Кіріспе

Көркем мүсіндермен безендірілген ашық бақ немесе парк.

Мүсін бағы немесе мүсін паркі – ашық ауада орналасқан, мүсіндерді көрсететін бақ немесе парк. Әдетте, мүсіндер тұрақты түрде орналасқан, берік материалдардан жасалған және көркейтілген жерлерде орналасқан. Мүсін бағы жеке меншік болуы мүмкін, мұражайға тиесілі және тегін немесе ақы төлеп кіруге болады, сондай-ақ жалпыға ортақ және барлық адамдарға қолжетімді болуы мүмкін. Кейбір қалалар көптеген қоғамдық мүсіндерге ие, олардың бір бөлігін қалалық саябақтарда бірге көрсетеді. Көрмелер жеке, дәстүрлі мүсіндерден бастап, белгілі бір орынға арналған ірі инсталляцияларға дейін өзгереді. Мүсін бағы көлем және ауқым жағынан да әртүрлі болуы мүмкін, бірнеше суретшінің жинаған туындыларын немесе бір суретшінің туындыларын ұсынады. Бұл инсталляциялар бірнеше ұқсас концепциялармен байланысты, ең бастысы – ландшафт ерекше мүсіннің негізіне айналатын жер суреті және тірі өсімдіктерді мүсіндерге кесуден немесе оқытудан тұратын топиарлық бақтар. Паркте немесе ашық далада мүсін жолы құруға болады. Ирвелл мүсін жолы – Англиядағы ең ірі қоғамдық өнер жобасы. Ол Сальфорд кейстерінен Бьюри арқылы Россендейлге дейін және Бэкуптың үстіндегі Пеннинге дейін созылатын 30 мильдік (48 км) жаяу жолында 28 өнер туындысын қамтиды.

Тарих

Скульптуралық бақтардың тарихы әлемде тереңде жатыр – адамзат жасаған ең көне құрылыстардың бірі 1990 жылы Франциядағы Бруникель үңгірінде табылған неандертальдық «скульптуралық бақ». Үңгір ішінде сынған сталагмиттер шамамен 175 000 жыл бұрын қатар тізілген немесе сақина тәрізді құрылымдар түрінде орналастырылған. Көбінесе өте жоғары сапалы бақ мүсіндері ежелгі римдік бақтардың маңызды бөлігі болды, қайтадан Ренессанс дәуірінде жандандырылды, ал барокко стиліндегі бақтарда ерекше кең таралды. Версаль бақтары сияқты сарай бақтарында мүсіндердің шоғырлануы қазіргі заманғы үлкен мүсіндер саябақтарымен тең келді. АҚШ-тағы ең көне қоғамдық мүсін бағы – Оңтүстік Каролина штатында орналасқан Брукгрин бақтарының бір бөлігі, ол бірлескен саябақ және жануарлар дүниесін қорғау аумағы болып табылады. Бұл жер 1932 жылы ашылды және содан бері Ұлттық тарихи орындар тізіміне енгізілді.