Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Франс Халс мұражайы (бұрынғы Stedelijk Museum van Haarlem) – Нидерландының Солтүстік Голландия провинциясындағы Харлем қаласында 1862 жылы құрылған, Харлем өнер мұражайы ретінде танымал мұражай. Оның қоры 16-шы ғасырдан бастап қалыптасқан қаланың бай жинағына негізделген. Мұражайда жүздеген картина бар, оның ішінде Франс Халстың оннан астам туындысы бар, оның есімі осы мұражайға берілген. Франс Халс мұражайы Харлем қаласының орталығында екі тарихи орналасқан жерге ие: Грот Хейлигландтағы бас ғимарат және Грот Маркттағы Локация Хал, бұл 17-шы ғасырға жататын Влишаль және 19-шы ғасырға жататын Вервейхаль ғимараттарынан тұрады. Грот-Хейлиглендте 17-шы ғасырға жататын Оудеманнхейс үйі мен кеңесшілердің бөлмелері орналасқан. Онда Франс Халстың танымал картиналары, сондай-ақ ежелгі, заманауи және қазіргі заманғы өнер туындылары мен мұражай кафесі бар. Локация Хал заманауи және қазіргі заманғы өнер көрмелерін тұрақты түрде өткізіп тұрады.
The Frans Hals Museum (formerly Stedelijk Museum van Haarlem) is a museum in the North Holland city of Haarlem, the Netherlands, founded in 1862, known as the Art Museum of Haarlem. Its collection is based on the city's own rich collection, built up from the 16th century onwards. The museum owns hundreds of paintings, including more than a dozen by Frans Hals, to whom the museum owes its name. The Frans Hals Museum has two historic locations in Haarlem city centre: the main location on Groot Heiligland and Location Hal on Grote Markt, composed of the adjacent 17th century Vleeshal and 19th century Verweyhal. On Groot Heiligland is the 17th century Oudemannenhuis with regent's rooms. It houses the famous paintings by Frans Hals and other ancient, modern and contemporary art, as well as the museum café. Location Hal regularly hosts exhibitions of modern and contemporary art.
Оудеманнхейздің тарихы
Haarlem Old Men's Almhouse (Oudemannenhuis) 1609 жылы құрылған hofje болды. Тұрғын бөлмелер заманауи Haarlem Hofjes стиліндегі ауланың айналасында орналасқан. Отыз кішкентай үйдің әрқайсысында екі ер адам тұратын; онда тұру үшін олар кем дегенде 60 жаста, Харлемнің адал тұрғындары және үйленбеген болуы керек еді. Олар өздерімен бірге төсек, жастығы бар орындық, қалайыдан жасалған жасырын ыдыс, үш жамылғы, алты жақсы көйлек және алты ұйқы шапаны сияқты үй шаруасының заттарын әкелуге міндетті болды. Жазда сағат сегізде, қыста сағат жетіде есік жабылып, түнгі уақытта шығуға рұқсат болмайтын. Тұрғындар әр апта сайын кедейлерге көмектесу үшін ақша жинауға міндетті болды, ал мұражайдың кіреберіс залында осы ақша жинау ыдысын ұстап тұрған адамның мүсіні сақталған. Қарттар үйін бес регент басқарды, олардың портреттерін 1664 жылы Франс Халс салған, қазір көрмеде көрсетілген. Ерлер үйі 1609 жылдан бері сақталғанмен, тек негізгі зал ғана көбінесе түпнұсқа күйінде жеткен. Арадағы ғасырларда кешен жаңартылды, сондықтан оны тану мүмкін болмайтын, әсіресе 1810 жылдан 1908 жылға дейін кешенді пайдаланған Харлем қалалық жетімханасы оны өзгертіп, Коен Кузерхофқа көшіп кеткенге дейін. Француз оккупациясы кезінде hofje-де тұратын қарттар бір көше бойындағы қазіргі Провениерсхуиске көшірілді, сол кезде екі мекеменің де өнер жинақтары біріктірілді. Екі орынның да, сондай-ақ бірнеше бұрынғы Харлем мекемелерінің өнері қазір Франс Халс мұражайының коллекциясында сақталған. Оуд Маннхейістен ең танымал туындылар – Франс Халстың регенттер мен регенттердің екі топтық портреті. Провениерсхуис инвентаризациясын Питер Лангендейк жасаған, кейбір картиналар кейін қайта аталғанмен, оның тізімі көбінесе толық сақталған. Регенттердің әсем бөлмелері Харлемнің басқа жерлерінен қайта құрастырылған. Көше жағындағы бөлмеде есіктің үстінде масондық белгілері бар, олар масондық қоғамды көрсетеді және "Metsselaars Proef Kamer 1648 12/29" деген мәтін жазылған.
The Haarlem Old Men's Almhouse (Oudemannenhuis) was a hofje founded in 1609. The residential rooms were situated around a courtyard in the style of contemporary Haarlem Hofjes. Each of the thirty little houses was inhabited by two men; to be eligible to living there they had to be at least 60 years old, honest Haarlem residents, and single. They were required to bring their own household goods listed as a bed, a chair with a cushion, a tin chamberpot, three blankets, six good shirts and six nightcaps. They were locked in each night at eight o'clock in the summer and at seven in the winter. The residents had to make a weekly collection with a poor box, and a statue of a man holding this can be seen in the entrance hall of the museum. The old men's home was governed by five regents, whose portraits, painted by Frans Hals in 1664, are on display. Though the men's home dates from 1609, only the main hall is still mostly intact. During the intervening centuries the complex was renovated beyond recognition, most notably by the previous inhabitants, the Haarlem municipal orphanage which made use of the complex from 1810 until 1908, when it moved to the Coen Cuserhof. During the French occupation, the old men still living in the hofje were moved a block away to the present day Proveniershuis, when the art collections of the two institutions were merged. The art of both locations, as well as the art of several other former Haarlem institutions, is now in the Frans Hals museum collection. The most notable artworks from the Oude Mannenhuis are the two group portraits of regents and regentesses by Frans Hals. The inventory of the Proveniershuis was drawn up by Pieter Langendijk and though some of the paintings have since been reattributed, his list is largely intact. The impressive regents' rooms have been rebuilt from other Haarlem locations. A room on the street side has a curious keystone above the door with masonic symbols denoting a mason's society and the text 'Metsselaars Proef Kamer 1648 12/29'.
Жинақтың тарихы
Мұражай коллекциясының ескі бөліктері негізінен діни тақырыптардан тұрады, олар Реформация кезінде Харлемдегі мүліктер, 1648 жылы қалалық кеңес барлық рим-католик өнерін ресми түрде тәркілеген кезде пайда болды. Франс Халс өзі осы туындылардың бір бөлігі үшін алғашқы ресми қалалық қалпына келтіруші ретінде жұмыс істеді. 17 ғасырда қалалық кеңес Харлем тарихын қайта жазуға кірісіп, қалалық әкімдікті безендіру үшін әртүрлі ірі туындыларды сатып алды, олар Дамиат жөніндегі аңыз немесе Харлем қалқаны туралы аңыз сияқты әңгімелерді баяндады. Осы кезеңде қалалық әкімдік жартылай қоғамдық мұражай ретінде жұмыс істеді, бірақ бұл термин әлі пайда болған жоқ. 1752 жылы құрылған Голланд ғылым қоғамы 1754 жылы қалалық әкімдіктің Prinsenhof бөлмесін кездесулері үшін жалға алып, оны қызықты нысандар кабинеті ретінде жабдықтаған кезде, ресми мұражайдың алғашқы белгілері пайда болды. Қалалық мұрағаттағы инвентаризация тізімінен олар Георг Эберхард Румфиустың «Амбойндық сиректер кабинеті» кітабын атау және көрсету жүйесі үшін үлгі ретінде қолданғандықтарын көруге болады. Олар бұл бөлмені Голланд реформаторлық шіркеуінің Синодымен бөлісті, ол оны алты жылда бір рет өтетін жиналыстар үшін пайдаланды. Олар шаңды сүртіп, шай құю үшін әйелді жалдады, ал 1768 жылы бүкіл коллекция мен ауладағы медициналық Hortus бағына жауапты болатын ер адамды жұмысқа алды. Көп ұзамай, кең бөлме мүшелерінен түскен сыйлықтардың санына байланысты тым кішкентай болып шықты, бұл кеме қатынасының және онымен байланысты саяхаттардың өсуіне байланысты болды. 18 ғасырдың соңы мен 19 ғасырдың басында Харлем Амстердамдың жатын бөлмесіне айналды, көптеген бай банкирлер жас Қоғамның мүшелері болды. Ескі суреттер тек құшақталған жануарлар мен дайындалған үлгілермен толтырылған сандықтардың түрлі-түсті фонына айналды. 1777 жылы Қоғам өзінің көптеген коллекциясын Grote Houtstraat-тағы жаңартылған үйге көшірді, онда жас куратор Мартин ван Марум өмірінің соңына дейін тұрды. Меннонит шіркеуінің жанында орналасқан бұл ғимарат меннонит банкирі Питер Тейлер ван дер Хюльстке ипотекаға берілді, ол Қоғамның мүшесі болмаған, бірақ өзінің жеке өнер қоғамын құрды және оның кейінгі өсиеті Тейлерлер мұражайының негізі болды, онда ван Марум да куратор болды. Бұл көшу коллекцияны екіге бөлді, ал табиғат тарихының бөлігі қазіргі уақытта Тейлерлер мұражайының коллекциясында сақталады. Суреттер мен бақ қалалық әкімдікте қалды, бірақ Карл Линней өзінің «Жарамды жүйесі» еңбегін жариялағаннан кейін 40 жыл өткен соң, ешкім баққа қызығушылық танытпады (ол кітаптың тірі үлгісі ретінде құрылған), ал діни өнерге қызығушылық танытқандар да аз болды. Қалалық зал тарихи маңызы бар ірі туындылардың қоймасы ретінде қарастырылды, ал коллекцияға қосылған келесі ірі картиналар тобы 1794 жылы Наполеон Нидерландыдағы гильдияларды таратып жіберген кезде пайда болды. Гильдиялардың мүлігі мемлекетке қайтарылды. Осылайша, Халс гильдиялар үшін салған үлкен суреттер коллекцияға енді. Ресми куратор болмағандықтан, картиналар коллекциясы тек қалалық кеңсе меңгерушісімен кездесу арқылы ғана көрінетін болды, бұл жағдай әлі күнге дейін сол жерде сақталған ірі туындылар үшін сақталуда, мысалы Виллем Баренцтің Нова Зембляға жасаған саяхатынан әкелген кит сүйегі немесе Кенау Симонсдохтер Хасселердің портреті.
The older pieces of the museum collection, consisting of primarily religious themes, are Haarlem relics from the Reformation, when all Roman Catholic art was formally seized by the city council in 1648. Frans Hals himself worked as the first official city paid restorer for some of these pieces. The city council then proceeded in the 17th century to rewrite Haarlem history, and purchased various large pieces to decorate the city hall, telling stories such as the legend of Damiate, or the legend of the Haarlem Shield. During this time the city hall functioned as a semi public museum, though the term didn't even exist yet. The first signs of an official museum with a curator occurred when the Dutch Society of Science, founded in 1752, started to rent the Prinsenhof room of the city hall in 1754 for its meetings and began to furnish it as a Cabinet of curiosities. From an inventory list in the city archives it can be seen that they used as a model for their system of naming and presentation, the book Amboinsche Rariteitkamer by Georg Eberhard Rumphius. They shared the room with the Synod of the Dutch Reformed Church, that used it once every six years for its meetings. They hired a woman for the dusting and serving tea, and in 1768 they hired a man as curator, who was responsible for the entire collection and the medical Hortus garden in the yard. The spacious room soon proved too small for the number of donated artifacts it received from its members, thanks to the increase in shipping and associated travel. In the late 18th century and early 19th century, Haarlem became a bedroom community of Amsterdam, with many wealthy bankers becoming members of the young Society. The old paintings became just a colorful backdrop for chests filled with stuffed animals and prepared specimens. In 1777 the Society moved its overflowing collection to a renovated house on the Grote Houtstraat, where the new young curator Martin van Marum would live the rest of his life. This building, situated next to the Mennonite church, was mortgaged with the Mennonite banker Pieter Teyler van der Hulst, who was not a member of the Society, but who created his own arts society and whose later testament would be the basis for the Teylers Museum, where van Marum would also become curator. This move essentially split the collection, and the natural history half is currently in the collection of the Teylers Museum. Though the paintings and the garden remained back at city hall, 40 years after Carl Linnaeus had published his Systema Naturae no one was interested in the garden (which was set up as a living version of that book), and still fewer people were interested in the religious art. The city hall was seen as a depot of large pieces of historical importance, and the next large group of paintings to join the collection occurred when Napoleon disbanded the guilds in the Netherlands in 1794. The guilds' property reverted to the state. This is how the larger pieces that Hals painted for the guilds came into the collection. Without an official curator, the painting collection was only available to be seen by appointment with the city clerk, a situation that has remained up to the present day for the large pieces still located there, such as the whalebone from Willem Barentsz trip to Nova Zembla or the portrait of Kenau Simonsdochter Hasselaer.