Кіріспе

Архитектура Адамзаттығы – гуманитарлық дағдарыстарға архитектуралық шешімдер табуға тырысқан және клиенттерге (әсіресе мұқтаж қауымдастықтарға) кәсіби дизайн қызметтерін ұсынған АҚШ-тағы қайырымдылық ұйымы. 1999 жылы құрылған бұл ұйым 2015 жылдың қаңтар айының басында жұмысын тоқтатты және қызметкерлерін босатты. Осыдан кейін, АҚШ-тағы 59 «Архитектура Адамзаттығы» бөлімшесі (бұл бөлімшелер ұйым жабылу алдында да белгілі бір деңгейде дербес жұмыс істеп келген) «Ашық Архитектура Ынтымағын» құрды.

Тарих

Ұйым 1999 жылғы 6 сәуірде Камерон Синклер мен Кейт Стор Косоводағы қанасты қақтығыстан кейін оралған босқындарға ұзақ мерзімді баспана қажеттігіне жауап ретінде құрылды. Бүгінгі күні ол 45 елде жұмыс істеді және 2,8 миллионнан астам адам «Архитектура үшін адамзат» ұйымының жобалаушылары, бөлім мүшелері және ерікті дизайн мамандарының көмегімен 2348 жерде өмір сүреді, жұмыс істейді, білім алады, жиналады және емделеді. 2006 жылы ұйым «Дизайн сияқты қамқорлық жасаңыз: гуманитарлық дағдарыстарға архитектуралық жауаптар» атты кітап жариялады. Кларк Манус уақытша атқарушы директор болып тағайындалды, кейін оны Сэм Хартвелл алмастырды. 2014 жылы студияның бұрынғы директоры Эрик Чезаль атқарушы директор болды. 2015 жылдың 1 қаңтарында қызметкерлер жұмыстан босатылды және ұйымның Сан-Францискодағы кеңсесі жабылды. Оның жабылуына себептердің бірі – ұйымның миссиясының жаңалығы жоғалғаннан кейін жеткілікті қаржы жинауға қабілетсіздігі. 2016 жылы сотқа талап арыз берілді, онда «Архитектура үшін адамзат» ұйымының негізін қалаушылары мен басқарма мүшелері қайырымдылық қаражатын дұрыс пайдаланбағандықтары үшін 3 миллион доллар сомасында сотталды. Арызға 170 кредитор кірді, олар басшылықтың шектеулі қаражатты операциялық және басқа да шығындарға жұмсағанын алға тартты. 2017 жылы сот ісі қарастырылмай қалды.

Жобалау және салу

Ұйым әлемдегі жобаларға тегін жобалау және құрылыс басқару қызметтерін, сондай-ақ қаржыландыруды ұсынды, оның ішінде Батыс Африка мен Гаитиде мектептерді дамыту және салу, «Наргис» дауілінен кейін Мьянмада ұзақ мерзімді қайта құру жұмыстарын жүргізу, Африка мен Оңтүстік Америкада әлеуметтік өзгерістерді қолдайтын спорттық нысандарды салу. Бұған Үнді мұхитындағы цунамиден кейін Үндістан мен Шри-Ланкадағы ұзақ мерзімді қайта құру, «Катрина» дауілінен кейін АҚШ-тағы қайта құру бастамалары және көптеген халықаралық дизайн конкурстарын ұйымдастыру да кірді. «Архитектура Адамзат үшін» серіктестік, жақтаушылық және білім беру бағдарламалары арқылы гуманитарлық және әлеуметтік дизайнды ілгерілетуге ұмтылды. Осы мақсатта олар көптеген жобалар бойынша үкіметтік органдармен және көмек көрсету ұйымдарымен консультациялар жүргізді, соның ішінде Балқан елдерінде жер миналарын жою бағдарламалары мен ойын алаңдарын салу; Ауғанстан, Судан және Гренадада ішкі көшіп қонғандар үшін уақытша тұрғын үйлер салу; Руанда, Танзания және Угандада мектептер салу; Пәкістан, Түркия және Ирандағы жер сілкінісінен кейін қайта құруға көмек көрсету. Ұйым сонымен қатар сәулет және дизайнның адам өмірін жақсартуға қабілетті көптеген мүмкіндіктерін жұртшылықтың түсінігіне жеткізуге тырысты.

Ашық архитектура желісі

TED Prize-тің нәтижесінде ұйым Sun Microsystems және Creative Commons компанияларымен бірлесіп, Open Architecture Network-ті, тұрақты және гуманитарлық дизайн мен сәулетті қолдауға арналған алғашқы ашық кодты жүйені құрды. Бұл желі жобаларды басқару, файлдармен бөлісу, ресурстар базасы және онлайн-ынтымақтастық дизайн құралдарын қамтиды. Сайттың бета нұсқасы 2007 жылдың 8 наурызында TED конференциясында іске қосылды. Ол 27 000-нан астам мүше және 5 000-нан астам жобаны біріктірді. 2010 жылдың соңында желінің мобильді қосымша нұсқасы жасалды және ол Модерн өнер мұражайында таныстырылды.

Халықаралық дизайн байқаулары

"Архитектура Адамзат үшін" кедейлік мәселелеріне қатысты бірқатар халықаралық ашық дизайн байқауларын өткізді. Олардың ішінде: Сиятемба жастар спорт және әлеуметтік жұмыс орталығы; Сахара Африкасындағы ЖИТС/АИТВ-қа қарсы күресу үшін мобильді медициналық клиниканың дизайн идеялары; Косоводан оралған босқындарға арналған уақытша тұрғын үйлер. 2007 жылы ұйым өз байқауларын Open Architecture Network платформасында өткізе бастады және әр екі жыл сайын өзінің басты дизайн байқауын – The Open Architecture Challenge ұйымдастырды. Алғашқы байқау, AMD Open Architecture Challenge, желіден тыс инновациялық технологиялық орталықтарды дамытуға бағытталған идеяларды іздеді. Тәлімгерлеріне Эквадордағы шоколад кооперативтері, Кениядағы жастар орталығы және Непалдағы медициналық ұйым кірді. Байқаудың нәтижесінде Найробиде (Кения) жастар қауымдастығы мен ресурстық орталық салынып аяқталды. 2009 жылғы Open Architecture Challenge 29 қаңтарда Швейцарияның Давос қаласында өткен Дүниежүзілік экономикалық форумда жарияланды. Екі оннан астам ұйымның қолдауымен сәулетшілер мен дизайнерлерді мектептермен бірлесіп, тиімді және тұрақты сынып бөлмелерін жобалауға шақырылды. Халықаралық төрешілер алқасы 2009 жылдың шілде айында Аспен идеялар фестивалінде жиналып, 65-тен астам елден түскен ондаған мың өтінімдердің ішінде сегіз финалисті іріктеді.