Кіріспе
Жапония префектурасы
Кагосима префектурасы (鹿児島県) – Жапонияның Кюсю аралы мен Рюкю аралдарында орналасқан префектурасы. Кагосима префектурасының халқы 1,564,175 (2022 жылдың 1 қыркүйегі), ал географиялық аумағы 9,187 км² (3,547 шаршы миль) құрайды. Кагосима префектурасы солтүстікте Кумамото префектурасымен, солтүстік-шығыста Миядзаки префектурасымен шектеседі. Кагосима – Кагосима префектурасының астанасы және ең ірі қаласы, ал басқа ірі қалаларының ішінде Кирисима, Каноя және Сацумасендай бар. Кагосима префектурасы Кюсю аралының ең оңтүстік нүктесінде орналасқан және Рюкю аралдарының Сацунан аралдары тобын қамтиды. Кагосима префектурасының құрлықтағы аумағы Тынық мұхитының жағалауындағы Ариаке теңізінен Шибуси шығанағына дейін созылады және Кагосима шығанағымен қалыптасқан екі ірі жартыаралмен сипатталады. Кагосима префектурасы Сацума доменінің ядросын құрады, ол Кагосима қамалынан басқарылды және Эдо дәуірі мен Мейдзи қайта жаңғыртуының ең маңызды жапон домендерінің бірі болды.
Тарих
Кагосима префектурасы ежелгі Жапон провинциялары Осуми және Сацумаға сәйкес келеді, соның ішінде Риукю аралдарының солтүстік бөлігі (Сатсунан) де кіреді. Бұл аймақ Мейдзи қайта жаңғыруында (Сайго Такамори) маңызды рөл атқарды, ал Кагосима қаласы 20 ғасырдағы Жапония соғыстары кезінде маңызды теңіз базасы болды және адмирал Того Хейхачироның туған жері еді. Жақындағы оқиғалардың бірі – 2001 жылы Жағалау күзетінің (Coast Guard) күштерімен құлатылған Солтүстік Корея тыңшы кемесі (100 тонналық класс), ол кейін құтқарылып Токиода көрмеге қойылды. Сондай-ақ, 1978 жылы Кагосима жағажайынан сол елдің агенттері кеңсе қызметкерін ұрлаған оқиға да болды. Бұл факт Коидзуми үкіметі тұсында ғана жария болды.
Демография
Кагосима префектурасының екі негізгі этникалық тобы – жапондықтар және риукюлықтар (Амами аралдары).
География
Кагосима префектурасы Кюсю аралының оңтүстік-батыс ұшында, Сацума және Осуми түбектерінде орналасқан. Бұл префектураға Кюсюдің оңтүстік-батысына қарай бірнеше жүз шақырымға созылатын аралдар тізбегі де кіреді. Ең маңыздысы – Амами аралдары. Батыстан Шығыс Қытай теңізімен, оңтүстіктен Окинава префектурасымен, солтүстіктен Кумамото префектурасымен және шығыстан Миядзаки префектурасымен шектесетін бұл аймақтың жағалау сызығының ұзындығы (ішінде 28 арал бар) өте ұзын. Оның ішінде Сацума және Осуми түбектерімен аралап жатқан Кагосима шығанағы (Кинкован) орналасқан. Географиялық орнының арқасында тарихтың әртүрлі кезеңдерінде бұл аймақ Жапонияға "қақпа" рөлін атқарған. Кюсюде шамамен 13 миллион адам тұрса, бұл префектурада 2 миллионнан аз адам қоныстанған. Префектура белсенді және сөнген жанартаулар тізбегімен мақтана алады, олардың ішінде Кагосима қаласының қарсаңында Кагосима шығанағынан көтерілген алып Сакуражима ерекше көзге түседі. Жанартаудың кратерінен тұрақты түрде түтін мен күл шығып тұрады, ал оны күнделікті шағын жарылыстар толықтырады. Кагосима қаласында күлден қорғану үшін қолшатыр алып жүру кеңес беріледі. Сакуражима – Жапониядағы ең белсенді жанартаулардың бірі. 1914 жылы болған үлкен жарылыс кезінде таудан құлаған лава материкпен біріктіріп жіберді, ал 1960 жылы одан аз күшті жарылыс болды. Топырақтағы жанартаулық материалдар Сакуражиманы баскетбол сияқты үлкен дайкон қызылшасының рекордтық өсірілуіне мүмкіндік береді. Кагосима шығанағының көптеген жағажайлары тегіс тас кесектерімен толы. Префектураның оңтүстік-батыс шетінде, Ибусуки курортты қаласының жанындағы кратерлік көлде сирек кездесетін алып су жыландары мекендейді. 2019 жылдың 31 наурызына қарай, префектураның жалпы жер аумағының 13% -ы табиғи парктері ретінде белгіленді, оларға Амами Гунто, Кирисима Кинкован, Унзен Амакуса және Якусима ұлттық парктері; Кошикисима және Ничинан Кайган жартылай ұлттық парктері; сондай-ақ Акуне, Бонома, Фукиягехама, Имутаике, Осуми Нанбу, Сендайгава Рюики, Такакумаяма және Токара Ретто префектуралық табиғи парктері кіреді.
Экономика
Экономикалық сектордың көп бөлігі Кагосима қаласында және оның төңірегінде шоғырланған, бұл бұрынғы Сацума провинциясының аумағына сәйкес келеді. Префектураның шығыс бөлігі, бұрынғы Осуми провинциясы, көбінесе ауылдық және жалпы халық санының азаюын көрсетеді. Префектураның терең тамырлары ауыл шаруашылығында, және бұл оның ең танымал экспорттық тауарларында көрінеді: жасыл шай, тәтті картоп, редис, Понги күріші, Сацума керамикасы, Беркшир шошқасы ("куробута") және жергілікті қара Вагю сиыр еті. Кагосима префектурасының бонито ұсақ-түйектерін өндіру көлемі Шизуокадан кейін екінші орында. Сонымен қатар, ол Жапониядағы ең көп көлемде унаги балықтарын өндіреді. Кагосима Жапониядағы ірі қара мал және шошқа етін өндіру бойынша ең ірі префектура болып табылады. Жапония Ғарыш зерттеу агенттігі (JAXA) префектура ішінде бірнеше нысандарға ие, соның ішінде елдің Танегасимадағы басты ұшыру алаңы және Учиноура Ғарыш орталығы бар. Префектураның жалпы ішкі өнімі шамамен 5 548,7 триллион иенді құрайды, ал жұмыс күші шамамен 791 000 адамды (2018 жыл) құрайды.
Тағам
Кагосима префектурасы ерекше және бай тағам мәдениетімен мақтанады. Жылы ауа райы мен алуан түрлі табиғи орта Кагосиманың ауыл шаруашылығы мен су өсіру өнімділігінің артуына жағдай жасайды. Кагосиманың көптеген мейрамханаларында Сацума провинциясының жергілікті тағамдары ұсынылады. Жергілікті өнімдерді қолданатын танымал тағамдарға тәтті картоп, кибинаго сашими (күміс жолақты шабақ), бури, кампачи, "Black Label Products" таңбалы kuro ushi Wagyu сиыр еті, kuro buta Беркшир шошқа етінен жасалған тағамдар, және kuro Satsuma jidori тауығы (кейде шикі, тауық сашими түрінде беріледі); түткіленген шабақ, кейхан және мики (Амами аралдарының тұрғындары ішетін ашытылған күріш сүті) жатады.
Сацума-ғасыр
Кагосимада сацума, яғни қуырылған балық пирогының көптеген түрлері кездеседі. Осы қуырылған балық пирогын елдің барлық жерінде табуға болады, бірақ оның туған жері Сацума аймағы (қазіргі Кагосима префектурасы) деп саналады. Дегенмен, бұл идея Рюкю Корольдігінен (қазіргі Окинава префектурасы) Сацума әкімі Нариакира Шимазу арқылы келген деген әңгіме бар.
Сәкендер
Кагосима префектурасында көптеген тәттілер өндіріледі. Кагосимадағы Seika Foods Co., Ltd. (ja) Японияның ең танымал және мәңгілікке дейін сақталған тәттілерін, мысалы, hyōroku mochi (ボンタンアメ), Satsuma Imo Caramel (さつまいもキャラメル), жасыл шаймен дәмделген Hyōroku mochi, Minami "shirokuma" қырқылған мұз десерттері және тағы да басқаларын шығарды. Seika Food Co., Ltd. өнімдерінен басқа, дәстүрлі тәттілерге карукан (буланған ямс пен күріш ұнынан жасалған тәтті торттар), джамбо мочи, Амами аралдарынан алынған кокуто қоңыр қанты, getanha қоңыр қант торттары және тағы да басқалары жатады.
Ішкіштер
1559 жылы Иса қаласындағы Корияма Хачиман ғибадатханасында (郡山八幡神社) ағаш шебері ағаш тақтаға: «Бұл ғибадатхананың синто діни қызметкері маған 焼酎 (шочу) ұсынуға қысым жасап, ашкөздік танытуда» деп жазған, бұл спирттік ішімдіктерге деген ерте құмарлықты көрсетеді. Кагосима префектурасы Дүниежүзілік сауда ұйымы тарапынан ресми түрде Жапонияның ең дәстүрлі сусындарының бірі – шочудың туған жері ретінде танылған. Кагосимада 113-тан астам дистилляция зауыты бар, олар шамамен 1500 жоғары бағаланған брендті шығарады, бұл Кагосиманы өндіріс көлемі және тасымалдау көрсеткіштері бойынша алға шығарады. Кагосимаға саяхат жасағанда, «本格焼酎 (Хонкаку шочу)» деген жазулы этикетке кездесуіңіз мүмкін. Хонкаку шочу – бұл табиғи бұлақ суы, тәтті картоп, жергілікті қант қамысы және дәнді дақылдар сияқты ингредиенттерді қолдана отырып, дәстүрлі шеберлікпен дистилленген спирттік ішімдік. Хонкаку шочудың түрлеріне 芋焼酎 (Имо жочу) – тәтті картоптан дистилленген шочу, 麦焼酎 (Мюги жочу) – арпадан дистилленген шочу және 米焼酎 (Коме жочу) – күріштен дистилленген шочу жатады. Шочудың тағы бір түрі – 黒糖焼酎 (Кокуто шочу), ол қоңыр қанттан дистилленген. Шочу ұзақ жылдар бойы халықаралық деңгейде танымал болды және оны шарапқа Бордо, вискиге Шотландия, ал брендиге Коньякпен теңеуге болады. Сонымен қатар, Кагосима префектурасының Амами аралдары ғана кокуто шочу белгісін таңуға құқылы. 黒酢 (Курозу) немесе қара сірке суы – Кагосиманың «Қара таңбалы өнімдерінің» тағы бір өкілі, екіншісі – Кокуто шочу. Кагосиманың төңірегінде көптеген курозу шаруашылықтары бар, олардың көпшілігі Кирисима аймағында орналасқан. Көптеген курозу шаруашылықтары бір жылға, немесе екі жылдан астам уақытқа ферменттелген курозу сірке суын бөтелкеге құйып, сондай-ақ салатқа қосылатын дәмдеуіштер, ұнтақтар, капсулалар, дәмдеуіштер, тәттілер және т.б. сияқты өнімдерді де шығарады. Курозу жүзім, апельсин, уме сливасы (алыша) сияқты әртүрлі дәмдерде де қол жетімді, бірақ ең танымал дәм – алма. Шаруашылықтарға саяхаттап баруға болады және көбінесе экскурсиялар ұйымдастырылады.
Диалекті
Бүгін Кагосимада сацугу диалектісі (薩隅方言) немесе Кагосима диалектісі (鹿児島弁) деп аталатын жапон тілінің ерекше диалектісі кездеседі. Бұл диалекті, әдеттегі Кюсю диалектілерінен өзгешелігі, төрт буынды әріптердің (ёцугана) айтылуында сақталған. Көбінесе сацугу диалектісі стандартты жапон тілімен өзара түсінісу қиын, алайда сацугу диалектінде сөйлейтін көптеген адамдар Жапониядағы тілді стандарттау саясатының арқасында екеуін де біледі.