Кіріспе
Халық санының өсуі – халықтың немесе шашыраңқы топтың адам санының артуы. Қазіргі кездегі әлемдік халық санының өсуі жылына шамамен 83 миллион адамды құрайды, яғни жылына 1,1%. Әлем халқы 1800 жылы 1 миллиардтан 2020 жылы 7,9 миллиардқа дейін өсті. БҰҰ болжамы бойынша халық саны өсуін жалғастырады, ал бағалауларға сәйкес 2030 жылдың ортасына қарай жалпы халық саны 8,6 миллиардқа, 2050 жылдың ортасына қарай 9,8 миллиардқа, ал 2100 жылға қарай 11,2 миллиардқа жетеді. Дегенмен, БҰҰ-дан тыс кейбір ғалымдар халық санының өсуіне қосымша тежеу түсіретін факторларды ескеретін адам халқының модельдерін жасап шығарды; мұндай жағдайда халық саны 2100 жылға дейін ең жоғары деңгейге жетеді. Тағы басқалар, кейбір жақындағы халық санының болжамдары өсу қарқынын төмен бағалаған деп санайды. Әлемдік адам саны Қара өлімнен кейін, шамамен 1350 жылдан бері өсіп келеді. Санитария мен медицинаның жетістіктері өлім-жітімді азайтып, халық санының өсуін күшейтті. Кейбір аймақтарда бұл үдеріс демографиялық өткел деп аталатын арқылы баяулады, онда өмір сүру деңгейі жоғары елдерде халық санының өсуі айтарлықтай төмендеді. Бұл, әлі де халық саны өсіп жатқан, дамымаған елдермен қарама-қайшы келеді. Әлемде халық санының өсуі 1963 жылы 2,2%-ға жеткеннен кейін төмендеді. Әлемдік адам саны 21 ғасырдың ортасында ең жоғары деңгейге жететіні және 2100 жылға қарай азаятыны күтілуде, себебі адам баласының дамуы үшін табиғи ресурстардың шамадан тыс пайдалануына байланысты. Халық санының өсуінің салдарымен күреске бағытталған халықаралық саясат Тұрақты даму мақсаттарына негізделген, ол әлемдегі өмір сүру деңгейін жақсартуға, сонымен бірге қоғамның қоршаған ортаға тигізетін әсерін азайтуға және адамның әл-ауқатын арттыруға бағытталған. +Халық саны+ Өткен жылдар Жыл Халық саны (миллиард) – 1800 1 127 1927 2 33 1960 3 14 1974 4 13 1987 5 12 1999 6 12 2011 7 11 2022 8 14 2037* 9 18 2055* 10 33 2088* 11 *Дүниежүзілік халық санының 2017 жылғы болжамы (Біріккен Ұлттар Ұйымының халық саны жөніндегі бөлімі)
Population growth is the increase in the number of people in a population or dispersed group. Actual global human population growth amounts to around 83 million annually, or 1.1% per year. The global population has grown from 1 billion in 1800 to 7.9 billion in 2020. The UN projected population to keep growing, and estimates have put the total population at 8.6 billion by mid 2030, 9.8 billion by mid 2050 and 11.2 billion by 2100. However, some academics outside the UN have increasingly developed human population models that account for additional downward pressures on population growth; in such a scenario population would peak before 2100. Others have challenged many recent population projections as having underestimated population growth. The world human population has been growing since the end of the Black Death, around the year 1350. and sanitation and medical advancement that reduced mortality increased population growth. In some geographies, this has slowed through the process called the demographic transition, where many nations with high standards of living have seen a significant slowing of population growth. This is in direct contrast with less developed contexts, where population growth is still happening. Globally, the rate of population growth has declined from a peak of 2.2% per year in 1963. The global human population is projected to peak during the mid 21st century and decline by 2100. due to overexploitation of natural resources for human development. International policy focused on mitigating the impact of human population growth is concentrated in the Sustainable Development Goals which seeks to improve the standard of living globally while reducing the impact of society on the environment while advancing human well being. +Population+ Yearspassed Year Pop. (billions) – 1800 1 127 1927 2 33 1960 3 14 1974 4 13 1987 5 12 1999 6 12 2011 7 11 2022 8 14 2037* 9 18 2055* 10 33 2088* 11 *World Population Prospects 2017(United Nations Population Division)
Тарих
1350 жылы Қара өлімнен кейін әлем халқы үздіксіз өсіп келеді. Өнеркәсіптік революция кезінде Батыс әлемінде халық саны қарқынды түрде өсуге басталды. Әлем халқының ең айтарлықты өсімі 1950 жылдардан бері байқалды, бұл негізінен медицинаның жетістіктері мен ауыл шаруашылығы өнімділігінің жоғарылауының нәтижесі.
Хабер процесі
Адамдардың азық-түлік өндіру мүмкіндігіне тигізген зор әсерінің нәтижесінде, неміс химигі Фриц Хабердің құрметіне аталған Хабер процесі "халық санының өрбуінің бастамасы" болды, осы процестің арқасында 1900 жылы 1,6 миллиард болған әлем халқы 2019 жылдың қараша айына қарай 7,7 миллиардқа жетті.