Кіріспе

Алам, сондай-ақ Астор Плейс текшесі немесе жай ғана Текше деп те аталады, Тони Розентальдің Манхэттеннің Нью-Йорк қаласындағы Ист-Виллидж ауданындағы Астор Плейсте орналасқан ашық аспандағы мүсіні. Бұл әр қары 8 фут (2 метр) болатын қара текше, бұрышта орнатылған. Текше Cor Ten болатынан жасалған және салмағы шамамен бір тонға жуық. Текшенің беттері тегіс емес, әр түрлі ойыстар, ілмектер және тіреулер бар. Мүсіннің аты, Алам, негізіндегі кішкентай тақташада көрсетілген және суретшінің әйелі оның көлемі мен салмағы Алам миссиясын еске түсіргендіктен таңдаған. Оны Lippincott, Inc. компаниясы жасаған.

Тарих

1967 жылы Нью-Йорк қаласының Мәдени істер департаменті ұйымдастырған «Скульптура және қоршаған орта» бағдарламасы аясында орнатылған бұл текше, алты айға арналған 25 уақытша көркем инсталляцияның бірі болды. Бірақ, жергілікті тұрғындар қаладан Аламоны сақтап қалу туралы петиция берді. Содан бері ол Шығыс ауданындағы танымал кездесу орнына айналды. Ол, Астор Плейс метро станциясының екі кіреберісінің қарсы бетінде, сондай-ақ Купер Юнион қоры ғимаратының жанындағы қиылыста тұр. Текше, ортасындағы жасырын тіреуге орнатылған, айналады. Текшені жасаған суретші Тони Розенталь Аламоның айналуын жоспарламағанын, 2005 жылы: «Шындығында, біз оны осы тіреуге қойып, қажетті күйге келтіріп, сосын бекітеміз деп ойлағанбыз» деді. Дегенмен, текше ешқашан бекітілмеген. Бір бақылаушы текшені айналдыруды «Нью-Йорк тәжірибесінің бір бөлігі» деп сипаттады. 2005 жылдың 10 наурызында Парктер департаменті күтім жұмыстары үшін текшені алып кетті. Алғашқы суретші мен команда жоғалған бұранданы ауыстырып, бірнеше ұсақ жөндеулер жасады. Оның орнына Питер Купердің құрметіне «Желли текше» деп аталған поливинилхлоридтен жасалған уақытша көшірме қойылды. 2005 жылдың қарашасында текше жаңа қара бояумен қайта оралды және әлі де айнала берді. 2015 жылдың қазан айында Астор Плейсті қайта жаңарту кезінде мүсін қорғау үшін ағаш қораппен жабылды, бірақ кейін «қалпына келтіру және қайта бояу» үшін, сондай-ақ «зақымдан қорғау» үшін тағы да алып кетілді, деді Нью-Йорк қаласының Парктер департаментінің өкілі. 2016 жылдың 1 қарашасында мүсін 180 000 долларлық қайта құру және тоттан тазартудан кейін Астор Плейске қайтарылды. 2017 жылдың қараша айында Гринвич ауданының тарихи ескерткіштерді сақтау қоғамы мүсіннің орнатылғанына 50 жыл толуын тойлады. 2022 жылдың мамырында мүсіннің күтімін ұйымдастырған Нью-Йорк қаласының Көлік департаменті, айналдырудағы мәселелер одан әрі зақымдануға әкелуі мүмкін екенін анықтады. Қала инженерлерінің сөзіне сүйенсек, айналу жалғастырылса, текше құлап кету қаупі бар еді. Мүсін 2023 жылдың тамызында Астор Плейске қайтарылды.

Ұқсас текшелер

Аламо – Розенталь жасаған жеті ұқсас текшелердің бірі. Дәл осындай Эндовер текшесі Мичиган штатының Энн-Арбор қаласындағы Мичиган университетінің кампусында тұр, Розенталь осы университетте бейнелеу өнері бакалавры дәрежесін алған. Текше 1965 жылғы түлектер сыйлаған, ал 1968 жылы орнатылған. Эндовер текшесі де айналады, бірақ оның тірегі жерге батып кеткен, ал Аламоның тірегі жеке платформада орналасқан.

Шалқыма

2003 жылғы маусымда Куб ATF жасағы (All Too Flat) жасаған әзілдің нысаны болды, оның барысында ол алып Рубик текшесіне айналдырылды. 2006 жылғы наурыз айында Граффити зерттеу зертханасы бір топ адамға Кубқа лақтырып, әсемдеу үшін LED шамдар таратты. 2006 жылғы сәуірде Кубтың жанына бор тақта қалдырылды және кеше жолаушылар оған сурет сала бастады. Кейіннен жеті адам вандализм жасады деген айыппен тұтқындалды. Нью-Йорк қызметкерлері ертесі күні таңда борды жуып тастады. 2011 жылғы қазан айында суретші Олек (Агата Олексиак) Кубты өзінің ерекше камуфляждалған үлгісімен тоқып жапты. 2011 жылғы 14 желтоқсанда Калтех студенттері Кубты етіп жабысқан матамен жапты, ол Portal бейне ойынындағы салмақты серік текшесіне ұқсады. 2013 жылғы қазан айында Кубтің ішінде адам тұрады деген жалған деректі видео кеңінен тарады. 2015 жылғы Хэллоуинде бір адам Куб кейпінде киініп, оның орнына тұрды. Сол кезде Аламо Астор Плейс қайта құрылып жатқандықтан уақытша орнынан шығарылды.