Кіріспе
Америкалық бейсболшы (1899-1970)
Чарльз Генри "Чински" Рут (17 наурыз, 1899 – 5 қараша, 1970) – 1923-1941 жылдар аралығында "Сент-Луис Браунс" және "Чикаго Кабс" командаларында ойнаған америкалық бейсбол лигасының питчері. Рут оң қолмен соққы беріп, лақтырды. Ол 201 жеңіспен клубтың өткізген ойындары, иннингтері және мансаптық жеңістері бойынша клубтық рекордты ұстап тұр.
Ерте өмір
Сент-Патрик күні туған Рут, Джейкоб пен Мэри Руттың Миддлтаун (Огайо штаты) қаласындағы тоғыз баласының сегізіншісі болды. 13 жасында тәртіпсіздігі үшін ұстазының сөгісіне ұшырап, мектепті тастап кетті. Әкесі ұлының жергілікті болат зауытында жұмыс істеуін қалаған, бірақ бейсболға деген ұлының құмарлығын қолдамаса да, отбасына көмектесу үшін жұмыс табуын талап етті. Рут азық-түлік арбасын жүргізіп, қорап фабрикасында жұмыс істеді, сондай-ақ Armco зауытында үлгі жасаушы болып еңбек етті. Жиырма жасқа келгенде, ол Миддлтаун Иглз командасымен жартылай кәсіби бейсбол ойнап, жексенбі күндері әр ойын үшін 5 доллар (қазіргі шарттармен) табады. Ол Гамильтон қозғалтқыштар зауытына кеткенше, оған ойын үшін 35 доллар (қазіргі шарттармен) және аптасына 50 доллар (қазіргі шарттармен) жалақы ұсынды. Сент-Луис Браунс клубының Карл Вейлман оның ойынын (оның оңтүстік Огайо индустриалдық лигасындағы чемпионатқа жетекшілік еткенін) байқап, оны келісімшартқа қол қойды. Рут 1921 жылы Луизиана штатының Боголуса қаласындағы Браунс командасының көктемгі жаттығу лагеріне келді.
Мансап
Рут кәсіби мансабын 1923 жылғы 18 сәуірде «Сент-Луис Браунс» командасымен бастады. Рут «Детройт Тайгерс» командасына қарсы соңғы иннингте резервтік ойыншы ретінде шығып, бір соққы жасап, ешқандай соққыға жол бермеді. 4 шілдеде «Чикаго Уайт Сокс» командасына қарсы қос ойынның екінші ойынында Рут карьерасында алғаш рет негізгі құрамда ойнады. Ол екі иннинг ойнап, бес соққыдан екі ұпай жіберді, бір соққы жасады, бірақ «Уайт Сокс» 3:1 есебімен жеңіске жетті. Ол сол жылы тағы бір ойынды бастады, жалпы 27 ойында қатысып, олардың 15-ін аяқтады, 60 иннинг ойнады, 0-4 есебімен 5.70 ERA көрсетті. 27 соққы жасап, 18 жүріс жіберді. 1923 жылғы маусымнан кейін «Сент-Луис Браунс» командасының басқарушысы Джордж Сислер Рутты Седрик Дёрст, Расти Райт және Джош Биллингспен бірге «Лос-Анджелес Энджелс» командасына (Тынық мұхиты лигасы) Джордж Лайонс және Тони Рего үшін сатты. «Энджелс» командасында ол 322 иннингте 21 ойында жеңіске жетті. Маусымнан кейін «Кубс» командасы оның келісімшартын 30 000 доллар мен екі ойыншыға сатып алды. Командамен көктемгі жаттығудан кейін Рут «Энджелс» командасына қайта жіберілді, онда ол 25 ойында жеңіске жетті. 1926 жылы ол «Кубс» командасымен ойнай бастады. Команданың 42 ойынында (32-сін бастап), ол 18-17 есебімен 271 иннингте 21 толық ойын ойнап, екі ойында сақтап қалды және екі ойында қарсыласқа ұпай жібермеді. Ол 62 жүріс жіберіп, 127 соққы жасады, қатарынан алты маусымды жүзден астам соққы жасап бастады. Сол жылы ол «Ең құнды ойыншы» дауыс беруде 16-шы орынды иеленді. 1927 жылы Рут «Кубс» командасының ашылу күніндегі ойында «Сент-Луис Кардиналс» командасына қарсы «Ригли Филд» стадионында ойнады, болашақта Даңқ залына енетін Гровер Кливленд Александермен кездесті. Рут толық ойын ойнап, жеті соққыдан бір ұпай жіберіп, жеті соққы жасап, бес жүріс жіберді, нәтижесінде «Кубс» командасы «Кардиналс» командасын 10:1 есебімен жеңді. Сол жылы ол 48 ойында және 309 иннингте 3.76 ERA көрсетіп, 26-15 есебімен жеңіске жетті, бұл оның мансабындағы ең жоғары көрсеткіш. Ол 117 жүріс жібергенімен, 1316 соққы жасаған ойыншыдан 145 соққы жасады, бұл оның мансабындағы ең жоғары көрсеткіш. Ойын қорғау бойынша ол алты соққыдан шықты, 49 ассист жасады, екі қате жіберді және екі қос ойын жасады, бұл 0.965 көрсеткішті құрады. Ол лигада жеңістер, ойындар және иннингтер саны бойынша көшбасшы болды, сонымен қатар 9 иннингтегі соққылар саны бойынша алдыңғы ондыққа кірді (8.621, 6-шы орын), 9 иннингтегі соққылар саны бойынша (4.223, 5-ші орын), соққылар саны бойынша (2-ші орын) және қарсыласқа ұпай жібермеген ойындар саны бойынша (4, 2-ші орын). Рут сол жылы «Ең құнды ойыншы» дауыс беруде төртінші орынды иеленді, 46 дауыс ұпайларын алды, ал Пол Уэнер 72 дауыспен марапатты алды. Келесі жылы ол 14-18 есебімен 3.57 ERA көрсетіп, 40 ойында және 237 иннингте екі ойында сақтап қалды. Ол 73 жүріс жіберіп, 122 соққы жасады. 1929 жылы Рут 43 ойында және 272 иннингте 19-6 есебімен және 3.47 ERA көрсетті. Ол 83 жүріс жіберіп, 124 соққы жасады. Сол жылы «Кубс» командасы Ұлттық лиганың байрағын жеңіп алды, ал Рут «Филадельфия Атлетикас» командасына қарсы Дүниежүзілік серияның 1-ші және 4-ші ойындарын бастады. Бірінші ойында ол Говард Эмкеге қарсы ойнады. Рут жетінші иннингке дейін ұпай жібермеді, онда Джимми Фокс оған үй жүгіріп, «Атлетикас» командасына алғашқы ұпай берді. Рут сегізінші иннингте Гай Бушпен ауыстырылды, бірақ Рутқа (жеті иннинг, үш соққы) 3:1 есебімен жеңіліс тағылды. Рут серияның маңызды төртінші ойынын бастады, Джек Куиннге қарсы ойнады. Ол жетінші иннингке дейін ұпай жібермеді, онда ол алты ұпай жібергеннен кейін Арт Неф үшін шығарылды, «Кубс» командасы 8:6 есебімен басымдық сақтауға тырысты. Алайда, келесі екі «Кубс» питчері төрт ұпай жіберді, нәтижесінде «Атлетикас» командасы қайта оралып, ойынды 10:8 есебімен жеңіп алды, сонымен қатар Серияны бір ойыннан кейін жеңіп алды. Рут 1932 жылы негізінен формада ойнады. Бұл «Кубс» командасының жейделерінде нөмірлер киген алғашқы жылы болды; Рут 12 (ол келесі жылдары үш түрлі жейде нөмірін киетін болады) киді. 39 ойында ол 15-10 есебімен 3.58 ERA көрсетіп, 216 иннингте үш ойында сақтап қалды. Ол 96 соққы жасап, 55 жүріс жіберді (экісі де Рут үшін оның мансабындағы ең төменгі көрсеткіш). Команда Роджерс Хорнсбидің басқаруымен 53-46 есебімен жеңіліске ұшырап, Чарли Гриммнің басқаруымен келесі 55 ойынның 37-інде жеңіске жетіп, NL флагелін жеңіп алды. Рут 1 қазанда Нью-Йорк Янкиске қарсы әлем чемпионатының 3-ші ойынында пайда болды. 4 иннингте ол 6 соққыға жол берді және Cubs 7-5 есебімен жеңілді. Ол 1932 жылы Чикагодағы Wrigley Field-те өткен әлем чемпионатында Бэйб Рут отыратын орынға соққы берер деп болжаған. Алайда Рут Рут трибуналарға нұсқамаған деп тұжырымдады және болжамдық ату туралы есеп дау тудырады. Руттың бейсболдағы лақап аты «Чински» оны ұзақ уақыт бойы бірге ойнаған және менеджері Чарли Гриммге берді. Рут, No киіп. 17 (оның үшін ол өзінің мансабының қалған жылдарын киетін болады) 1935 жылы формаға оралды, 38 ойында және 201 иннингте 15-8 есебімен 3.08 ERA көрсетті. Ол 94 соққы жасап, 47 жүріс жіберді. Cubs сол маусымда лиганың байрағын жеңіп алды, 4 қыркүйектен 28-ге дейін қатарынан 21 ойын жеңіп, 100-54 есебімен аяқтады және алты жылдың ішінде үшінші байрағын жеңіп алды. Рут «Дүниежүзілік серия» турнирінің 2-ші және 4-ші ойындарында пайда болды, алғашқысында бастап, соңғысында соңғы екі иннингте ойнады. 2-ші ойында ол ойынды аяқтамай тұрып, шығарылды, төрт соққыдан және төрт ұпайдан жіберді, нәтижесінде Cubs 8-3 есебімен жеңілді, Рутқа жеңіліс тағылды. 4-ші ойында ол сегізінші және тоғызыншы иннингте ойнады, бір соққыдан ұпай жібермеді, екі соққы жасады және бір жүріс жіберді, бірақ Cubs 2-1 есебімен жеңілді; команда екі күннен кейін Серияны жеңіліске ұшырады. Рут 1938 жылы үлкен жетістікке жете алмады. Ол 44 ойында пайда болды, олардың 11-ін бастап, 20-сын аяқтады, 9 ойында сақтап қалды, 8-7 есебімен 2.86 ERA көрсетті және 160 иннинг ойнады. Ол 70 соққы жасап, 30 жүріс жіберді. Төртінші рет тоғыз жылдың ішінде Cubs лиганың байрағын жеңіп алу үшін жиналды, ойыншы-менеджер Габби Хартнеттің басшылығымен. 28 қыркүйекте Cubs турнир кестесінде бірінші орынға ие болу үшін Питтсбург Пайретс командасымен ойнады, жартылай ойынмен қалып қойды. Рут Билли Лидің орнына тоғызыншы иннингте шығып, Wrigley Field стадионында қараңғылық түскенге дейін ойынды аяқтауға мүмкіндік берді, нәтижесінде ойынды ертең қайта ойнауға тура келді. Иннингтің төменгі жағында екі ауттан кейін Хартнет команда үшін жеңіске жеткізетін драматикалық үй жүгірісін жасады, нәтижесінде олар лигада бірінші орынға көтерілді (Рут жеңіске жеткені үшін мақталады). Төрт күннен кейін Cubs байрақты жеңіп алды. «Дүниежүзілік серия» турнирінде ол төртінші және соңғы ойында Янкиске қарсы ойнады, төртінші, бесінші және алтыншы иннингте ойнады. Ол үш соққыдан бір ұпай жіберді (Томми Хенрихтен үй жүгірісі), нәтижесінде Cubs 8-3 есебімен жеңілді. Тоғыз жылдың ішіндегі алты постсезондық ойында Рут барлығы 22 иннинг ойнады, 26 соққы жіберді, 18 ұпай жіберді, 15 соққы жасады және 6 жүріс жіберді, үш ойында жеңіліске ұшырады және ешқайсысында жеңіске жетпеді. Соңғы жылы 1941 жылы Рут 8-7 есебімен 5.40 ERA көрсетті (оның мансабындағы ең жоғары көрсеткіш), 19 ойында ойнады, 106 иннингте алты толық ойын ойнады. Ол өткен жылға қарағанда көбірек соққы және ұпай жіберді, бірақ жұмыс көлемі азайды, 46 соққы жасап, 37 жүріс жіберді. Соңғы ойынында 1941 жылғы 2 қыркүйекте ол Цинциннати Редс командасына қарсы толық ойын ойнады, бес соққыдан бір ұпай жіберіп, бес соққы жасап, бес жүріс жіберді, нәтижесінде 3-1 есебімен жеңіске жетті. Өзінің 17 жылдық мансабында Рут питчерлермен салыстырғанда, тақтада керемет статистика көрсетті, 0.180 орташа көрсеткішпен (1086 ойында 196 соққы), 86 ұпай, 11 үй жүгірісі және 93 RBI жинады. Ол қорғаныс жағынан да сенімді болды, 0.976 көрсеткішпен, бұл сол позициядағы лигалық орташа көрсеткіштен 15 ұпайға жоғары. «Baseball Legends: The Charlie Root Story» кітабында, 1995 жылғы қаңтардағы Knight Templar журналында келтірілгендей, «Рут ойын тарихындағы ең қатал бәсекелес болды, оның сигарын шайнауы және қатал мінезі оның ең қорқынышты құралдарының бірі болды...»
Карьерадан кейінгі кезең
Рут бейсболдан шыққан соң кіші лигада бас бапкер және питчинг жаттықтырушысы ретінде ұзақ қызмет етті. Ол «Кубс» (1951–53; 1960) және «Милуоки Брэйвз» (1956–57) командаларында питчинг жаттықтырушысы болды. Рут 1957 жылы «Милуоки» командасының әлем чемпионатын жеңіп алуына көмектесетін жаттықтырушылардың бірі болды. Калифорния штатының Пайсинс қаласында 1000 акр жерді алып жатқан «Даймонд Р» ранчосына ие болған Рут мал шаруашылығымен айналысып, аң аулау мен балық аулауды ұнататын.
Өлім
Рут 71 жасында Калифорния штатының Холлистер қаласында ұзаққа созылған аурудан кейін қайтыс болды. Қызы Делланың айтуынша, ол өлер алдында екі күн бұрын оған: "Мен өмірімді бейсболға арнадым, мен болмаған бір нәрсе үшін ғана есте қаламын" деген. Оның күлі Салинас қаласындағы Garden of Memories Memorial Park естелік саябағына шашылды.