Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Логика мен аналитикалық философияда атомдық сөйлем – бұл мәлімдемелік сөйлемнің бір түрі, ол дұрыс немесе жалған болады (оны ұсыныс, мәлімдеме немесе шындықты білдіруші деп те атауға болады) және оны басқа қарапайым сөйлемдерге бөлу мүмкін емес. Мысалы, "Ит жүгірді" – табиғи тілдегі атомдық сөйлем, ал "Ит жүгірді және мысық жасырылды" – табиғи тілдегі молекулалық сөйлем. Логикалық талдау тұрғысынан қарағанда, сөйлемдердің шындығы немесе жалғандығы екі нәрсемен анықталады: сөйлемнің логикалық формасы және оның қарапайым сөйлемдерінің шындығы немесе жалғандығы. Яғни, мысалы, "Жохан грек және Жохан бақытты" сөйлемінің шындық мәні "және" сөзінің мағынасына, сондай-ақ "Жохан грек" және "Жохан бақытты" атомдық сөйлемдерінің шындық мәндеріне байланысты. Дегенмен, атомдық сөйлемнің шындығы немесе жалғандығы логиканың өзінің құзыретіне кірмейді, оның орнына атомдық сөйлемнің мазмұны қандай салаға – өнерге немесе ғылымға – қатысты болса, соған байланысты болады. Логика жасанды тілдерді, мысалы, сөйлемдік есептеу және предикат есептеуін, ішінара табиғи тілдегі мәлімдемелердің жасырылған логикасын ашу мақсатымен жасады, олардың беткі грамматикасы негізгі логикалық құрылымын жасыруы мүмкін. Осы жасанды тілдерде атомдық сөйлем – табиғи тілдегі элементарлық сөйлемді көрсететін символдар тізбегі, оны былай анықтауға болады. Формалды тілде жақсы құрылған формула (немесе ЖҚФ) – тілдің синтаксис ережелеріне сәйкес құрылған символдар тізбегі. Термин – бұл айнымалы, жеке тұрақты немесе n-орындық функцияның әрпі, одан кейін n термин. Атомдық формула – бұл сөйлемдік әріптен немесе n-орындық предикаттық әріптен тұратын ЖҚФ. Сөйлем – барлық айнымалылары байланысқан ЖҚФ. Атомдық сөйлем – өзгермелілерді қамтымайтын атомдық формула. Осыдан атомдық сөйлемде логикалық байланыстырушылар, айнымалылар немесе кванторлар жоқ екені шығады. Бір немесе бірнеше сөйлемдерден және логикалық байланыстырушыдан тұратын сөйлем – құрама (немесе молекулалық) сөйлем.
In logic and analytic philosophy, an atomic sentence is a type of declarative sentence which is either true or false (may also be referred to as a proposition, statement or truthbearer) and which cannot be broken down into other simpler sentences. For example, "The dog ran" is an atomic sentence in natural language, whereas "The dog ran and the cat hid" is a molecular sentence in natural language. From a logical analysis point of view, the truth or falsity of sentences in general is determined by only two things: the logical form of the sentence and the truth or falsity of its simple sentences. This is to say, for example, that the truth of the sentence "John is Greek and John is happy" is a function of the meaning of "and", and the truth values of the atomic sentences "John is Greek" and "John is happy". However, the truth or falsity of an atomic sentence is not a matter that is within the scope of logic itself, but rather whatever art or science the content of the atomic sentence happens to be talking about. Logic has developed artificial languages, for example sentential calculus and predicate calculus, partly with the purpose of revealing the underlying logic of natural language statements, the surface grammar of which may conceal the underlying logical structure. In these artificial languages an atomic sentence is a string of symbols which can represent an elementary sentence in a natural language, and it can be defined as follows. In a formal language, a well formed formula (or wff) is a string of symbols constituted in accordance with the rules of syntax of the language. A term is a variable, an individual constant or an n place function letter followed by n terms. An atomic formula is a wff consisting of either a sentential letter or an n place predicate letter followed by n terms. A sentence is a wff in which any variables are bound. An atomic sentence is an atomic formula containing no variables. It follows that an atomic sentence contains no logical connectives, variables, or quantifiers. A sentence consisting of one or more sentences and a logical connective is a compound (or molecular) sentence.