Ерiктi қозғалыстарды жүзеге асыратын нейрондық жол

Кіріспе

Ерікті қозғалыстарды жүзеге асыратын нейрондық жол. Тікелей жол, кейде ерікті қозғалыс тікелей жолы деп аталады, – бұл орталық жүйке жүйесіндегі (ОЖЖ) базальдық ганглиялар арқылы өтетін және ерікті қозғалысты бастау мен орындауға көмектесетін нейрондық жол. Ол жанама жолмен бірге жұмыс істейді. Бұл екі жол да кортикальді-базальдық ганглиялар-таламус-кортикальді айналымның құрамында болады.

Нейрондық байланыстар мен қалыпты функцияларды шолу

Тікелей жол базальдық ганглияның құрамына кіретін каудаттық ядро, путамен және глобус паллидус арқылы өтеді. Бұл жолға мидың ортаңғы бөлігінің – қара заттың (substantia nigra) да бір бөлігі қатысады. Тыныш күйде, глобус паллидустың (GPi) белгілі бір бөлігі және қара заттың (SNpr) бір бөлігі, GABA – тежегіш нейротрансмиттерді бөліп шығару арқылы, таламустың вентральді бүйірлік ядросына (VL) спонтанды тежегіш сигналдар жібереді. Теленцефалонның ми қабығының моторлық аймақтарына проекция жасайтын вентральді алдыңғы ядроға (VA) проекция жасайтын тежегіш нейрондардың тежелуі моторлық қабықтың активтілігін арттырады, соның салдарынан бұлшықет әрекетіне мүмкіндік туады. Ми қабығының префронтальді аймағы, шешім қабылдау және жоспарлау процесіне қатысады, қандай да бір моторлық әрекет орындалатынын анықтағанда, ол моторлық қабықшаларға белсендіру сигналдарын жібереді. Моторлық қабықшалар, базальдық ганглия арқылы, қозғалысқа қатысатын бұлшықеттерді таңдауды нақтылайды және бұлшықет жиырылуын қамтамасыз ететін моторлық қабықшалардағы активтілікті күшейтеді. Тікелей жол бойынша моторлық қабықшалар каудаттық және путаменге (бірге арқалық жолақты құрайды) белсендіру сигналдарын жібереді. Бұл сигналдарды қабылдайтын каудаттық және путамендік тікелей жол жасушалары тежегіш болып табылады және белсендірілгеннен кейін GPi және SNpr-ге тежегіш сигналдар жіберіп, олардағы активтілікті тоқтатады. Тікелей жолдың белсендірілуінен бұрын, бұл екі ядро таламустың вентролатеральді ядросына активті түрде тежегіш сигналдар жіберіп, мидың моторлық қабықтарында маңызды активтіліктің пайда болуына кедергі келтіретін. Тікелей жол іске қосылғанда бұл үдеріс тоқтатылады. Соның нәтижесінде, вентральді бүйірлік ядроның активтенуіне жол ашылады, ол өз кезегінде моторлық қабықшаларға белсендіру сигналдарын жібереді. Бұл оқиғалар моторлық қабықтың активтілігін күшейтеді, бұл соңында бұлшықет жиырылуына әкеледі.

The direct pathway passes through the caudate nucleus, putamen, and globus pallidus, which are parts of the basal ganglia. It also involves another basal ganglia component the substantia nigra, a part of the midbrain. In a resting individual, a specific region of the globus pallidus, the internal globus pallidus (GPi), and a part of the substantia nigra, the pars reticulata (SNpr), send spontaneous inhibitory signals to the ventral lateral nucleus (VL) of the thalamus, through the release of GABA, an inhibitory neurotransmitter. Inhibition of the inhibitory neurons that project to the ventral anterior nucleus (VA), which project to the motor regions of the cerebral cortices of the telencephalon, leads to an increase in activity in the motor cortices, thereby promoting muscular action. When the pre frontal region of the cerebral cortex, which is generally involved in decision making and planning, determines that a particular motor activity will be executed, it sends activating signals to the motor cortices. The motor cortices send signals through the basal ganglia to refine the choice of muscles that will participate in the movement and to amplify the activity in the motor cortices that will drive the muscle contractions. In the direct pathway, the motor cortices send activating signals to the caudate and putamen (which together form the dorsal striatum). The cells of the direct pathway in the caudate and putamen that receive these signals are inhibitory and, once they become activated, send inhibitory signals to the GPi and SNpr and stop activity there. Before activation of the direct pathway, these two nuclei were actively sending inhibitory signals to the ventrolateral nucleus of the thalamus, which prevented the development of significant activity in the motor cerebral cortices. This behavior ceases on activation of the direct pathway. The net effect is to allow the activation of the ventral lateral nucleus which, in turn, sends activating signals to the motor cortices. These events amplify motor cortical activity that will eventually drive muscle contractions.

Тікелей жолмен жүретін аурулар

Тікелей жолдың тоқтауы немесе жұмыс істемеуі гипокинезияға алып келеді, яғни, жалпы айтқанда, бұл денеде қозғалыстың жетіспеуіне себеп болатын ауру.