Қорғаныс орналымдары: Барбеттердің түрлері мен қолданылуы
Barbette
Барбет – қару орнату түрі, кемелердегі қару мұнараларын қорғайтын дөңгелек конструкция. Тверьдік бекіністерде де қолданылған, артиллерияны қорғаудың эволюциясы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Қару орналастыру түрі
Type of gun emplacement
Барбеттер – құрлықтағы бекіністерде немесе әскери кемелерде қару орналастырудың бірнеше түрі. Теңіздегі соңғы қолданылуында, барбет – ауыр қару мұнарасын қорғайтын дөңгелек бронь тірегі. Бұл қаруды қорғаудың ертерек түрлерінен дамыды, соңында пре-дредноутқа әкелді. Барбет атауы түпнұсқада бекіністен шыққан: бастапқыда ол француз тіркесіндегі «en barbette» сияқты көтерілген платформаны немесе үйіндіні білдірген, бұл бекіністің казематындағы бойлық тесіктен емес, парапеттен оқ ату тәжірибесіне сілтеме жасайды. Біріншісі жақсырақ ату бұрыштарын ұсынады, бірақ екіншісінен нашар қорғаныс береді. «Жоғалып бара жатқан қару» – барбеттің бір түрі; ол қайта зарядтау үшін парапеттің артына немесе қару ұясына тартылатын ауыр қарудан тұрады. Барбеттер негізінен жағалау қорғанысында қолданылды, бірақ бірнеше әскери кемелерде және ішкі бекіністерде де пайдаланылды. Бұл термин кейбір ұшақ қаруларын орнату үшін де қолданылады. Кемедегі барбеттер негізінен броньды әскери кемелерде, 1860 жылдары теңізде ауыр қаруларды орнатудың басқа да жүйелерімен қарқынды тәжірибелер кезеңінде қолданылды. Мұндай жағдайларда, қарудың ұңғысы әдетте барбеттің жиегінен шығып тұратын, сондықтан барбеттер тек жартылай қорғаныс қамтамасыз ететін, негізінен оқ-дәрімен жабдықтау үшін қолданылды. Балама ретінде ауыр броньды қару мұнарасы және броньды, бекітілген орталық қару батареясы болды. 1880 жылдардың соңына қарай, үш жүйе де екі түрдің артықшылықтарын біріктірген гибридті барбет мұнара жүйесімен ауыстырылды. Жаңа қаруды тік құбырмен тіреген, ол барбет деп аталды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде ауыр бомбалаушыларда орнатылған, толық айналатын мұнараларға қарағанда, мысалы, ұшақтың құйрығында орналасқан, шектеулі ату доғалары бар қарулар кейде барбеттік орнатулар деп аталды, бірақ бұл термин негізінен британдық басылымдарда қолданылады. Американдық авторлар мұндай орнатуларды әдетте құйрық қарулары немесе құйрық қару мұнаралары деп атайды.
Barbettes are several types of gun emplacement in terrestrial fortifications or on naval ships. In recent naval usage, a barbette is a protective circular armour support for a heavy gun turret. This evolved from earlier forms of gun protection that eventually led to the pre dreadnought. The name barbette ultimately comes from fortification: it originally meant a raised platform or mound, as in the French phrase en barbette, which refers to the practice of firing a cannon over a parapet rather than through an embrasure in a fortification's casemate. The former gives better angles of fire but less protection than the latter. The disappearing gun was a variation on the barbette gun; it consisted of a heavy gun on a carriage that would retract behind a parapet or into a gunpit for reloading. Barbettes were primarily used in coastal defences, but saw some use in a handful of warships, and some inland fortifications. The term is also used for certain aircraft gun mounts. Shipboard barbettes were primarily used in armoured warships, starting in the 1860s during a period of intense experimentation with other mounting systems for heavy guns at sea. In these, gun barrels usually protruded over the barbette edge, so barbettes provided only partial protection, mainly for the ammunition supply. Alternatives included the heavily armoured gun turret and an armoured, fixed central gun battery. By the late 1880s, all three systems were replaced with a hybrid barbette turret system that combined the benefits of both types. The armoured vertical tube that supported the new gun mount was referred to as a barbette. Guns with restricted arcs of fire mounted in heavy bombers during World War II—such those in the tail of the aircraft, as opposed to fully revolving turrets—were also sometimes referred to as having barbette mounts, though usage of the term is primarily restricted to British publications. American authors generally refer to such mounts as tail guns or as tail gun turrets.
Қабырғаларда пайдалану
Барбеттік орнатулар алғаш рет жердегі бекіністерде пайда болды. Бұл термин бастапқыда қоршаудағы бір немесе бірнеше қаруды орналастыруға арналған көтерілген платформаны білдірді, бұл оларға парапеттен атуға мүмкіндік берді. Осыдан «барбетте» деген сөз тіркесі пайда болды, ол бекініс қабырғасындағы бойлық тесіктен емес, парапеттен атуға орналастырылған қаруды білдірді. Барбеттік орналасқан қарулардың ату шегі кең болғанымен, олардың экипажы жаудың атысына көбірек ұшырады. Сонымен қатар, барбеттік позиция каземат позициясынан (яғни, бойлық тесіктен ату арқылы) жоғарырақ болғандықтан, әдетте ату алаңы үлкен болды. Американдық әскери теоретик Деннис Харт Махан жеңіл қарулардың, әсіресе гаубицалардың барбеттік орналасқан жерлерге ең қолайлы екенін айтты, себебі олар жарылғыш снарядтарды атуға қабілетті және жаудың атысына түскен кезде оңай кері тартылуы мүмкін. 19 ғасырдағы бекіністерде әдетте казематтық және барбеттік орналасқан жерлер екеуі де қолданылды. Мысалы, Крым соғысы кезінде 1850 жылдардың ортасында Севастопольдің сыртындағы орыс Константин батареясы теңіз жағынан 43 ауыр қарумен жабдықталған; олардың 27-сі барбеттік орнатуда болса, қалғаны казематтарда орналасқан. Барбеттік типтің өңделген нұсқасы – жоғалып кететін қару, ол ауыр қаруды қайта зарядтау үшін парапеттің артына тартылатын шассиге орналастырды; бұл экипажды жақсы қорғады және қаруды нысанаға алуды қиындатты, себебі ол тек атылған кезде ғана көрінетін. Кейінірек, жағалаудағы ауыр қарулар көбінесе гибридтік орнатуларда қорғалды, кең казематтарда, барбеттік немесе қару үйін жартылай жабатын, жоғарғы жағынан орналасқан конструкциялармен.
The use of barbette mountings originated in ground fortifications. The term originally referred to a raised platform on a rampart for one or more guns, enabling them to be fired over a parapet. This gave rise to the phrase en barbette, which referred to a gun placed to fire over a parapet, rather than through an embrasure, an opening in a fortification wall. While an en barbette emplacement offered wider arcs of fire, it also exposed the gun's crew to greater danger from hostile fire. In addition, since the barbette position would be higher than a casemate position—that is, a gun firing through an embrasure—it would generally have a greater field of fire. The American military theorist Dennis Hart Mahan suggested that light guns, particularly howitzers, were best suited for barbette emplacements since they could fire explosive shells and could be easily withdrawn when they came under enemy fire. Fortifications in the 19th century typically employed both casemate and barbette emplacements. For example, the Russian Constantine Battery outside Sevastopol was equipped with 43 heavy guns in its seaward side during the Crimean War in the mid 1850s; of these, 27 were barbette mounted, with the rest in casemates. A modified version of the barbette type was the disappearing gun, which placed a heavy gun on a carriage that retracted behind a parapet for reloading; this better protected the crew, and made the gun harder to target, since it was only visible while it was firing. Later heavy coastal guns were often protected in hybrid installations, in wide casemates with cantilevered overhead cover partially covering a barbette or gunhouse mount.
Соғыс кемелерінде қолдану
1860-шы жылдардың басында темірден жасалған соғыс кемелерінің пайда болуынан кейін, теңіз конструкторлары ауыр қаруларды мүмкіндігінше тиімді орнату мәселесімен күресті. Алғашқы темір кемелер бұрынғы кемелердегідей бүйірлі орналастыруды қолданды, бірақ ол алға немесе артқа оқ ату үшін тиімді болмады. Бұл конструкторлар үшін маңызды болды, себебі 1866 жылы Лисса шайқасында австриялықтардың шешуші жеңісінен кейін тарандау тактикасы қайта жанданды. Тарандау кемеге қарсыласына тікелей соғылуды талап етті, бұл соңғы жақтан оқ атудың маңыздылығын арттырды. Коупер Фиппс Коулс және Джон Эриксон сияқты конструкторлар 1860 жылдары алғашқы қару мұнараларын жасады, олар қаруларға кең ату алаңын берді. Бұл мұнаралар өте ауыр болды, сондықтан оларды кеменің төменгі бөлігіне орнату қажет болды, артық салмақты азайту үшін, бірақ бұл жағдайда ауыр теңізде кеменің құлау қаупі туды, 1870 жылы дауыл кезінде кемемен бірге Коулстың қаза болуымен дәлелденді. 1870 жылдары конструкторлар барбеттік орнатумен тәжірибе жасауды бастады. Барбет – қаруды қорғайтын бекітілген броньды құрылым. Барбет айналмалы қарудың айналасында дөңгелек немесе сопақ пішіндес броньды сақина түрінде болуы мүмкін, одан қарулар (қару қалқанымен жабдықталған болуы мүмкін) оқ атар еді. Барбеттік жүйе салмақты едәуір азайтты, себебі айналмалы қару механизмі мен оның негізі мұнараның оқ-дәрі сақталатын бөлімінен гөрі жеңіл болды. Салмақтың азайтуы корпустың бронясын күшейтуге, көмір сақтау сыйымдылығын арттыруға немесе үлкен, қуатты қозғалтқыштарды орнатуға жұмсалды. Сонымен қатар, барбеттер жеңіл болғандықтан, кеменің тұрақтылығына қауіп келтірмей, жоғары орналастырылуы мүмкін, бұл ауыр теңізде жұмыс істеу мүмкіндігін жақсартты, ал мұнаралар мұндай жағдайда қолдануға жарамсыз болар еді. Бұл сондай-ақ жоғары бортын қамтамасыз етті, бұл кеменің теңіздегі жағдайын жақсартты. Барбеттермен жабдықталған темір кемелер «барбеттік кемелер» деп аталды, олардың замандастары, мұнаралық кемелер мен орталық батареялық кемелер сияқты, ауыр қаруларын мұнараларға немесе орталық броньды батареяға орнатты. Көптеген теңіз флоттары 1870-1880 жылдары осы үш типті де сынақтан өткізді, соның ішінде британдық «Адмирал» класындағы кемелер, француз, итальян және неміс линкорлары, олардың барлығы ауыр қаруларын орнату үшін барбеттерді қолданды. Осы флоттардың барлығы сол кезеңде мұнаралық және орталық батареялық кемелерді де салған, бірақ олардың ешқайсысы екіншісінен басымдыққа ие болған жоқ. Британдық және орыс теңіз флоттары су астында жоғалып кететін қаруларды пайдаланумен тәжірибе жасады, соның ішінде британдық және орыс «Вице-адмирал Попов» мониторы, сондай-ақ кейбір кемелер. Олар жеткілікті тиімді деп танылмады және қайта қолданылмады. 1880-ші жылдардың соңында барбеттік немесе мұнаралық орнату туралы пікірталас ақыры шешілді. «Батырлар» өз қаруларын барбеттерге орнатты, бірақ одан кейінгі «Батырлар» дизайны екі типтің де артықшылықтарын біріктіретін жаңа орнатуды қабылдады. Айналмалы платформаға ауыр броньды, айналмалы қару үйі қосылды, ол қарулар мен олардың экипаждарын қорғады. Қару үйі ескі үлгідегі мұнаралардан кішірек және жеңіл болды, бұл кемеде жоғары орналасуға және тұрақтылық пен теңіздегі жағдайдың тиісті артықшылықтарын қамтамасыз етуге мүмкіндік берді. Бұл жаңалық бірте-бірте жай ғана мұнара деп аталды, бірақ мұнараның негізін ұстап тұрған брондалған түтік, оның ішінде снарядтарды және оқ-дәрілерді сақтауға арналған бөлмелер мен оқ-дәрілерді көтеру құрылғылары бар, әлі де барбет деп аталды. Бұл кемелер Dreadnought-қа дейінгі соғыс кемелерінің прототипі болды, олар келесі он бес жыл ішінде барлық ірі теңіз флоттарында кеңінен ықпал етті. Барбеттік орнатулармен жабдықталған кемелер 1870 жылдары пайда болғаннан бастап 1890 жылдары ескіргенге дейін салыстырмалы бейбітшіліктің ұзақ кезеңіне байланысты көп шайқастарға қатыспады. Кейбір барбеттік кемелер 1882 жылы Александрия қаласын британдықтардың бомбалау кезінде әрекетке түсті, ал француздық темір кеме «Триомфанте» 1884 жылы Қытай-Франция соғысы кезінде Фучжоу шайқасына қатысты. 1894 жылы Бірінші Қытай-Жапон соғысы кезінде Ялу өзенінің шайқасына қатысқан екі қытайлық темір кеме, «Динъюань» және «Чжэньюань» мұнаралық кемелері, олардың негізгі батареясы барбеттерде орналасқан, бірақ олар мұнараларға ұқсайтын кең көлемді қару қалқандарымен жабдықталған. Алайда қалқандар тек қолға ұсталатын қарудан қорғауға ғана жарамды болды. Ялу өзеніндегі жауларының үшеуі, жапондық...
Following the introduction of ironclad warships in the early 1860s, naval designers grappled with the problem of mounting heavy guns in the most efficient way possible. The first generation of ironclads employed the same broadside arrangement as the old ship of the line, but it was not particularly effective for ahead or stern fire. This was particularly important to designers, since the tactic of ramming was revived following its successful employment at the decisive Austrian victory at the Battle of Lissa in 1866. Ramming required a ship to steam directly at its opponent, which greatly increased the importance of end on fire. Designers such as Cowper Phipps Coles and John Ericsson designed the first gun turrets in the 1860s, which gave the guns a wide field of fire. These turrets were exceedingly heavy, which required them to be placed low in the ship to reduce top weight—and produced a dangerous tendency to capsize in heavy seas, amply demonstrated by the loss of and Coles himself with the ship in a gale in 1870. In the 1870s, designers began to experiment with an en barbette type of mounting. The barbette was a fixed armoured enclosure protecting the gun. The barbette could take the form of a circular or elongated ring of armour around the rotating gun mount over which the guns (possibly fitted with a gun shield) fired. The barbette system reduced weight considerably, since the machinery for the rotating gun mount, along with the mount itself, was much lighter than that required for the gun house of a turret. The savings in weight could then be passed on to increase armour protection for the hull, improve coal storage capacity, or to install larger, more powerful engines. In addition, because barbettes were lighter, they could be placed higher in the ship without jeopardizing stability, which improved their ability to be worked in heavy seas that would have otherwise rendered turrets unusable. This also permitted a higher freeboard, which also improved seakeeping. Ironclads equipped with barbettes were referred to as "barbette ships" much like their contemporaries, turret ships and central battery ships, which mounted their heavy guns in turrets or in a central armored battery. Many navies experimented with all three types in the 1870s and 1880s, including the British Admiral class battleships, the French s, the Italian s, and the German s, all of which employed barbettes to mount their heavy guns. All of these navies also built turret and or central battery ships during the same period, though none had a decisive advantage over the other. The British and the Russian navies experimented with using disappearing guns afloat, including on the British , the Russian monitor Vitse admiral Popov, and some of the s. They were not deemed particularly successful and were not repeated. In the late 1880s, the debate between barbette or turret mounts was finally settled. The , mounted their guns in barbettes, but the follow on design, the , adopted a new mounting that combined the benefits of both kinds of mounts. A heavily armoured, rotating gun house was added to the revolving platform, which kept the guns and their crews protected. The gun house was smaller and lighter than the old style turrets, which still permitted placement higher in the ship and the corresponding benefits to stability and seakeeping. This innovation gradually became known simply as a turret, though the armored tube that held the turret substructure, which included the shell and propellant handling rooms and the ammunition hoists, was still referred to as a barbette. These ships were the prototype of the so called pre dreadnought battleships, which proved to be broadly influential in all major navies over the next fifteen years. Ships equipped with barbette mountings did not see a great deal of combat, owing to the long period of relative peace between their appearance in the 1870s and their obsolescence in the 1890s. Some barbette ships saw action during the British Bombardment of Alexandria in 1882, and the French ironclad Triomphante participated in the Battle of Fuzhou during the Sino French War in 1884. The two Chinese ironclads, Chinese turret ship Dingyuan and Chinese turret ship Zhenyuan, that took part in the Battle of the Yalu River during the First Sino Japanese War in 1894, carried their main battery in barbettes, though they were equipped with extensive gun shields that resembled turrets. The shields were nevertheless only proof against small arms fire. Three of their opponents at the Yalu River, the Japanese s, also mounted their guns in open barbettes. Those barbette ships that survived into World War I were typically used only for secondary purposes. For example, the French French ironclad Marceau was used as a repair ship for submarines and torpedo boats, while the German was employed as a torpedo training ship.
Бомбардировщиктерде қолдану
Әскери ұшақтарға қатысты, көбінесе британдық тарихшылар жазған авиация тарихы кітаптарында, барбетта – бұл ұшақтағы қарудың орналасқан жері, оның атыс доғасы мұнарамен салыстырғанда шектеулі немесе қарулыдан қашықта орналасқан. Сондықтан, бұл термин Boeing B 17 Flying Fortress сияқты бомбалаушылардағы құйрық қарулісінің орнын сипаттау үшін жиі қолданылады. Американдық авиация кітаптарында бұл орынды құйрық қару мұнарасы немесе жай ғана құйрық қаруы деп жиі сипаттайды. "Барбетта" терминін кейбір, тағы да көбінесе британдық тарихшылар, Екінші дүниежүзілік соғыстың американдық емес кез келген әскери ұшақтарындағы қашықтан бағытталатын және басқарылатын қару мұнарасын сипаттау үшін қолданады, бірақ ол сол дәуірдегі Люфтваффе ұшақтарындағы осындай орналасулар үшін қолданылатын неміс тіліндегі терминдерді тікелей аудармада қолдануға болмайды. Мысалы, неміс Heinkel He 177A ауыр бомбалаушы ұшағында қашықтан басқарылатын екі MG 131 пулеметі Fernbedienbare Drehlafette FDL 131Z (Z – "zwilling" / екі) алдыңғы арқалық қару мұнарасы болды, ал неміс терминінің толық аудармасы "Қашықтан басқарылатын айналмалы қару тірегі" деген префиксті қамтиды. Неміс тіліндегі "лафет" термині іс жүзінде кез келген типтегі қару тасымалдауышқа қатысты, ал оның бастапқы қолданылуы орта ғасырлардағы бомбалау стиліндегі қамалдарға арналған қару орнату дизайны ретінде болды.
When applied to military aircraft, largely in aviation history books written by British historians, a barbette is a position on an aircraft where a gun is in a mounting which has a restricted arc of fire when compared to a turret, or which is remotely mounted away from the gunner. As such it is frequently used to describe the tail gunner position on bombers such as the Boeing B 17 Flying Fortress, with American aviation books frequently describing the position as a tail gun turret, or simply as a tail gun. The term "barbette" is also used by some, again primarily British historians, to describe a remotely aimed and operated gun turret emplacement on almost any non American military aircraft of World War II, but it is not usable in a direct translation for the varying German language terms used on Luftwaffe aircraft of that era for such emplacements. As just one example, the German Heinkel He 177A heavy bomber had such a remotely operated twin MG 131 machine gun Fernbedienbare Drehlafette FDL 131Z (Z – "zwilling"/twin) powered forward dorsal gun turret, with the full translation of the German term comprising the prefix as "Remotely controlled rotating gun mount". The term "lafette" in German actually refers to a gun carriage of nearly any type, with its original use as being for the mounting design for bombard style siege guns of the Middle Ages.