Кіріспе

Ағылшын жазушысы (1937 жылы туған), бадминтоншы Дэм Джилли Купер (Джилл Саллит; 21 ақпан 1937 жылы туған). Ол Илкли және Суррейде өсті, Ильклидегі Мурфилд мектебінде және Солсберидегі Годольфин мектебінде білім алды. Бұл оның неке, сексуалдық қатынас және үй шаруасы туралы жазған бағанына әкелді. Бұл баған 1969 жылдан 1982 жылға дейін жарық көрді, содан кейін ол "The Mail on Sunday" газетінде тағы бес жыл жұмыс істеді. Купердің алғашқы бағаны 1969 жылы "Некеде қалай сақтануға болады" атты алғашқы кітабының жарық көруіне себеп болды, ал 1970 жылы оған "Түнгі сағаттан бес сағатқа дейін қалай тірі қалуға болады" атты жұмыс өміріне арналған нұсқаулық тез ілесті. Оның журналистикасының бір бөлігі 1971 жылы "Jolly Super" атты бір томға жиналды. Оның көптеген шығармаларында сынып тақырыбы басым, соның ішінде "Сынып" атты ғылыми еңбегінде де осы тақырыпқа тоқталған. Ол британдық жоғары орта таптың көзқарасынан жазады, ерлер мен әйелдер арасындағы қарым-қатынастарға және қазіргі Ұлыбританиядағы әлеуметтік тап мәселелеріне ерекше назар аударады. Джилли "могги" деп атаған жолақты мысықтарды өте жақсы көретін. Купер Ирак соғысын қолдады.

Көркем әдебиет

Фикциялық емес туындыларындағыдай, Купер өзінің жеке көзқарасы мен өмір тәжірибесіне көп сүйенеді. Мысалы, оның үйі Руперт Кэмпбелл Блэктің үйіне үлгі болып алынған. Екі үй де ескі болғанымен, оның үйі көлемді; оның үйі Тодсмур атымен белгілі бір шатқалға қараса, оның үйі Фрогсмор атымен белгілі шатқалға қарап тұрады. Ол сондай-ақ жануарларды сүйіп оқуынан шабыт алады: оның кітаптарында иттер мен жылқылар жиі кездеседі. Орман, төбелер, далалар, жайылымдар мен өзендер де көбінесе суреттеледі.

Эмили

1975 жылы Купер өзінің алғашқы романтикалық туындысын – «Эмили» романын жариялады. Ол жасөспірімдер журналы үшін жазған әңгімесіне негізделген, ал кейінгі романдары да әйелдер есімдерімен аталатын: Белла, Имоген, Пруденс, Харриет және Октавия. 1993 жылдың қазан айында, «Private Eye» басылымы ұқсастықтарды көрсеткеннен кейін жеті жыл өткен соң, Купер «Эмили» мен «Белла» романдарының бөлімдері Элейн Дандидің «The Dud Avocado» романынан көшірілгенін мойындады, бірақ бұл әдейі болмағанын мәлімдеді.

Октавия

Октавия – Купердің әйел кейіпкердің есімін тағайындаған «атаулы» кітаптарының бірі, және одан телевизиялық бейімдеме жасалған. Оқиға 1970-ші жылдардағы Ұлыбританияда өтеді. ITV телеарнасында көрсетілген бейімдеме сценарийі Джонатан Харвимен жазылған. Бір кейіпкер 1950-ші жылдардың соңында Купердің махаббатына түскен уэльстік Джордж Хамфрис үлгісінде жасалған. "Таймс" газеті Купердің қаһарманның бойын сақтап, соңғы бетке дейін күшін жоймайтын дәстүрлі романтикалық конвенциядан бас тартқанын атап өтті. Элизабет Грей әзілдерді жағымсыз деп тапты, бірақ олар оған қызық болды және Октавия кейіпкеріне ғашық екенін мойындады. Үзінді India Knight (ред.), Virago, 2008) кітабына енгізілді, бұл кітап Найттың жасөспірім кезінде оқыған романдардан алынған сүйікті «ұятты бөлімдердің» жинағы.

Сюжеттің қысқаша мазмұны

Октавия Бреннан - 70-жылдардағы Лондонның сәнді өмірін өткізген, әдемі, бірақ кемшіліктері бар жас әйел. Ол өте флиртшіл және көптеген ер адамдармен ұйықтаған, бірақ олардың ешқайсысымен бақытты болған жоқ. Ескі мектеп досы Гассиге тап болғаннан кейін және оның қалыңдығы Джеремиге ғашық болғаннан кейін Октавия олармен демалыс күндерін арнадағы қайықта өткізуге шақырылады. Ол өзін Джеремидің семіз және әуесқой Гассиге деген шынайы сүйіспеншілігі жоқ деп сендіреді және ол Джеремиді демалыс күнінің соңына дейін жеңуге бел буған. Бірақ Джереми Уэльстің оттық бренді Гарет Льюэллинді бірге саяхатқа шақырғанда, Октавия өзінің жоспарларын бірнеше жағынан бұзғанын көреді.

Атшылар және Рутшир хроникасы

Дегенмен, Купердің ең танымал туындылары оның ұзақ романдары болып табылады. Олардың алғашқысы – 1985 жылы жарық көрген, халықаралық бестселлер атанған «Райдерлер» романы және «Рутшир шежіресінің» бірінші томы. «Райдерлердің» алғашқы нұсқасы 1970 жылға дейін жазылып бітірілген, бірақ Купер оны аяқтағаннан кейін көп ұзамай Лондонның Вест-Энд аймағына алып барып, қолжазбасын автобуста қалдырып кеткен. «Лондон ивнинг стандарты» газеті іздеу салуға шақырды, бірақ ол табылмады. Ол, өз сөзімен айтқанда, «үлкен қайғыға батты» және оны қайта бастауға он жылдан астам уақыт кетті. «Райдерлер» және одан кейінгі кітаптары күрделі сюжеттерімен, көптеген желілерімен және көптеген кейіпкерлерімен ерекшеленеді. (Оқырманға түсінуге көмектесу үшін әр кітаптың басында кейіпкерлердің тізімі мен қысқаша сипаттамасы берілген.) Кітаптар әрқашан тікелей байланысты бола бермейді, мысалы, «Қарсыластар» мен «Поло» романдары хронологиялық тұрғыдан бір-бірімен қабаттасады, бірақ олар Руперт Кэмпбелл Блэк, Роберто Раннальдини және олардың отбасылары сияқты қайта оралатын кейіпкерлер арқылы байланыстырылған, ал кейінгі кітаптарда бұрынғы кітаптардағы оқиғаларға сілтеме жасалады. Бұл оқиғаларда жиі сексуалдық адалдықтан айырылу, жалпы сатқындық, мелодрамалық түсініспеушіліктер мен сезімдер, қаржылық қиындықтар мен отбасылық дау-дамалар орын алады. «Рутшир шежіресінің» әр кітабы әдемі және бай ортада, мысалы, ат спорты немесе классикалық музыкада өрбиді. Бұл жайттар кейіпкерлердің жеке өмірінің егжей-тегжейлі сипаттамаларымен қарама-қарсы қойылады, олар көбінесе онша әдемі болмайды.

Пандора

Оның "Пандора" романы "Рутшир хроникалары" сериясына жатпайды, бірақ оның кейіпкерлерінің бірнешесі осы серияда кездеседі, сонымен қатар стиль және мазмұны жағынан өте ұқсас. "Жамандық!" романы да осы тәсілді қолданады, бұрынғы романдардан кейіпкерлерді енгізеді және жаңа кейіпкерлерді – туыстар, достар немесе қарсыластарды таныстырады. Оқиға Ларкширде өтеді, ол оның тағы бір ойдан шығарылған Рутшир графтығымен шектесетін ойдан шығарылған графтық.

Секіріңіз!

Оның "Секір!" романы 2010 жылы жарық көрді. Онда "Рутшир хроникаларынан" кейіпкерлер "Ұлттық аңшылыққа" қатысты тік жолмен жүретін ат жарыстары әлемінде бейнеленген, және мүкісі зақымданған жылқының (Миссис Уилкинсон) сәтті жарыс атқа айналу тарихы айтылады.

Балалар кітаптары

Купер сонымен қатар, басты кейіпкері Кішкентай Мейбл болатын балалар кітаптарының бірнеше сериясын жазды.

Жеке өмір

1961 жылы ол әскери тарих кітаптарын басып шығаратын Лео Куперге тұрмысқа шықты. Олардың бес немересі бар. 1990 жылы баспагер Сара Джонсон өзінің Леомен бірнеше жыл бойы сырлы қарым-қатынаста болғанын жариялағанда Куперлердің некесі күрт бұзылды, алайда Джилли мен Лео ақырында қайта табысты. 1980-ші жылдары жұбайлар Лондонның оңтүстік-батысындағы Путниден Глостерширдегі ескі үй, The Chantry-ге көшіп кетті. Купер футболға жанкүйер екенін айтты және Йоркширде тұрғанда «Лидс Юнайтед» командасын қолдады. Ол сондай-ақ Консервативтік партияны қолдайды. Купер жануарларды жақсы көреді және көптеген иттер ұстаған, әсіресе зейнеткерлікке шыққан грейхаундтар, оның ішінде Қауырсын мен Блюбелл.

Құрметтер мен марапаттар

Купер 2004 жылғы туған күн құрметіне әдебиетке қызметтері үшін Британ империясы орденінің офицері (OBE) болып тағайындалды, 2018 жылғы Жаңа жылдық құрметіне әдебиет және қайырымдылық қызметтері үшін Британ империясы орденінің командирі (CBE) және 2024 жылғы Жаңа жылдық құрметіне әдебиет және қайырымдылық қызметтері үшін Британ империясы орденінің дам-командирі (DBE) болып тағайындалды. 2009 жылдың 13 қарашасында Глостер соборында өткен салтанатты шарада Глостершир университеті оған құрметті әдебиет докторы дәрежесін берді. Ол Англия Раскин университетінің құрметті әдебиет докторы.

Кино және теледидар өндірісі

1971 жылы Купер Джоанна Ламли қатысқан "It's Awfully Bad for Your Eyes, Darling" комедиялық телесериалын жасады, ол бір маусым ғана көрсетілді. Купердің романдары негізінде түсірілген телеверсиялар көп емес, бірақ ұлттық ITV арнасы тарапынан қабылданып, көрсетілді. "Октавиядан" басқа, "Күйеулерін қызғанышқа салған адам" (Хью Бонневилл бас рөлде, продюсері Сара Лоусон) және "Райдерс" телесериалдары да бар.