 11 | 8 | 51.0 | 30.4 | 20.6 | 6.30 | 163.8 | 33.5 |
| 1958 | 378 | 19 | 11 | 8 | 51.0 | 29.9 | 21.1 | 6.29 | 161.0 | 34.0 |
| 1959 | 389 | 20 | 11 | 8 | 50.9 | 29.4 | 21.4 | 6.27 | 158.4 | 34.5 |
| 1960 | 400 | 20 | 12 | 9 | 50.7 | 28.9 | 21.8 | 6.25 | 155.8 | 35.1 |
| 1961 | 411 | 21 | 12 | 9 | 50.6 | 28.5 | 22.1 | 6.23 | 153.3 | 35.5 |
| 1962 | 422 | 21 | 12 | 9 | 50.4 | 28.1 | 22.3 | 6.21 | 150.9 | 35.9 |
| 1963 | 434 | 22 | 12 | 10 | 50.1 | 27.6 | 22.5 | 6.20 | 148.6 | 36.5 |
| 1964 | 446 | 22 | 12 | 10 | 49.8 | 27.1 | 22.6 | 6.20 | 146.3 | 36.9 |
| 1965 | 459 | 23 | 12 | 10 | 49.4 | 26.6 | 22.8 | 6.19 | 143.9 | 37.4 |
| 1966 | 472 | 23 | 12 | 11 | 48.9 | 26.1 | 22.8 | 6.18 | 141.6 | 37.9 |
| 1967 | 485 | 24 | 12 | 11 | 48.6 | 25.6 | 23.0 | 6.21 | 139.3 | 38.4 |
| 1968 | 499 | 24 | 13 | 12 | 48.4 | 25.1 | 23.2 | 6.22 | 137.0 | 38.8 |
| 1969 | 514 | 25 | 13 | 12 | 48.2 | 24.7 | 23.5 | 6.25 | 134.7 | 39.3 |
| 1970 | 529 | 25 | 13 | 13 | 47.9 | 24.2 | 23.7 | 6.26 | 132.4 | 39.8 |
| 1971 | 544 | 26 | 13 | 13 | 47.8 | 23.7 | 24.0 | 6.28 | 130.1 | 40.3 |
| 1972 | 561 | 27 | 13 | 14 | 47.8 | 23.2 | 24.6 | 6.32 | 127.7 | 40.9 |
| 1973 | 577 | 28 | 13 | 14 | 47.8 | 22.8 | 24.9 | 6.37 | 125.3 | 41.3 |
| 1974 | 595 | 28 | 13 | 15 | 47.6 | 22.4 | 25.2 | 6.38 | 122.9 | 41.9 |
| 1975 | 613 | 29 | 14 | 15 | 47.4 | 22.1 | 25.3 | 6.41 | 120.4 | 42.4 |
| 1976 | 632 | 30 | 14 | 16 | 47.3 | 21.8 | 25.5 | 6.43 | 117.9 | 43.0 |
| 1977 | 652 | 31 | 14 | 17 | 47.1 | 21.6 | 25.5 | 6.43 | 115.5 | 43.4 |
| 1978 | 673 | 31 | 14 | 17 | 46.9 | 21.5 | 25.4 | 6.42 | 114.0 | 43.5 |
| 1979 | 695 | 32 | 14 | 18 | 46.8 | 20.9 | 25.9 | 6.41 | 110.9 | 44.5 |
| 1980 | 719 | 33 | 15 | 19 | 46.7 | 20.6 | 26.2 | 6.40 | 108.5 | 45.1 |
| 1981 | 743 | 35 | 16 | 19 | 46.7 | 21.0 | 25.8 | 6.40 | 106.1 | 44.4 |
| 1982 | 768 | 36 | 15 | 21 | 46.8 | 19.8 | 26.9 | 6.39 | 103.7 | 46.3 |
| 1983 | 796 | 37 | 15 | 22 | 46.6 | 19.5 | 27.1 | 6.38 | 101.2 | 46.9 |
| 1984 | 825 | 38 | 16 | 22 | 46.5 | 19.1 | 27.4 | 6.37 | 98.7 | 47.4 |
| 1985 | 856 | 40 | 16 | 24 | 46.4 | 18.6 | 27.8 | 6.34 | 96.1 | 48.1 |
| 1986 | 889 | 41 | 16 | 25 | 46.4 | 18.1 | 28.3 | 6.33 | 93.6 | 48.7 |
| 1987 | 924 | 42 | 16 | 26 | 46.2 | 17.6 | 28.7 | 6.29 | 91.1 | 49.4 |
| 1988 | 961 | 44 | 16 | 28 | 46.1 | 17.1 | 29.0 | 6.26 | 88.7 | 50.0 |
| 1989 | 1 000 | 46 | 17 | 29 | 45.8 | 16.6 | 29.2 | 6.24 | 86.3 | 50.6 |
| 1990 | 1 041 | 47 | 17 | 31 | 45.7 | 16.1 | 29.6 | 6.22 | 84.0 | 51.3 |
| 1991 | 1 084 | 49 | 17 | 32 | 45.6 | 15.5 | 30.1 | 6.17 | 81.8 | 52.1 |
| 1992 | 1 127 | 51 | 17 | 34 | 45.4 | 15.0 | 30.4 | 6.11 | 79.5 | 52.9 |
| 1993 | 1 168 | 53 | 17 | 36 | 45.1 | 14.4 | 30.7 | 6.04 | 77.3 | 53.7 |
| 1994 | 1 206 | 54 | 17 | 38 | 45.0 | 13.7 | 31.3 | 6.04 | 75.0 | 54.7 |
| 1995 | 1 242 | 56 | 16 | 39 | 44.7 | 13.2 | 31.5 | 6.01 | 72.8 | 55.4 |
| 1996 | 1 279 | 57 | 16 | 40 | 44.3 | 12.8 | 31.5 | 5.96 | 70.6 | 56.0 |
| 1997 | 1 317 | 58 | 17 | 42 | 44.1 | 12.6 | 31.5 | 5.92 | 68.7 | 56.0 |
| 1998 | 1 356 | 60 | 17 | 43 | 44.1 | 12.3 | 31.8 | 5.93 | 66.3 | 56.5 |
| 1999 | 1 396 | 61 | 17 | 44 | 43.6 | 12.0 | 31.6 | 5.87 | 64.5 | 56.8 |
| 2000 | 1 438 | 62 | 17 | 45 | 43.1 | 11.8 | 31.3 | 5.80 | 62.1 | 56.9 |
| 2001 | 1 479 | 64 | 17 | 46 | 42.9 | 11.7 | 31.2 | 5.75 | 60.1 | 57.0 |
| 2002 | 1 522 | 65 | 18 | 47 | 42.5 | 11.6 | 30.9 | 5.73 | 58.1 | 57.0 |
| 2003 | 1 566 | 66 | 18 | 49 | 42.3 | 11.2 | 31.0 | 5.70 | 56.1 | 57.5 |
| 2004 | 1 612 | 68 | 18 | 51 | 42.2 | 10.8 | 31.4 | 5.71 | 54.2 | 58.0 |
| 2005 | 1 660 | 70 | 18 | 53 | 42.1 | 10.6 | 31.6 | 5.72 | 52.4 | 58.3 |
| 2006 | 1 711 | 73 | 17 | 55 | 42.4 | 10.1 | 32.2 | 5.76 | 50.5 | 59.0 |
| 2007 | 1 765 | 74 | 17 | 57 | 42.1 | 9.9 | 32.2 | 5.73 | 48.7 | 59.3 |
| 2008 | 1 821 | 76 | 17 | 59 | 41.8 | 9.4 | 32.3 | 5.71 | 47.0 | 60.0 |
| 2009 | 1 878 | 78 | 17 | 61 | 41.5 | 9.2 | 32.3 | 5.69 | 45.4 | 60.4 |
| 2010 | 1 937 | 80 | 17 | 62 | 41.1 | 8.9 | 32.1 | 5.67 | 43.9 | 60.7 |
| 2011 | 1 998 | 81 | 17 | 64 | 40.7 | 8.5 | 32.2 | 5.64 | 42.3 | 61.5 |
| 2012 | 2 061 | 83 | 17 | 66 | 40.1 | 8.2 | 32.0 | 5.59 | 40.9 | 62.1 |
| 2013 | 2 125 | 84 | 17 | 67 | 39.4 | 8.1 | 31.3 | 5.51 | 39.5 | 62.1 |
| 2014 | 2 189 | 84 | 17 | 67 | 38.5 | 7.9 | 30.6 | 5.42 | 38.2 | 62.2 |
| 2015 | 2 253 | 85 | 17 | 67 | 37.6 | 7.7 | 29.8 | 5.31 | 36.9 | 62.4 |
| 2016 | 2 317 | 85 | 17 | 68 | 36.6 | 7.5 | 29.1 | 5.20 | 35.7 | 63.0 |
| 2017 | 2 381 | 85 | 18 | 68 | 35.7 | 7.4 | 28.3 | 5.09 | 34.5 | 63.0 |
| 2018 | 2 445 | 85 | 18 | 68 | 34.9 | 7.3 | 27.6 | 4.97 | 33.4 | 63.0 |
| 2019 | 2 509 | 86 | 18 | 69 | 34.3 | 7.0 | 27.3 | 4.87 | 32.4 | 63.7 |
| 2020 | 2 574 | 87 | 19 | 68 | 33.7 | 7.4 | 26.3 | 4.78 | 31.4 | 62.6 |
| 2021 | 2 640 | 88 | 20 | 68 | 33.3 | 7.5 | 25.7 | 4.68 | 30.5 | 62.0 |

Өмір сүру ұзақтығы

КезеңӨмір сүру ұзақтығы (жыл)1950–195530.24 1955–1960 31.52 1960–1965 32.79 1965–1970 35.78 1970–1975 40.04 1975–1980 44.21 1980–1985 48.20 1985–1990 51.33 1990–1995 52.85 1995–2000 54.91 2000–2005 56.92 2005–2010 58.83 2010–2015 60.31

Халық саны

2,413,403 (2022 ж. бағаланған) 2,092,731 (2018 жылдың шілдесі, бағаланған)

Діндер

Мұсылман 96,4%, христиан 3,5%, басқалары немесе дінсіздер 0,1% (2019 жылғы бағанасы)

Жас құрамы

0 14 жас: 35,15% (ерлер 391,993/әйелдер 388,816)
15 24 жас: 20,12% (ерлер 221,519/әйелдер 225,414)
25 54 жас: 36,39% (ерлер 396,261/әйелдер 412,122)
55 64 жас: 4,53% (ерлер 48,032/әйелдер 52,538)
65 және одан жоғары: 3,81% (ерлер 38,805/әйелдер 45,801) (2021 ж. болжамы)
0 14 жас: 36,97% (ерлер 388,615 /әйелдер 385,172)
15 24 жас: 20,31% (ерлер 210,217 /әйелдер 214,807)
25 54 жас: 34,9% (ерлер 357,934 /әйелдер 372,428)
55 64 жас: 4,26% (ерлер 42,655 /әйелдер 46,591)
65 және одан жоғары: 3,55% (ерлер 34,328 /әйелдер 39,984) (2018 ж. болжамы)

Туу көрсеткіші

28,78 туыс/1000 адам (2022 ж. болжамы) Әлеммен салыстыру: 32-орын
28,6 туыс/1000 адам (2018 ж. болжамы) Әлеммен салыстыру: 43-орын

Өлім-жітім көрсеткіші

5,81 өлім/1000 адам (2022 ж. болжамы) Әлеммен салыстыру: 167-орын
6,9 өлім/1000 адам (2018 ж. болжамы) Әлеммен салыстыру: 132-орын

Тұқым қуалаушылықтың жалпы көрсеткіші

3,79 бала туыс әйел басына (2022 ж. болжамы) Әлемдік елдермен салыстырғанда: 32-орын
3,42 бала туыс әйел басына (2018 ж. болжамы) Әлемдік елдермен салыстырғанда: 44-орын

Орташа жасы

жалпы: 21,8 жыл. Әлем елдерімен салыстыру: 182-орын
еркек: 21,5 жыл
әйел: 22,2 жыл (2020 ж. болжамы)
жалпы: 21,3 жыл. Әлем елдерімен салыстыру: 184-орын
еркек: 20,9 жыл
әйел: 21,6 жыл (2018 ж. болжамы)

Халық санының өсу қарқыны

2,29% (2022 ж. болжамы) Әлем елдерімен салыстыру: 33-орын
1,99% (2018 ж. болжамы) Әлем елдерімен салыстыру: 48-орын

Таза көші-қон деңгейі

0,04 көшіп келуші / 1000 халық (2022 ж. болжамы) Әлем елдерімен салыстыру: 99-шы орын
1,9 көшіп келуші / 1000 халық (2017 ж. болжамы) Әлем елдерімен салыстыру: 158-ші орын

Тәуелділік қатынастары

жалпы тәуелділік коэффициенті: 92,3 (2015 ж. бағасы) жастар тәуелділік коэффициенті: 87,8 (2015 ж. бағасы) егде жастағы адамдардың тәуелділік коэффициенті: 4,5 (2015 ж. бағасы) жұмысқа қабілетті халықтың қолдау көрсеткіші: 22,3 (2015 ж. бағасы)

Қалалық даму

Қала тұрғындары: жалпы халықтың 63,9% (2022)
қалаландыру қарқыны: жылдық өсім 3,75% (2020 ж. болжамы)
Қала тұрғындары: жалпы халықтың 61,3% (2018)
қалаландыру қарқыны: жылдық өсім 4,07% (2015 ж. болжамы)

Туылған кездегі өмір сүру ұзақтығы

жалпы халық саны: 67,6 жыл. Әлеммен салыстыру: 188-ші орын
еркек: 65,83 жыл
әйел: 69,41 жыл (2022 ж. болжамы)
жалпы халық саны: 65,4 жыл (2018 ж. болжамы)
еркек: 63 жыл (2018 ж. болжамы)
әйел: 67,8 жыл (2018 ж. болжамы)

Білім беру шығыстары

ЖІӨ-нің 2,9% (2019) Әлем бойынша елдермен салыстыру: 154-орын.

Сауаттылық

анықтама: 15 жас және одан үлкендер оқи және жаза алады (2015 жылғы бағалау бойынша). Жалпы халық саны: 50,8%
ер адамдар: 61,8%
әйелдер: 41,6% (2015)