Кіріспе

Дилип Нараян Сардесай (1940–2007) – үнді крикетшісі. 8 тамыз 1940 жылы дүниеге келген, 2 шілде 2007 жылы қайтыс болған. Ол Үндістан ұлттық құрамасы сапында тест матчтарында ойнаған, Үндістан құрамасына Гоадан шыққан алғашқы ойыншы және жиі спинге қарсы Үндістанның ең жақсы ойыншыларының бірі деп есептелген, әдетте үнді крикетшілері спинге қарсы жақсы ойнайтындықтары белгілі.

Ерте өмір және мансап

Сардесай бұрынғы португалдық Үндістанның (қазіргі Үндістанның Гоа штатында) Маргао қаласындағы Сарасват брахман отбасында өсті. Ол сол жердегі "Жаңа дәуір" орта мектебінде оқыды. 1950 жылдардың басында аймақта крикет инфрақұрылымы болмаған. 1957 жылы Сардесай 17 жасқа толғанда, оның отбасы Бомбейге (қазіргі Мумбай) көшті. Ол қаланың Уилсон колледжінде оқыды, онда оның крикетке қабілетін жаттықтырушы "Манья" Найк байқады. Сонымен қатар ол Мумбайдағы Форт қаласындағы Сиддхарт өнер, ғылым және коммерция колледжінде оқыды. Сардесай 1959-60 жылдары университеттер аралық Рохинтон Бария кубогінде 435 ұпай жинап, орташа есебімен 87 ұпайға ие болды. Кейін ол 1960-61 жылдары Пакистан командасымен ойынға шақырылғанын еске алады. Оның шеберлігіне тәнті болған Лала Амарнатх оны командаға қосты. Сардесай 1960 жылы қарашада Пунада Пакистанға қарсы өзінің бірінші сыныптық дебютін жасады. Ол ойынның жалғыз иннингінде 194 минутта 87 ұпай жинады, сонымен қатар Ханиф Мохаммадты ұстады. Келесі ойында, турдың төртінші тестісіне дейін Пакистанның сол командасына қарсы, ол жеңілмеген жүздікке (260 минутта 106 ұпай) қол жеткізді.

Тестілеу мансабы

Сардесай 1961–62 жылдары бірінші сыныптық крикетте көп көрсетпеді, тек университет матчында Гуджаратқа қарсы 281 ұпай жинады. 1961 жылғы желтоқсанда Канпурда өткен Англияның Үндістанға сапарының екінші тестіне Үндістан құрамына енді. Тестіге дейін ол "шабуылға бейім ойыншы" деп сипатталды. Алғашқы ойынында Сардесай 28 ұпай жинап, содан кейін үшінші ойыншыға қарай соққы жасауға тырысқанда, Тони Локтың добынан қақпасы құлап шықты. Оның ойыны 108 минутқа созылды. Сардесай сол маусымның соңында Батыс Индияға сапар шекті, онда бес тестінің үшеуіне қатысты. Ол капитан Нари Контрактордың Барбадосқа қарсы ойында ашылушы серігі болды, сол кезде Сардесай қақпасынан айырылғаннан кейін Чарли Гриффиттің добы Контрактордың басына тиді. Контрактордың жарақаты Сардесайға тестілік командада орын ашты. Бриджтаундағы тестіде ол 31 және 60 ұпай жинап, ашылушы ретінде ойнады, бірақ келесі матхта жұп ұпай жинағаннан кейін құрамнан шығарылды. Сардесай 1963–64 жылдары Англияға қарсы бес тестілік серияда 449 ұпай жинады, ең танымал көрсеткіштері – бесінші және соңғы тестіде 79 және 87 ұпай жинады, бұл Үндістанға есепті теңдетуге көмектесті. 1964–65 жылдары Жаңа Зеландияға қарсы Бомбейде екі жүздік соқты, ал Делиде жеңіске жету үшін өте жылдам жүздік соқты. Жаңа Зеландия Үндістанды Бомбейде есепті теңдетуге мәжбүр етті, бірақ Сардесайдың жеңілмеген екі жүздігі Үндістанға жеңіске жетуге жақын болды. Ол 1966–67 жылдары Батыс Индияға қарсы ойнады, содан кейін 1967 жылы Англияға сапар шекті, онда Лордс стадионының павильонындағы баспалдақта жарақат алып, Хединглидегі бірінші тестіні өткізіп алды. Ол Лордстағы екінші тестіге қатыса алды, бірақ сол матчта сынған саусағы сапарын аяқтады. 1967–68 жылдары Австралияда екі тестіден кейін жарақат пен бірнеше сәтсіздіктерге байланысты құрамнан шығарылды. Сардесайдың мансабы аяқталған сияқты көрінді, бірақ ол 1970–71 жылдары Батыс Индияға жасаған турнеге шақырылды. Кингстондағы бірінші тестіде Үндістан алғашқы бес қақпасын 75 ұпайға жоғалтты, содан кейін Сардесай 212 ұпай жинап, жалпы есепті 387-ге жеткізді. Порт-оф-Испаниядағы келесі тестіде 112 ұпай жинады, бұл Үндістанның Батыс Индияға қарсы алғашқы жеңісіне әкелді. Бұл ойыннан кейін ол Үндістаннан тыс жерде екі жүздік соққан алғашқы үндістандық атанды. Ол төртінші тестіде тағы 150 ұпай жинады, Үндістан 70/6 есебімен ойнаған кезде. Оның сериядағы 642 ұпайы бес күн бойы үндістандық рекордты құрады, содан кейін Сунил Гаваскар осы көрсеткішті арттырды. Бұл Үндістанның Батыс Индияға қарсы сериядағы алғашқы жеңісі болды және сайлау комиссиясының төрағасы Виджай Мерчант Сардесайды "үндістандық крикеттің қайта жаңғыруының адамы" деп атады. Сардесай 1971 жылы Овалда Англияға қарсы жеңіске жеткен ойында 54 және 40 ұпай жинады, бұл тағы бір серия жеңісіне әкелді. Оның мансабы бір тестіден кейін аяқталды және ол 1972–73 жылғы маусымның соңында барлық крикеттен зейнеткерлікке шықты. Сардесай 1961–1973 жылдар аралығында 13 маусым бойы Ранжи трофиінде Бомбей үшін ойнады, оның ішінде 10 финалға қатысты және ешқашан жеңілген командада болған емес. 1967 жылғы финалда Раджастанға қарсы 199 ұпай жинады. Екі жылдан кейін сол командаға қарсы өткен жартылай финалда ол Кайлаш Гаттанимен манқадалып қалды. Сардесайдың соңғы бірінші сыныптық матчы 1972–73 жылдары Мадрасқа қарсы өткен атақты Ранжи трофи финалдық матчы болды, ол үшінші күннің бірінші добында аяқталды. Сардесай үш отандық маусымда 1000-нан астам бірінші сыныптық ұпай жинады, 1964–65 жылдары 1429 ұпай жинады, оның ішінде ең жоғары бірінші сыныптық ұпай 222 болды, бұл Associated Cement Company үшін Moin ud Dowlah Gold Cup турнирінің финалында Indian Starlets командасына қарсы соққан еді.

Жеке өмірі мен зейнеткерлікке шыққаннан кейінгі өмір

Сардесай алғаш рет Нандини Пантпен (1945 жылы туған) Мумбайдағы Берри мейрамханасында кездесті, ол емтихандарынан кейін қалада демалып жатқанда. Сардесай сол кезде университеттік крикетші болған. Екеуі 1961-1962 жылдары Үндістан құрамасымен Кариб аймалына сапар жасаған кезде хабарласып тұрды, содан кейін бірнеше жылдан соң үйленді. Пант 35 жыл бойы әлеуметтану профессоры болып жұмыс істеді, кейін 2015 жылға дейін Орталық киносертификаттау кеңесінің мүшесі болды. Қазір ол Мумбаидің жетекші колледждерінде қонақ лекторы болып жұмыс істейді. Сардесайдың туысы Сопадев де крикетші болған, ол бірінші лига деңгейінде Раджпутана үшін қақпашы ретінде ойнаған. Сардесайлардың үш баласы болды: ұлы Радждип және екі қызы. Радждип – тележурналист және бұрынғы крикетші. Крикетші ретінде ол журналистика саласындағы мансабын бастамас бұрын Оксфорд университетінің «көк» белгісін алды. 2014 жылы қызметтен кеткенге дейін IBN18 желісінің бас редакторы болды, оның әйелі Сагарика Гхош та журналист. Дилиптің қыздарының бірі Шонали Вашингтондағы Дүниежүзілік банкте аға әлеуметтанушы болып жұмыс істейді. Крикеттен кейін Сардесай уақытын Мумбаи және Гоадағы үйлерінің арасында бөліп өткізді. 2007 жылдың маусым айында ол кеуде инфекциясымен ауырғандықтан Мумбайдағы ауруханаға түсті. Сол кезде бүйрек ауруынан диализ жасап тұрды. Ол 2 шілдеде көп органдарының жұмысы тоқтауынан қайтыс болды. Соңғы рәсімді Радждип келесі күні Мумбайдағы Чанданвади крематорийінде өткізді. Сардесай «Сарди Сингх» деген есіммен танымал болды. 1970-1971 жылдардағы табысты сапарында ол әуежайда декларациялайтын нәрсесі бар ма деп сұрағанда: «Мен мұнда runs әкелдім, ал кетерде одан да көп әкеп кетемін» деді. 2018 жылдың 8 тамызында Google іздеу жүйесі Сардесайдың 78 жылдық туған күніне Doodle арнады. Гоа мемлекетінің Спорт және жастар ісі жөніндегі басқармасы 2009 жылы Дилип Сардесай атындағы спорттағы үздіктер сыйлығын тағайындады. Сыйлыққа Сардесайдың қола тақтасы, куәлік және 200 000 теңге кіреді. Бұл сыйлық өткен жылы халықаралық жарыстарда Үндістан атынан шыққан гоалық спортшыларға беріледі.