4,5 дюймдік теңіздік зеңбірек: тарихы мен түрлері

Кіріспе

QF 4,5 дюймдік зеңбірек 1938 жылдан бері Корольдік теңіз флотының стандартты орта калибрлі теңіз қаруы болып табылады. Ол су бетіндегі кемелерге, ұшақтарға және жағалау нысандарына қарсы қолданылатын орташа қашықтықтағы қару ретінде пайдаланылады. Бұл мақалада 1970-жылдарға дейінгі алғашқы 45 калибрлі зеңбіректер отбасы қарастырылады. Кейінірек, байланыссыз 55 калибрлі Корольдік теңіз флотының зеңбірегі туралы ақпарат алу үшін 4,5 дюймдік Mark 8 теңіз зеңбірегіне қараңыз. Барлық британдық номиналды 4,5 дюймдік теңіз зеңбіректері сияқты, QF Mk I-дің нақты калибрі 4,45 дюйм (113 мм) құрайды.

Өмірбаян

1916 жылғы BL Mark I зеңбірегінен бастап 4,7 дюймдік (120 мм) калибрлі қару Корольдік теңіз флотының орташа калибрлі қаруы болды, ол әсіресе эсминецтерде қолданылды. Кейбір кемелердегі тапшылық салдарынан 4 дюймдік Mk V QF зеңбіректерімен қаруланғандардан басқа, ол 1943 жылғы W класты эсминецтерге дейін эсминецтердің стандартты қаруы болып келді. Оның әуе шабуылына қарсы қару ретіндегі пайдасы 55°-тан жоғары көтерілу бұрышымен монтаждауды жасау мүмкін болмауы, 4,7 дюймдік екі зеңбіректік орналымды (HACS қараңыз) енгізуге дейін салынған эсминецтер кластарында болмаған оқ атуды басқару жүйесі және ерте, соғысқа дейінгі орналымдардағы оқтарды қолмен орнату сияқты факторлармен шектелді. Кейінірек 4,7 дюймдік орналымдарда 4,5 дюймдік орналымдарда қолданылғанмен ұқсас механикалық оқтарды орнату құрылғылары қолданылды.

Тарих

QF 4.5 дюймдік L/45 қаруы бастапқыда авианосецтерді және қайта жабдықталған линкорлар мен крейсерлерді қаруландыруға арналған екі мақсатты қару ретінде әзірленді. Кейіннен ол эсминецтерді қаруландыру үшін жаңа екі мақсатты қару ретінде дамытылды, бұл кең таралған 4.7 дюймдік зеңбіректерді ығыстырды. Калибрі кішкентай болғанына қарамастан, оның снаряды ауыррақ болды, соның салдарынан қарудың қуаты артты.

Нұсқалар

Корольдік теңіз флоты қолданатын артиллерияның номенклатурасы кейде шатастыру тудыруы мүмкін. Әрбір қару мен оның орнатылуының өз Марка нөмірі бар, сондай-ақ қосымша ақпарат беретін әріп(тер) болады. QF – жылдам ату, UD – жоғарғы палуба, BD – палубалар арасында, ал CP – орталық тіреуді білдіреді. QF Mark I: 5 дюймдік зеңбірек жобасының сәтсіз аяқталуынан кейін қабылданды және бір бөліктен тұратын снарядты қолданды, ол жүктеушілерге қажетті ату жылдамдығын сақтау үшін біршама ауыр болып шықты. UD Mark III екі зеңбірекке арналған орнатуда қолданылды. QF Mark II: Британ армиясы қолданған құрлықтағы артиллерия. QF Mark III: Mark I-ге ұқсас, бірақ ату механизмі басқа. BD Mark II, BD Mark II** және BD Mark IV екі зеңбірекке арналған орнатуда қолданылды. HMS Illustrious 1941 жылғы қаңтардағы бір шайқаста 4,5 дюймдік оқтан шамамен 3000 рет атып, минутына әр зеңбірек бойынша орташа есеппен 12 оқ атты. QF Mark IV: екі бөліктен (оқ заряды және снаряд) тұратын оқ-дәрі жүйесі қолданылды. Шағын соғыс кемелеріне арналған. BD Mark IV, CP Mark V және UD Mark VI орнатуларында қолданылды. QF Mark V: Mark IV-тің одан әрі жетілдірілген нұсқасы, қашықтан басқарумен (RPC, онда зеңбіректер директор бойынша автоматты түрде нысананы іздейді және көтереді) және автоматты зарядтаудың көмегімен жоғары ату жылдамдығымен жабдықталған, әуе шабуылына қарсы қолдануға арналған. UD Mark VI орнатуында тасымалданды, екі типтегі оқ-дәрілерге (AA және SAP/HE) жеке жоғары және төмен бұрышты көтергіштер, ал патрондарға үшінші көтергіш болды. Mk V-тің ату жылдамдығы электрмен зарядталғанда минутына 24 оқ, қолмен зарядталғанда 12-14 оқ, ал қолмен зарядталғандағы сериялық ату кезінде 18 оққа дейін жетеді. Әртүрлі маркадағы шамамен 800 дана 4,5 дюймдік зеңбіректер жасалды. Армия үшін 474 зеңбірек жасалды, барлығы 1939-1941 жылдары. 1950 жылдары қару-жарақ жүйелерінің номенклатурасында қарудың өзінен гөрі оның орнатылуына баса назар аударылатын өзгеріс енгізілді. Рим цифрларынан бас тартылғанмен бірге, BD Mark VI орнатылымындағы Gun QF Mark V жай ғана Mark 6 деп аталды. Mark 7 өндірілмеді, себебі олар қолданылатын жоспарланған Мальта класындағы авианосектері ешқашан салынбады. 1950 және 1960 жылдары Корольдік теңіз флоты үшін салынған жаңа эскорт кемелерінің көпшілігі кем дегенде бір Mark 6 орнатуын алып жүрді, екеуі Leopard класындағы фрегаттар мен County класындағы эсминецтерде, ал Daring класындағы эсминецтерде үш орнату болды. Бұл кемелердің атыс қуаты 15 жыл бұрынғыдан едәуір жоғары болды. 81 типті Tribal класындағы фрегаттар ерекшелік танытты, олар RPC жүйесімен жабдықталған және Mark 5* Mod 1 деп аталған, қайта жаңартылған C класындағы эсминецтерден алынған Mark V орнатуларын қолданды. 45 калибрлі 4,5 дюймдік зеңбіректердің эволюциясы Mark V зеңбірегі / Mark 6 орнатуымен аяқталды. Оның орнына түпкілікті түрде жаңа Mark 8 қаруы келді, ол 55 калибрлі ұзын стволмен жабдықталған.

The nomenclature system for guns used by the Royal Navy can be somewhat confusing. The gun and mounting each have their own Mark number and a letter(s) giving additional information. QF stands for quick firing, UD for upper deck, BD for between decks and CP for central pivot. QF Mark I: adopted after failure of a 5 inch gun project and used a fixed round, which proved to be somewhat heavy for the loaders to keep up the intended firing rate. Was fitted in twin mountings UD Mark III. QF Mark II: Land service used by the British Army. QF Mark III: same as Mark I, except for firing mechanism. Was fitted in twin mountings BD Mark II, BD Mark II** and BD Mark IV. HMS Illustrious fired about 3,000 rounds of 4.5 inch ammunition, at an average of 12 rounds per gun per minute, during one action in January 1941. QF Mark IV: used a two part (charge and shell) ammunition system. Designed for use by small warships. Fitted in mountings BD Mark IV, CP Mark V and UD Mark VI. QF Mark V: a further development of the Mark IV, designed for anti aircraft use with remote power control (RPC, where the guns automatically train and elevate the target following the director) and a high rate of fire assisted by automatic ramming. Carried in the mounting UD Mark VI, with separate high angle and low angle hoists for the two types of ammunition (AA and SAP/HE) and a third for the cartridges. The rate of fire of the Mk V was 24 rounds per minute when power loaded, 12–14 when hand loaded, and up to 18 in burst mode when hand loaded. Some 800 naval 4.5 inch guns of various marks were built. 474 guns were built for the army, all in 1939–41. During the 1950s, a change was made in weapons systems nomenclature which focused on the gun mount rather than the gun. Together with a change from Roman numerals, the Gun QF Mark V on mounting BD Mark VI became simply the Mark 6. The Mark 7 was never produced as the planned Malta class aircraft carriers they would have been used on were never built. The majority of new escort vessels built for the Royal Navy in the 1950s and 1960s carried at least one Mark 6 mounting, with two in the Leopard class frigates and County class destroyers and three in the Daring class destroyers. This gave these ships a level of firepower unprecedented only 15 years earlier. The Type 81 Tribal class frigates were an exception, using reconditioned Mark V mounts from scrapped C class destroyers that were fitted with RPC and known as the Mark 5* Mod 1. The evolution of the 45 calibre 4.5 inch gun family ended with the Mark V gun / Mark 6 mounting. It has been replaced by a new weapon of original design, the 4.5 inch Mark 8 with a 55 calibre long barrel.