Сарыжай (M8) тұмандығы – Сагиттариус шоқжұлдызындағы алып газ бұлты. Жұлдыз туу ортасы, көзге көрінетін сирек тұмандықтардың бірі. NGC 6530 жұлдыздық шоғыры бар.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Сарышаян шоқжұлдызындағы эмиссиялық тұмандық
Emission nebula in Sagittarius
Лагуна тұмандығы (Messier 8 немесе M8, NGC 6523, Sharpless 25, RCW 146 және Gum 72 деп тізімделген) – Сарышаян шоқжұлдызындағы алып жұлдызаралық бұлт. Ол эмиссиялық тұмандық ретінде жіктеледі және H II аймағына ие. Лагуна тұмандығын Джованни Ходиерна 1654 жылға дейін ашқан және ол орталық солтүстік ендіктегі көзге көрінетін екі жұлдыз құратын тұмандықтың бірі. Көзілдірікпен қарағанда, ол анық ядросы бар ерекше бұлт тәрізді жапсырма болып көрінеді. Тұмандықтың ішінде ашық жұлдыздық шоғыр NGC 6530 орналасқан.
The Lagoon Nebula (catalogued as Messier 8 or M8, NGC 6523, Sharpless 25, RCW 146, and Gum 72) is a giant interstellar cloud in the constellation Sagittarius. It is classified as an emission nebula and has an H II region. The Lagoon Nebula was discovered by Giovanni Hodierna before 1654 and is one of only two star forming nebulae faintly visible to the eye from mid northern latitudes. Seen with binoculars, it appears as a distinct cloud like patch with a definite core. Within the nebula is the open cluster NGC 6530.
Сипаттамалары
Лагуна тұмандығы Жерден 4000–6000 жарық жылы қашықтықта орналасқан деп есептеледі. Жер аспанында ол 90' х 40' көлемді алып жатыр, бұл нақты өлшемде 110 х 50 жарық жылына тең. Көптеген тұмандықтар сияқты, ұзақ экспозициядағы түсті фотосуреттерде ол қызғылт түспен көрінеді, бірақ бинокль немесе телескоп арқылы қарағанда көзге сұр түс болып көрінеді, себебі адам көзі аз жарық жағдайында түстерді нашар сезеді. Тұмандықта бірнеше Бок глобулалары (қара, протожұлдыздық материалдың құлап бара жатқан бұлттары) бар, олардың ең айқын түрлері Э.Э. Барнардтың каталогында B88, B89 және B296 ретінде тіркелген. Сонымен қатар, тұмандықтың бетінде ультракүлгін сәуле шығаратын, газдарды қыздырып, иондайтын қызып тұрған О типіндегі жұлдыздың салдарынан туған, воронка немесе торнадо тәрізді құрылым бар. Лагуна тұмандығының ортасында Джон Гершельдің атымен аталатын Құм сағаты тұмандығы (Hourglass Nebula) деп белгілі құрылым орналасқан, оны Муска шоқжұлдызындағы әйгілі Оймалы Құм сағаты тұмандығымен шатастырмау керек. 2006 жылы Құм сағатының ішінде төрт Herbig–Haro нысаны табылды, бұл оның ішінде аккреция арқылы жұлдыздардың белсенді қалыптасуының тікелей дәлелін көрсетті.
The Lagoon Nebula is estimated to be between 4,000–6,000 light years away from the Earth. In the sky of Earth, it spans 90' by 40', which translates to an actual dimension of 110 by 50 light years. Like many nebulae, it appears pink in time exposure color photos but is gray to the eye peering through binoculars or a telescope, human vision having poor color sensitivity at low light levels. The nebula contains a number of Bok globules (dark, collapsing clouds of protostellar material), the most prominent of which have been catalogued by E. E. Barnard as B88, B89 and B296. It also includes a funnel like or tornado like structure caused by a hot O type star that emanates ultraviolet light, heating and ionizing gases on the surface of the nebula. The Lagoon Nebula also contains at its centre a structure known as the Hourglass Nebula (so named by John Herschel), which should not be confused with the better known Engraved Hourglass Nebula in the constellation of Musca. In 2006, four Herbig–Haro objects were detected within the Hourglass, providing direct evidence of active star formation by accretion within it.