Кіріспе

Зымыран ескерту және қорғаныс жүйесі

Ғарышқа негізделген инфрақызыл жүйе (SBIRS) – АҚШ Ғарыш күштерінің АҚШ Қорғаныс министрлігінің ғарышқа инфрақызыл бақылау қажеттіліктерін 21-ші ғасырдың алғашқы екі-үш онжылдығында қамтамасыз етуге арналған жүйесі. SBIRS бағдарламасы зымырандар туралы ескерту, зымырандардан қорғану, жауынгерлік кеңістікті сипаттау және геосинхронды Жер орбитасындағы (GEO) спутниктер, жоғары эллипстік орбитадағы (HEO) спутниктерде орналасқан сенсорлар, сондай-ақ жердегі деректерді өңдеу және басқару арқылы техникалық барлау салаларындағы маңызды мүмкіндіктерді ұсыну үшін жоспарланған. Барлығы SBIRS немесе STSS пайдалы жүктемелерін тасымалдайтын он екі спутник ұшырылды: SBIRS GEO 1 (АҚШ 230, 2011), SBIRS GEO 2 (АҚШ 241, 2013), SBIRS GEO 3 (АҚШ 273, 2017), SBIRS GEO 4 (АҚШ 282, 2018), SBIRS GEO 5 (АҚШ 315, 2021), SBIRS GEO 6 (АҚШ 336, 2022), SBIRS HEO 1 (АҚШ 184, 2006), SBIRS HEO 2 (АҚШ 200, 2008), SBIRS HEO 3 (АҚШ 259, 2014), STSS ATRR (АҚШ 205, 2009), STSS Demo 1 (АҚШ 208, 2009) және STSS Demo 2 (АҚШ 209, 2009). SBIRS GEO 5 және SBIRS GEO 6 өндірісіне арналған келісімшарт 2014 жылы жасалды. SBIRS GEO 7 және SBIRS GEO 8 бағдарламаларын қаржыландыру 2019 жылы тоқтатылды.

SBIRS жоғары

SBIRS High (қазір "SBIRS" деп те аталады) геосинхронды Жер орбитасында жұмыс істейтін төрт арнайы спутниктен және жоғары эллипстік орбитада жұмыс істейтін екі базалық спутниктегі сенсорлардан тұрады. SBIRS High қорғаныс қолдау бағдарламасы (DSP) спутниктерін алмастырады және негізінен стратегиялық және театрлық баллистикалық зымырандар туралы ескерту мүмкіндіктерін жақсартуға бағытталған. SBIRS High GEO 1 2011 жылдың 7 мамырында ұшырылды. Жоғары эллипстік орбитадағы екі құпия спутникте орналасқан екі SBIRS сенсоры 2006 және 2008 жылдары NROL 22 (АҚШ 184) және NROL 28 (АҚШ 200) ұшыруларының бөлігі ретінде ұшырылды. Сарапшылар USA 184 және USA 200 спутниктерін JUMPSEAT және TRUMPET отбасынан шыққан ELINT спутниктері деп санайды; TRUMPET HERITAGE деп аталатын инфрақызыл сенсорды тасымалдағандығы хабарланды. SBIRS-тің бас мердігері – Lockheed Martin, ал негізгі қосалқы мердігері – Northrop Grumman. Lockheed Martin сонымен қатар SBIRS GEO спутнигін де жеткізеді. Жүйенің күтілетін іске қосылуы Lockheed-тің жүйе компоненттеріндегі жұмыстың сапасымен байланысты мәселелерге, соның ішінде шешілмеген бағдарламалық жасақтамалардың жұмыс істемеуі және бірінші ғарыш аппаратындағы кіші келісімшарт бойынша сатып алынған гироскоп құрастырылымындағы бірнеше сынған дәнекерлеу тігістеріне байланысты 2009 жылдың желтоқсанынан 2011 жылға дейін кейінге жылдырылды. 2011 жылдың соңына дейін ұшыруды кейінге жылдыру НАСА-ның Юно ғарыш кемесі мен Марс ғылыми зертханасының жоспарланған ұшыруларымен қақтығысқа түсуі мүмкін деген опасыл болды, олардың барлығы бірдей ұшыру алаңынан пайдалануға тиіс болды. Дегенмен, GEO-ның алғашқы ұшырылымы, SBIRS GEO 1, 2011 жылдың 7 мамырында сәтті жүзеге асырылды. SBIRS GEO 3 2017 жылдың 20 қаңтарында ұшырылды, ал SBIRS GEO 4 2018 жылдың 20 қаңтарында сәтті ұшырылды. 2017 жылы АҚШ Әуе күштері 2018 қаржы жылында SBIRS үшін 1,4 миллиард АҚШ долларын, сондай-ақ SBIRS 7 және 8-ді алдын ала сатып алуға қаражат сұрады. 2019 қаржы жылында SBIRS-ке 643 миллион АҚШ доллары бөлінген болса, SBIRS 7 және 8-ге арналған қаржы жаңа бағдарлама, NG OPIR (Next Generation Overhead Persistent Infrared) пайдасына тоқтатылды. 2021 жылы SBIRS GEO 5 және 2022 жылы SBIRS GEO 6 ұшыру жоспарлары күшінде қалды, ал SBIRS GEO 6 2022 жылдың 4 тамызында сәтті ұшырылды.

SBIRS Low (ғарыштық бақылау және қадағалау жүйесі)

SBIRS Low келісімшарты қазір Ғарыш қорғаныс агенттігі (MDA) басқарады және Ғарыштық із кестелеу және бақылау жүйесі (STSS) деп қайта аталды.

Ғарыштық бақылау және қадағалау жүйесі

2001 жылы Зымыранға қарсы қорғаныс агенттігі (MDA) ұлттық баллистикалық зымыраннан қорғаныс жүйесіне (БМЗЖ) қажетті бағдарламаларды бағалап, олардың ғарыш саласындағы салыстырмалы түрде жаңа бағытта жетіспейтінін анықтады. MDA SBIRS Low шоқжұлдызын өте ерте даму кезеңінде өзіне қосып алды және бағдарламаны «Ғарыштық қадағалау және бақылау жүйесі» (STSS) деп атады. Бұл өзгеріс бағдарламаның бағытын біршама өзгертті, бірақ жалпы миссиясы – ұшудың барлық кезеңдерінде баллистикалық зымырандарды анықтау және қадағалау – өзгеріссіз қалды.