Кіріспе

1997 жылғы бейне ойын

Tomba! – 1997 жылы Whoopee Camp компаниясы жасаған және Sony Computer Entertainment компаниясы PlayStation үшін жарыққа шығарған платформалық-қимылды ойын. Ол 1997 жылы Жапонияда, ал келесі жылы басқа елдерде пайда болды. Ойын атақты жабайы баланың әрекеттерін баяндайды, ол жаман антропоморфты шошқалардан әкесінің білезігін қайтарып алмаққа тырысады. Авторы Токуро Фудзивара 1995 жылы Capcom компаниясынан кеткеннен кейін Tomba! ойынын жасады, содан кейін Whoopee Camp компаниясын құрып, режиссер, продюсер және жетекші дизайнер болды. Ол ойынның 2D көрінісін форматтың түсініктілігі үшін таңдады және ойынды басқа платформалық ойындардан ерекшелендіру үшін сызықты емес "оқиға" жүйесін құрды. Tomba! сыншылар тарапынан жағымды бағаланды, оның басқаруы, графикасы және әртүрлі ойын міндеттері мақтауға лайық болды. Дегенмен, ойынның дыбыстық әсері әртүрлі бағаланды. Ойынның коммерциялық сәттіліктеріне қарамастан, 1999 жылы Tomba! 2: Зұлым шошқалардың оралуы атты жалғасы жарық көрді. Tomba! шыққаннан кейін көп жылдар бойы жанкүйерлердің сүйіктісі болып қала берді және 2011 жылы PlayStation Network желісінде қайта шығарылды. Tomba! ойынының жақсартылған нұсқасы Limited Run Games компаниясымен жасалып жатыр.

Ойын процесі

Томба! – RPG элементтері бар Metroidvania стиліндегі ойын. Ойыншы Томбаның өзінің есімдік кейіпкерін басқарады, ол туған аралын зерттеуге, зұлым Кома шошқаларын жеңуге және атасының алтын білезігін қайтаруға тиіс. Ойынның көп бөлігі бүйірлік прокруткадағы перспективада өтеді. Алайда, Томба кейде қабырғаларға өрмелеп, алдыңғы және артқы фонды жеке аймақтар ретінде аралап өте алады. Кейбір аймақтар ойыншыға оларды изометриялық көріністе зерттеуге мүмкіндік береді. Секіру қабілетімен қатар, Томба қарсыластарға секіріп, олардың арқасына шауып, тік траекториямен лақтырмас бұрын, тістей алады. Томба сондай-ақ, флейл және бумеранг сияқты түрлі қару-жарақтарды қолданып, жауларға шабуылдай алады. Ортаға шашыраңқы орналасқан жол көрсеткіштері ойынның басқару элементтері мен қабілеттерін қалай пайдалану керектігін көрсетеді, ал кейбіреулерін ойыншының прогресін сақтау үшін қолдануға болады. Томба белгілі бір кейіпкермен немесе ортадағы элементпен әрекеттескенде, "оқиға" басталуы мүмкін, онда Томбаға орындалуы тиіс тапсырма немесе еңсерілуі керек кедергі беріледі. Мұндай оқиғалар жоғалған затты табу, қиын жағдайда қалған кейіпкерді құтқару немесе алдағы жолдағы кедергіні жою сияқты болуы мүмкін. Оқиғаны аяқтағаннан кейін ойыншы "Оқиға ұпайларымен" марапатталады, оларды қосымша оқиғаларды ашуға және арнайы белгіленген сандықтарға қол жеткізуге пайдалануға болады. Бір уақытта бірнеше оқиғаны орындауға болады және көбінесе оларды нақты тәртіппен аяқтау қажеттілігі жоқ. Ойын инвентаризациялық жүйеге ие, ол ойыншының ағымдағы заттары мен оқиғаларын көрсетеді. Ойынның барлығында 130 оқиға бар. Ойыншы ойынды экранның жоғарғы сол жақ бұрышында сары жолақтар түрінде көрсетілген ең көп дегенде төрт "өмірлік нүктемен" бастайды. Егер Томбаға жау шапса, өткір затқа тисе немесе терең суға түсіп кетсе, ол бір өмірлік нүктені жоғалтады. Жеміс жеу арқылы өмірлік нүктені қалпына келтіруге болады. Егер барлық өмірлік нүктелер сарқылса немесе Томба түбі жоқ жарға құлап кетсе, ойыншы бір өмірден айырылады. Егер барлық өмірлер жоғалса, ойын мерзімінен бұрын аяқталады.

Сюжет

Осыдан бірнеше жыл бұрын белгісіз аралдар тобында "Жеті зұлым шошқа" деп аталатын топ пайда болды. Олар өздерінің сиқырлы күштерін пайдаланып, жерді бүлдірді. Олардың қол астындағы Кома шошқалары халықты әртүрлі әзілдерімен қорқытып, мазалады. Көп жылдар өткен соң, Томба есімді бойшаң және күшті бала әкесінің қабірін қастерлеп сақтайды және мұра ретінде алтын білезік тағады. Бір күні Томбаның білезігі Кома шошқаларымен болған қақтығыстан кейін ұрланады. Ол оларды жақын маңдағы ауылға дейін қуа жетеді, онда оны 100 жасар дана қартқа бағыттайды. Дана қарт Жеті зұлым шошқаның билікке қалай келгенін айтады және Кома шошқалары алтын жинап жатқанын жариялайды. Ол Томбаға бүкіл елде жасырынып жүрген жеті зұлым шошқаны іздеп, білезігін қайтаруды кеңес береді. Сондай-ақ, шошқалардың тығылған жерлерін аша алатын Зұлым шошқалар қаптары туралы айтады және келесі ауылдағы Ер қарттан толық ақпарат алуды ұсынады. Ер қарт Томбаға көгілдір шошқа қаптарын береді және егер Томба оларға жақындаса, қаптар зұлым шошқаның тығылған жеріне апаратын жолды ашатынын түсіндіреді. Бірақ, ол әр зұлым шошқаның өздері сиқырындаған жерде тығылмайтынын ескертеді. Томба құрлықты аралап, қалған қаптарды жинайды. Саяхаты барысында, басқа бір Дана қарт Томбаға Жеті зұлым шошқаның жинаған алтыны олардың күшінің көзі екенін айтады. Томба Жеті зұлым шошқаны жеңіп, олардың жерге салған сиқырын жойғаннан кейін, сегізінші Зұлым шошқа қабы оның қолына түседі және зұлым шошқаларды жасаған және басқарған Нағыз зұлым шошқаның тығылған жерін көрсетеді. Нағыз зұлым шошқаны алтын сарайында жеңгеннен кейін, Томба білезігін қайтарып алады және оны әкесінің қабіріне қояды.

Даму

Томба! Токуро Фудзивара жасаған, 1995 жылдың желтоқсанында 13 жыл қызмет еткеннен кейін Capcom компаниясынан кеткен адам. Фудзивараның негізгі себебі – жаңа және өзгеше ойындар жасауға деген құштарлық, ол Capcom ішінде мүмкін емес деп сезінді. Жинаған демалысын пайдаланғаннан кейін Фудзивара "Жайлы қасқыр" ойыны шыққаннан кейін бірден отставкаға кетті. Содан кейін Фудзивара тәуелсіз әзірлеу студиясы Whoopee Camp-ті құрды.

Фудзивара ойыншыларды тікелей қызықтыратын негізгі тәжірибе деп есептегендіктен, бүйірлі прокрул ойынын жасауды жөн көрді. Томбаны! басқа әрекет ойындарынан ерекшелендіру үшін Фудзивара сызықты емес оқиғалар жүйесін, сондай-ақ Томбаның қабілеттері мен ресурстарының біртіндеп дамуын жобалады. Томба! музыкасын Фудзивараның Capcom-тағы ұзақ жылғы серігі Харуми Фуджита жазды, ол Whoopee Camp құрылғанын естігеннен кейін Фудзивараға жұмысқа алуға асықты. Ойынның жапондық нұсқасы ашылу тақырыбы ретінде Tokyo Channel Q тобының "Paradise" әнін ұсынады. Томбаның жұмсақ ойыншықтары мен Кома шошқасы ойынның алғашқы шығу күніне қарай шектеулі санда таратылды. Whoopee Camp Capcom компаниясымен жақын қарым-қатынаста болғанымен, Томбаның! Солтүстік Америкада тарату құқығы Sony Computer Entertainment компаниясына берілді. Томба! 1998 жылдың 16 шілдесінде Солтүстік Америкада және 1998 жылдың 28 тамызында Еуропада жарық көрді. Халықаралық нұсқасы жақсартылды, жүктелу уақыты қысқартылды, басқару жақсырақ жауап беретін болды, фондық элементтерде Gouraud көлеңкелері және басқа да визуалды жақсартулар енгізілді. Америкалық нұсқа үшін "Paradise" ашылу тақырыбы сақталды, бірақ ән сөзі алынып тасталды. Ойын Еуропалық аймақтарда "Томби!" деп аталады; Hardcore Gaming 101 сайтынан Эрик Энгстрем бұл өзгерістің себебі "tomba" сөзі итальян тілінде "безілген жер" деген мағынаны білдіреді деп болжады. Еуропалық нұсқаның ашылу тақырыбы – North & South тобының "No Sweat" әні, ол сондай-ақ сол аттас телесериалдың тақырып әні ретінде де қолданылды. Дистрибьютор MonkeyPaw Games Sony және Фудзиварамен ағылшын тілінде тарату туралы келісім жасасуға бір жыл жұмсады. Томбаның! ағылшын тіліндегі нұсқасы 2012 жылдың 19 маусымында Солтүстік Америкада және 2012 жылдың 3 қазанында Еуропада PlayStation Network желісінде қайта шығарылды. MonkeyPaw Games, Sony және Фудзивара арасындағы келісім бастапқыда ойынның жалғасын қамтымады, ал тараптар Томбаның! қайта шығарылымының сатылым көрсеткіштері қанағаттанарлық болғаннан кейін ғана жалғастың қайта шығарылуын ұйымдастыруға келісті. Солтүстік Америкада алғашқы айда Томба! PSOne Classic ойындары арасында ең көп сатылған үшінші ойын болды. 2023 жылдың 12 шілдесінде Limited Run Games Фудзиварамен бірлесіп Томбаның! жетілдірілген нұсқасын Nintendo Switch, PlayStation 4, PlayStation 5 және Windows платформаларында шығаруға кірісетінін хабарлады. Жаңа нұсқа Limited Run Games Carbon Engine-де жұмыс істейді және Фудзитаның жаңа саундтрегін қамтиды.

Қабылдау

Томба! GameRankings пікірлерді жинақтаушы сайтында жағымды пікірлер алды. Rybicki жүктеу уақытының көп болуын кемшілік ретінде көрсетті.