Кіріспе

Ожика (小値賀町) – Жапонияның Нагасаки префектурасы, Китамацура ауданындағы қала. Ол Гото аралдарының солтүстігінде орналасқан Ожика аралын қамтиды. 2020 жылғы халық санауы бойынша қаланың халқы 2288 адамды құрайды, ал халық тығыздығы шаршы километрге 90 адамнан келеді. Жалпы ауданы 25,46 км². Ожика аралдары Сайкай ұлттық паркінің құрамына кіреді.

Тарих

Ожика қаласы 17 үлкен-кішкентай аралдан тұрады, олардың алтауында адамдар тұрады: Ожика, Мадара, Куросима, Носима, Мусима және Осима. Аралды қоршаған теңізде 20-дан астам жанартау табылады. Бұл аймақ «Шығыс Галапагос аралы» деп аталады. Басты аралдың көлемі шамамен 34 км, ал барлық аралдардың көлемі 97 км-ге жетеді. Аралдар Сайкай ұлттық паркінің шегінде орналасқан, бұл аймақтың табиғи мұрасын сақтауға көмектеседі. Аралдарда б.з.д. 10 000 жылға дейін сақталған тас құралдар және басқа да жәдігерлер табылған. Ожика туралы алғашқы жазба 8 ғасырдағы «Нихон Шоки» еңбегінде кездеседі. Ожика аралы Гото аралдарындағы ең кішкентай аралдардың бірі болғанымен, ол Шығыс Қытай теңізіне қақпа ретінде сипатталған. Шамамен 1600 жылы кит аулау маңызды өнеркәсіпке айналды, ал Ода отбасы сияқты белгілі бір отбасылар осы саудадан пайда тапты. Ожикада орналасқан Ода кит аулау гильдиясы 1692 жылы Хирадо аралында кит аулау базасын құрып, 1859 жылға дейін оны пайдаланды. Қазіргі Ожика тарих мұражайы бұрын Ода отбасының үйі болған. Гото аралдарындағы сауда керамикасының 71%-ы Ожика аралдарындағы қазбалардан табылды, ал қалған 22%-ы көршілес Укусимадан табылған. 2001 жылы Ожика қалалық білім беру басқармасы Кюсю және Окинава су асты археология қоғамымен бірлесіп, Карамизаки ауданында, Ожиканың шығыс жағалауынан 100 метр қашықтықта орналасқан Ямами су асты учаскесінде археологиялық зерттеулер жүргізді. Қазба жұмыстарынан 16-17 ғасырларға жататын тайлық тас ыдыстар мен Жіндэчжэньнен (Jingdezhen) шыққан болуға мүмкіндігі бар қытайлық көк-ақ қыш ыдыстары табылды. Көптеген керамикалық бұйымдар қазір Ожика тарих мұражайында сақталуда. Ожика мен Уку айналасында көптеген воку (теңіз қарақшылары) белсенді болған. Ожика және қазіргі уақытта тастап кетілген көршілес Нозаки аралдары 16 ғасырда Токугава шогунаты христиан дінін тыйым салғаннан кейін материктік Жапониядан қашқан жасырын христиандардың қоныстанған жерлерінің бірі болды. 1873 жылы тыйым алынғаннан кейін Нозакиде шағын шіркеу – Нкобу христиан шіркеуі салынды. Нозакидегі ауылдардың қалдықтары қазір Нагасаки аймағындағы жасырын христиандардың тарихи ескерткіштері ретінде ЮНЕСКО-ның Дүниежүзілік мұра тізіміне енгізілген.

Демография

Оджика халқының саны 1950 жылдары шамамен 11 000-ға жеткен. Бүгінде арал тұрғындарының саны қарқынды түрде азайып, 1970 жылдардағы көрсеткіштің шамамен жартысына дейін төмендеді. Қалған арал тұрғындары көбінесе бас аралда шоғырланып, Нозаки сияқты кішігірім шеткі аралдарды тастап кетті. 1971 жылы Нозакидегі соңғы алты отбасы жүкті әйелдің босану кезінде дәрігердің көмегісіз қайтыс болғаннан кейін, аралға келу жолдары дауылды ауа райынан жабылып, оны тастап кетті. 2015 жылы Оджика халқының 46,4%-ы 65 жастан асқан, бұл Жапония бойынша орташа көрсеткіш 26,8%-ды құрайды, және басқа да шалғай аралдарда кең таралған үрдіс. Жергілікті билік "U turn" (бұрынғы тұрғындардың аралға оралуы) және "I turn" (қалалық аймақтардан жаңа қоныс аударушылардың аралға келуі) сияқты бастамаларды қолға алды, мысалы, ауыл шаруашылығы мектебі бітірушілеріне тегін жер пайдалануға кепілдік береді. Қаланың қиын қаржылық жағдайына байланысты, жергілікті қоғам Сасебо қаласымен бірігу мәселесін талқылады, бірақ 2008 жылдың сәуір айында ақыр соңында жеке қала ретінде қалуға бекітті. Аралда Оджика халықаралық музыка фестивалі мен Балалар кемпингтері патшалығы және туризмді дамытуға бағытталған басқа да іс-шаралар өтеді. Нозаки аралы, тасталып кеткенімен, көптеген жаяу жолдары бар экологиялық лагерь ретінде дамытылды. 2001 жылдан бастап бастауыш және орта мектеп оқушыларына арналған табиғатты зерттеу бағдарламалары жүзеге асырылуда, бұл бағдарламалар үшін бұрынғы мектеп ғимараты жатақ ретінде пайдаланылады. Туризмнен басқа, балық аулау және ауыл шаруашылығы да маңызды салалар болып табылады. Оджиканың теңіз өнімдерінің алуан түрлілігі, мысалы, тауық балық, амбержак, белдік балық және жемчужина кеңінен танымал. Оджика аралдары Нагасаки префектурасындағы жемчужина балық аулаудың ең маңызды аймақтарының бірі болып есептеледі, оның тарихы 300 жылдан астам уақытқа созылады.

Акахама жағалауы

Оджика аралдары жанартаулық тау жыныстарынан құралған, сондықтан жағалаудың көп бөлігі қызыл құмнан тұрады.

Чинокудзима ғибадатханасы

Чинокудзима ғибадатханасы (地ノ神嶋神社) үш бөліктен құралған сирек кездесетін ториден тұрады. Маэгата шығанағы ғибадатхананың жанында орналасқан, ал егіз ғибадатхана Окинокудзима Нозаки аралында Чинокудзиманың тіке қарсысында жатыр.

Химе но Мацубара

450 метрлік сосны ағаштарынан тұратын бульвар, бұл бульвар Жапониядағы 100 сосны орнының ең үздігі және Хокушо аймағындағы 8 көрікті жердің ішіндегі ең жақсысы деп таңдалған.

Коминка

2007 жылы Оджика қалалық әкімдігі коминка (古民家) деп аталатын ғасырлық жеке үйлерді қонақ үйлерге айналдыру бағдарламасын бастады. Барлық үйлер бастапқы иелерімен сыйға берілді, содан кейін олар жөнделіп, қайта жаңартылды. Қазірге дейін алты үй, бір мейрамхана және бір қонақ үй өзгертілді.

Экология

Оджиканың туған ормандары күріш егістіктері мен мал шаруашылығы үшін орын ашу мақсатымен кесілді. Қалған орман ғасырлар бойы Жапония және Қытаймен сауда арқылы аралға әкелінген инвазивті түрлермен кеңінен мекенделді. Абалон макробалдылардың болуы мен сапасына тәуелді, ал Оджика аралдарының маңындағы макробалдылар төсектерінің жағдайы нашарлаған, бұл 1980-жылдардың соңынан бері жылдық абалон аулау көлемінің біртіндеп төмендеуіне себеп болды. Макробалдылар төсектерінің азаюы мен жоғалуы абалонның екі негізгі түріне – Haliotis discus және Haliotis gigantea-ға әртүрлі әсер етті. H. discus пісіп-жетілді және бірлік еңбекке шаққандағы аулау (CPUE) тұрақты қалды. Дегенмен, H. gigantea макробалдылар төсектерінің жоғалуына байланысты пісіп-жетілмей қалды және макробалдылар төсектерін қалпына келтіру жөніндегі шаралар қабылданбаса, популяция жергілікті түрде жойылу қаупі бар.

Көлік

Оджикаға екі паром желісімен жетуге болады: біреуі Фукуокадан бес сағаттық сапар, ал екіншісі Сасебодан шамамен екі сағаттық сапар. Аралда әуежай бар болғанымен, онда тұрақты рейстер жоқ. Оның орнына, туристік маусымның қызу кезеңінде Оджикаға ұшақтарды жалдауға болады.