Кіріспе

Carina шоқжұлдызындағы жұлдызаралық бұлттар

Carina тұмандығы немесе Eta Carinae тұмандығы (NGC 3372 каталогы; сондай-ақ Ұлы Carina тұмандығы деп белгілі) – Carina шоқжұлдызындағы жарқын және қараңғы тұмандықтардың кең, күрделі аймағы. Ол Құс жолы галактикасының Carina-Сагиттар саласында орналасқан. Бұл тұмандық Жерден шамамен…

Табылған және негізгі ақпарат

Николя Луи де Лакаилл бұл тұмандылықты 1752 жылдың 25 қаңтарында ашқан. Ол сондай-ақ өте жарқын орталық жұлдыздық жүйеден келетін көптеген жарықты сіңіріп алып, оны инфрақызыл (IR) сәулелену ретінде қайта шығарады. Бұл ортаңғы инфрақызыл толқындардағы аспандағы ең жарқын нысан. Гомункулға дейінгі қашықтықты оның байқалған бұрыштық өлшемдері мен есептелген сызықтық мөлшері арқылы, егер ол осьтік симметриялы болса, анықтауға болады. Бұл әдіспен алынған ең дәл қашықтық – бұл модельдегі екі полюстік бөлікшелердің ең үлкен радиусы шамамен 22 000 АЕ құрайды, ал осьі көру сызығынан 41° немесе аспан жазықтығына қатысты 49° бұрышпен бағытталған, яғни Жерден көрегенде "майысқан" көрініс "жанама" көрініске қарағанда сәл басым.

Кілт тесігі тұмандығы

Кілтоқырлы тұмандық, немесе Кілтоқыр тұмандығы – Карина тұмандығының ішіндегі суық молекулалар мен шаңнан тұратын шағын қара бұлт. Оның ішінде жарқын, флуоресценттік газ жіптері бар, олар тұмандықтың әлдеқайда жарық фондық бөлігіне қарсы көрінеді. Джон Гершель оны алғаш сипаттағанда "lemniscate oval vacuity" терминін қолданды, кейіннен оны жай ғана "oval vacuity" деп атады. Лемнискат термині бұл тұмандықтың бөлігін сипаттау үшін танымал астрономия жазушысы Эмма Конверс 1873 жылғы "Апплтон журналында" жариялаған мақаласында тұмандықтың пішінін "кілт тесігіне ұқсас" деп сипаттағанға дейін қолданылып келді. Содан кейін Кілтоқырлы тұмандық атауы кеңінен тарады, кейде Кілтоқырдың өзіне, ал кейде бүкіл Карина тұмандығын сипаттау үшін қолданылды ("кілт тесігін қамтитын тұмандық" мағынасында). Кілтоқыр құрылымының диаметрі шамамен ... құрайды. Оның сыртқы түрі алғаш байқалғаннан бері айтарлықтай өзгерді, бұл, мүмкін, Эта Каринаның иондау сәулеленуіндегі өзгерістерге байланысты болуы мүмкін. Keyhole-дің жеке NGC белгісі жоқ. Оны кейде қателікпен NGC 3324 деп атайды, бірақ бұл каталогтық белгі Карина тұмандығының солтүстік-батысында орналасқан шағылысу және эмиссиялық тұмандыққа (немесе оның ішіндегі жұлдыздық шоғына) жатады.

Қиын саусақ

Кілт тесігі тұмандығындағы кішкентай Бок глобулы (RA 10h44m30s, Dec −59°40') Хаббл ғарыш телескопымен фотоға түсірілді және пішініне байланысты "Каррина қарсы тұратын саусағы" деп аталды. Хаббл суреттерінде глобуланың жиектерінен сәулеленіп тұрған жарық байқалады; бұл әсіресе оңтүстік ұшында, "саусақтың" орналасқан жерінде жақсы көрінеді. Қарсы тұратын саусақтың жарқыраған Вольф-Райет жұлдызы WR 25 және/немесе Trumpler 16 244, жарқыраған көк супергигант иондауы мүмкін деп саналады. Оның массасы кем дегенде 0,7 га, және оның ішінде жұлдыздар қалыптасуы мүмкін. Басқа жұлдызаралық бұлттар сияқты, қарсы тұратын саусақ та күшті сәулеленудің әсерінен ақырында толығымен буланып кетеді; осы бұлт үшін бұл процеске 200 000 жылдан 1 000 000 жылға дейін уақыт қажет деп болжанады.

Тромплер 14

Trumpler 14 – Қарина тұмандығының ішкі аймақтарында орналасқан, диаметрі – 0,7 парсек ашық жұлдыздық шоғыр. Бұл Карина OB1 жұлдыздық қауымдастығының негізгі шоғырларының бірі болып табылады, ал Карина тұмандығындағы ең ірі қауымдастық осы Карина OB1. Шоғырдың жалпы массасы шамамен есептелген.

Тромплер 15

Трамплер 15 – Карина тұмандығының солтүстік-шығыс жиегіндегі жұлдыздық шоғыр. Алғашқы зерттеулер арақашықтық туралы келіспесе де, Гая миссиясының астрометриялық өлшемдері оның Карина ОБ1 есімді жұлдыздық бірлестіктің қалған бөлігімен бірдей арақашықтықта екенін растады. Басты жұлдыздың спектроскопиялық массасы шамамен немесе есептелді.

WR 25

WR 25 – Карина тұмандығының орталық бөлігінде орналасқан қос жұлдыз жүйесі, Трамплер 16 шоғырының құрамына кіреді. Негізгі жұлдызы – Вольф-Райет жұлдызы, бұл галактикадағы ең жарқын жұлдыз болуы мүмкін. Екінші жұлдызды анықтау қиын, бірақ ол жарқын OB жұлдызы деп саналады.

HD 93129

HD 93129 – Карина шоқжұлдызындағы O класты жұлдыздардың үштік жұлдыз жүйесі. HD 93129 жүйесіндегі үш жұлдыздың барлығы да галактикадағы ең жарқындарының қатарына жатады; HD 93129 екі анық ажыратылатын компоненттен – HD 93129 A және HD 93129 B – тұрады, ал HD 93129 A өзі екі өте жақын жұлдыздан құралған. HD 93129 A екі компонентке бөлінген. Спектрде жарық компонент басым, бірақ екіншісі тек 0,9 шамаға дейін әлсіз. HD 93129 Aa – O2 класты супергигант, ал Ab – O3.5 класты негізгі тізбек жұлдызы. Олардың арақашықтығы 2004 жылы 55 миллиарксекунд болса, 2013 жылы 27 мас-қа дейін азайды, бірақ нақты орбитасы белгілі емес. HD 93129 B – негізгі тізбектегі O3.5 класты жұлдыз. Ол HD 93129 A-дан шамамен 1,5 шамаға әлсіз, ал жарықтығы HD 93129 Ab-мен шамамен бірдей.

HD 93250

HD 93250 – Карина тұмандығы аймағындағы ең жарқын жұлдыздардың бірі. Ол Эта Каринадан 7,5 доғалық минут қашықтықта орналасқан. HD 93250 Trumpler 16 ашық жұлдыздық шоғырының мүшесі саналады, бірақ ол Trumpler 14 шоғырына жақынрақ көрінеді. HD 93250 қос жұлдыз екені белгілі, алайда екі құраушысының жеке спектрлері ешқашан байқалған жоқ, бірақ олар өте ұқсас болуы мүмкін деп есептеледі. HD 93250-нің спектрлік классы әртүрлі O5, O6/7, O4 және O3 деп көрсетілген. Ол кейде негізгі тізбек жұлдызы, ал кейде алып жұлдызы ретінде жіктеледі.

HD 93205

HD 93205 – екі ірі жұлдыздан тұратын қос жұлдыз жүйесі. Жұптың ең массивті мүшесі – негізгі тізбектегі O3.5 жұлдызы. Спектрде иондалған азот пен гелийдің эмиссиялық сызықтары байқалады, бұл синтез өнімдерінің бетке араласуын және күшті жұлдыздық желдің болуын көрсетеді. Орбиталарының апсиділік қозғалысынан есептелген массасы – … . Бұл, оның байқалған параметрлеріне сәйкес эволюциялық модельдеуден күтілген мәннен сәл төмен. Аз массалы мүшесі – шамамен … болатын O8 негізгі тізбектегі жұлдыз. Ол орбитасы бойынша … жылдамдықтан жоғары жылдамдықпен қозғалады және релятивистік қос жұлдыз деп есептеледі, бұл орбитаның апсидінің болжамды түрде өзгеруіне себеп болады.